ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “การชุมนุมประท้วงประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซี แห่งอียิปต์” (4)

สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 4 ก.ค. 0.30 น.) เมื่อวันอังคาร (2 ก.ค.) โมฮัมเหม็ด มอร์ซีประธานาธิบดีอียิปต์แถลงการณ์ผ่านทางโทรทัศน์ว่าจะไม่ลงจากตำแหน่งเด็ดขาด ยืนยันว่าได้รับการเลือกตั้งมาโดยชอบธรรม จะปกป้องด้วยชีวิต ไม่ยอมอยู่ใต้การชี้นำของกองทัพ
            ขณะที่แหล่งข่าวชี้ว่ากองทัพจะเข้าควบคุมจัดตั้งคณะรัฐมนตรีชั่วคราวเพื่อบริหารประเทศ ทำให้เกิดการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จัดเลือกตั้งประธานาธิบดีอีกครั้ง ถ้าประธานาธิบดีไม่สามารถบรรลุข้อตกลงกับฝ่ายต่อต้าน กำหนดเส้นตายของกองทัพคือวันที่ 3 ก.ค. เวลา 5 โมงเย็นที่อียิปต์ หรือ 22.00 น.ตามเวลาประเทศไทย (1500 GMTก่อนถึงกำหนดเส้นตาย มีข่าวว่าผู้นำกองทัพอียิปต์ประชุมอย่างเคร่งเครียด หลังประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซียืนยันอยู่ในตำแหน่งต่อไป
คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 4 ก.ค. 2.10 น.)
            ประธานาธิบดีมอร์ซี แจ้งว่ากำลังอยู่ระหว่างปรับแผนบริหารประเทศ จะดึงกลุ่มต่างๆ ทุกกลุ่มมาร่วมหารือ เพื่อร่วมจัดตั้งรัฐบาลผสม และจะแก้ไขรัฐธรรมนูญด้วยการ “จัดตั้งคณะกรรมาธิการอิสระเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญ” เสนอให้รัฐสภาพิจารณา
           ผู้สื่อข่าวรอยเตอร์รายงานว่า เห็นทหารหลายร้อยนาย พร้อมด้วยยานยนต์ติดอาวุธ กำลังจัดแถวบนถนนใกล้กับทำเนียบประธานาธิบดี ทหารอีกส่วนหนึ่งวางรั้วลวดหนามกั้นพื้นที่ทำเนียบรัฐบาลเรียบร้อยแล้ว
            BBC รายงานข่าวล่าสุดว่า ทหารอียิปต์ได้เข้าประจำการตามจุดสำคัญๆ ในกรุงไคโร หลังเลยกำหนดเส้นตายมาแล้ว ประชาชนอียิปต์รอฟังแถลงการณ์ทางทีวี ขณะนี้ทหารควบคุมสถานีโทรทัศน์ของรัฐเรียบร้อยแล้ว
            ที่ปรึกษาของประธานาธิบดีพูดว่าเขาไม่ทราบว่าขณะนี้ประธานาธิบดีอยู่ที่ไหน และชี้ว่าสถานการณ์ตอนนี้ทหารทำการัฐประหารแล้ว ทหารบางส่วนเข้าประจำการในจุดที่ผู้สนับสนุนรัฐบาลชุมนุมอยู่ บ้างอ้างว่าแกนนำ Muslim Brotherhood หลายคนถูกทหารกักตัวเรียบร้อยแล้ว

            สถานการณ์ในอียิปต์เป็นปัจจัยหนึ่งทำให้ตลาดน้ำมันดิบโลกทะยานตัวอย่างต่อเนื่อง น้ำมัน WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้าพุ่งทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล นักลงทุนเกรงว่าความขัดแย้งในอียิปต์จะกระทบต่อการขนส่งน้ำมันผ่านคลองสุเอซและทำน้ำมันระหว่างคลองสุเอซกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งเป็นทางผ่านของน้ำมันราว 2.24 ล้านบาร์เรลต่อวันจากทะเลแดงสู่ยุโรปกับอเมริกาเหนือ
           
วิเคราะห์: (อัพเดท 4 ก.ค. 2.10 น.)
             สรุปว่าประธานาธิบดีมอร์ซีเลือกแนวทางประนีประนอมกับฝ่ายต่อต้าน จะปรับคณะรัฐมนตรีโดยดึงเอาฝ่ายต่อต้านเข้าร่วม และแก้ไขรัฐธรรมนูญตอบสนองข้อเรียกร้องของฝ่ายต่อต้าน
            แต่ ณ ขณะนี้ ยังไม่มีคำตอบว่าจากฝ่ายต่อต้านว่าตกลงหรือไม่ อาจยังอยู่ระหว่างการเจรจาในรายละเอียดหรือกำลังเจรจาภายในกลุ่ม
            หากทุกฝ่ายตัดสินใจเลือกแนวทางนี้ จะป้องกันไม่ให้เกิดเหตุม็อบชนม็อบ เพราะต้องไม่ลืมว่าผู้สนับสนุนฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลยังมีจำนวนมาก อย่างน้อยมีนับแสนคนที่ปักหลักชุมนุมสนับสนุนรัฐบาลเช่นกัน เป็นวิธีการที่ง่ายที่สุด คือประนีประนอมทั้งสองฝ่าย กองทัพถูกดึงมาแสดงบทบาทเป็นคนกลาง
            อย่างไรก็ตาม ในขณะที่แนวทางแรกยังไม่บรรลุผล แนวทางที่สองนั้นยังคงอยู่ คือ กองทัพเข้าแทรกแซง จัดตั้งรัฐบาลชั่วคราว ให้สัญญาจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
            แนวทางนี้ก็มีความเป็นไปได้ ขึ้นกับว่ารัฐบาลกับฝ่ายต่อต้านจะบรรลุข้อตกลงหรือไม่ หรือฝ่ายต่อต้านเลือกที่จะไม่ประนีประนอมกับฝ่ายรัฐบาล เช่น ฝ่ายต่อต้านเรียกร้องให้ปธน.มอร์ซีต้องลาออก แต่ปธน.มอร์ซีไม่ยินยอม
            หากเป็นไปตามแนวทางที่สอง กองทัพอาจต้องเข้าแทรกแซงในที่สุด อ้างว่าป้องกันไม่ให้เกิดสงครามกลางเมือง และประชาชนฝ่ายต่อต้านให้การสนับสนุน
            แต่วิธีนี้อาจทำให้กองทัพต้องปะทะกับผู้จงรักภักดีต่อปธน.มอร์ซีไม่มากก็น้อย

            การปรากฏตัวของทหารในกรุงไคโร มีได้หลายเหตุผลพร้อมกัน คือ
            1. กดดันรัฐบาลเนื่องจากเลยกำหนดเส้นตาย 48 ชั่วโมงแล้ว
            2. เข้าควบคุมสถานการณ์ป้องกันเหตุรุนแรง อันที่จริงตั้งแต่ก่อนการชุมนุมใหญ่ (เมื่อวันอาทิตย์) ทหารก็ได้วางกำลังบางส่วนไว้แล้ว
            3. แสดงให้ทุกฝ่ายเห็นว่ากองทัพพูดจริงทำจริง รวมถึงกรณีต้องเข้ายึดอำนาจฝ่ายบริหาร ซึ่งสถานการณ์ล่าสุดดูเหมือนว่ากำลังเดินสู่เส้นทางนั้น แต่ยังเร็วเกินไปที่จะสรุป

            สถานการณ์ในอียิปต์เริ่มส่งผลทั่วโลก เนื่องจากตลาดน้ำมันดิบโลกทะยานขึ้นอย่างต่อเนื่อง น้ำมัน WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้าเช้านี้พุ่งทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล อย่างไรก็ตามสถานการณ์จากอียิปต์เป็นปัจจัยทางจิตวิทยามากกว่า ไม่น่าจะมีผลกระทบต่ออุปทานน้ำมันดิบโลก

            สถานการณ์ยังอยู่ในภาวะไม่นิ่ง ไม่สามารถสรุปชัดเจน สามารถแปรเปลี่ยนได้หลายทิศทาง ทุกฝ่ายกำลังอยู่ระหว่างการเจรจา ประเมินกระแสต่างๆ
4 กรกฎาคม 2013
ชาญชัย คุ้มปัญญา
-------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง
(อัพเดท 30 มิ.ย. 8.00 น.) ตลอด 1 ปีที่ผ่านมานับจากประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีบริหารประเทศ มีการชุมนุมประท้วงน้อยใหญ่เกิดขึ้นหลายครั้ง ครั้งนี้เป็นอีกครั้งที่ฝ่ายต่อต้านเตรียมการมาอย่างดี หวังเปลี่ยนรัฐบาลใหม่ ในขณะที่ยังมีประชาชนอีกไม่ที่สนับสนุนรัฐบาล
(อัพเดท 2 ก.ค. 12.00 น.) หลังการชุมนุมใหญ่เพียง 2 วัน ฝ่ายกองทัพอียิปต์ประกาศยื่นคำขาดให้รัฐบาลประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีตอบสนองความต้องการของฝ่ายต่อต้านที่ชุมนุมทั่วประเทศนับล้านคน ในขณะที่ฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลมีจำนวนนับล้านเช่นกัน ด้านประธานาธิบดีมอร์ซีประกาศไม่ยอมรับคำขาดของกองทัพ
(อัพเดท 3 ก.ค. 7.40 น.) ประธานาธิบดีมอร์ซียืนยันไม่ยอมรับคำขาดของกองทัพ พร้อมด้วยผู้จงรักภักดีอีกนับล้านคน แหล่งข่าวชี้ว่ากองทัพมีแผนเข้าแทรกแซง จัดตั้งรัฐบาลชั่วคราว วันนี้จะเป็นวันที่ครบเส้นตาย 48 ชั่วโมง

บรรณานุกรม:
1. “Power struggle breaks out in Egypt as President Morsi calls for reconciliation, but won't step down”, FoxNews.com, 3 July 2013, http://www.foxnews.com/world/2013/07/03/egypt-teeters-on-brink-overthrow-as-army-deadline-is-set-to-expire/
2. Stocks Decline as Portugal Yields Jump While Oil Climbs, Bloomberg, 3 July 2013, http://www.bloomberg.com/news/2013-07-02/asian-futures-shrug-off-s-p-drop-as-yen-slips-oil-jumps.html
3.  Army deadline expires and Muslim Brotherhood spokesman claims situation is a 'coup', Reuters India, 4 July 2013, 4 July 2013, http://yahoonews.tumblr.com/post/54441266557/egypt-in-crisis
4. Egypt army deployed amid Cairo tension, BBC, 4 July 2013, http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23157801
5. Supporters of Egyptian President Say Military Coup is Underway, NBC News with CNBC.com, 4 July 2013, http://www.cnbc.com/id/100863302
-----------------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

American exceptionalism กับนโยบายต่างประเทศสหรัฐอเมริกา (1)

เมื่อประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาแสดงสุนทรพจน์ที่เกี่ยวข้องนโยบายต่างประเทศมักจะมีการเอ่ยถึงAmerican exceptionalism หรือหลักการที่อยู่ภายในลัทธิหรือแนวคิดดังกล่าว แม้เป็นคำที่มีการพูดถึงแต่ในทางวิชาการเป็นที่ถกเถียงในความหมาย การตีความ การนำไปใช้ เนื่องจากลัทธิหรือแนวคิดนี้ขาดการพัฒนาอย่างเป็นระบบ อีกทั้งพบว่าบ่อยครั้งผู้ใช้แต่ละคนจะใช้ในความหมายที่แตกต่างกันด้วยเหตุผลเฉพาะเจาะจง ในที่นี้จะอธิบายความหมาย การนำไปใช้ ผลที่เกิดขึ้นทั้งด้านบวกด้านลบ และข้อวิพากษ์ (หมายเหตุ : เนื่องจากความยาวของบทความ จึงแบ่งออกเป็น 3 ตอน)
นิยาม American exceptionalism คือ ลัทธิความเชื่อว่าคนอเมริกันนั้นมีความพิเศษเหนือชนชาติอื่น มีรากฐานมาจากสองแนวคิดคือ อเมริกาเป็นประเทศที่แตกต่างจากประเทศอื่นๆ กับอเมริกาเป็นประเทศที่พิเศษกว่าประเทศอื่นๆ             คำว่า ‘แตกต่าง’ หมายถึงการแตกต่างจากชาติชนชาติอื่นๆ แม้บรรพบุรุษชาวอเมริกันคือชนชาติที่สืบเชื้อสายจากยุโรป แต่คนเหล่านี้ได้พัฒนาค่านิยมวัฒนธรรมของตนเองแตกต่างจากชาวยุโรป ชาวอเมริกันมีจุดเริ่มต้นที่ต้องการเป็นเสรีชน ชนชาติที่ไร้ชนชั้น สังคมปราศจากการแบ่งแยกหรือการต่อส…

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (1) นิยาม อุดมการณ์ทางการเมือง

หมายถึง ความคิด ความเชื่อ ที่มีแบบแผนเกี่ยวกับหลักการและคุณค่าทางการเมือง เป็นความคิดความเชื่อที่มีแนวทางแน่นอน มีเหตุผล มีจุดหมายปลายทาง และวัตถุประสงค์ที่มนุษย์พยายามจะดำเนินการให้สัมฤทธิผล
“นิยาม อุดมการณ์ทางการเมือง”
1.ความหมายของอุดมการณ์ทางการเมือง (Political Ideology) มีผู้นิยามหลากหลาย 1.1.หมายถึง ความคิด ความเชื่อ ที่มีแบบแผนเกี่ยวกับหลักการและคุณค่าทางการเมือง เป็นความคิดความเชื่อที่มีแนวทางแน่นอน มีเหตุผล มีจุดหมายปลายทาง และวัตถุประสงค์ที่มนุษย์พยายามจะดำเนินการให้สัมฤทธิผล 1.2.หมายถึง ความคิดความเชื่อที่ทำให้เกิดกลไกควบคุม เพื่อบรรลุเป้าหมายแห่งความคิดความเชื่อนั้น 1.2.1.เช่นอุดมการณ์มาร์กซิสม์ ก่อให้เกิดพรรคคอมมิวนิสต์เพื่อสร้างและควบคุมให้การปกครองบรรลุเป้าหมายของอุดมการณ์ 1.2.2.อุดมการณ์ประชาธิปไตย คือ การเพิ่มพูน ปกป้องเสรีภาพส่วนบุคคล ทำให้เกิดไกกลต่างๆ เช่น พรรคการเมือง กลุ่มผลประโยชน์ การลงมติ เพื่อรักษาความเป็นประชาธิปไตย 1.3.อุดมการณ์มิใช่เป็นเพียงปรัชญาการเมือง อุดมการณ์ทางการเมืองจะเรียกร้องให้มีการกระทำจากผู้ศรัทธาในอุดมการณ์ เกิดความรู้สึกว่าถูกต้องที่จะกระทำตามน…