ศึกฮามาส-อิสราเอลหรืออิหร่าน-สหรัฐ

รัฐบาลไบเดนชี้อิหร่านมีส่วนเกี่ยวข้องมากขึ้นทุกที น่าติดตามว่าศึกฮามาส-อิสราเอลจะกลายเป็นศึกอิหร่าน-สหรัฐอย่างเต็มตัวหรือไม่

บทความนี้นำเสนอมุมมองที่กว้างกว่าสงครามฮามาส-อิสราเอล โดยอธิบายในมุมมองการต่อสู้ช่วงชิงระหว่างอิหร่านกับสหรัฐ ดังนี้

คู่ขัดแย้งเก่าแก่:

อิสราเอลกับปาเลสไตน์เป็นคู่ขัดแย้งเก่าแก่และหากมองไปที่อิหร่านจะพบว่าอิหร่านเป็นคู่ขัดแย้งเก่าแก่กับสหรัฐเช่นกัน ความขัดแย้งเริ่มต้นเมื่อปฏิวัติอิสลาม (Islamic Revolution) หรือการปฏิวัติอิหร่าน (1977-79) อยาตุลเลาะห์ โคไมนี (Ayatollah Khomeini) ขึ้นปกครองอิหร่านกล่าวซ้ำหลายครั้งว่าสหรัฐคือจอมซาตาน (Great Satan) คอยปกป้องอิสราเอล

ผู้นำรุ่นต่อมายึดหลักการนี้เรื่อยมา เช่น สิงหาคม 2015 อยาตุลเลาะห์ ซัยยิด อาลี คาเมเนอี (Ayatollah Seyyed Ali Khamenei) ผู้นำจิตวิญญาณกล่าวว่าอิหร่านจะไม่ยอมให้รัฐบาลสหรัฐเข้ามามีอิทธิพลครอบงำเศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรมของอิหร่าน อันเป็นเป้าหมายของสหรัฐ

มีนาคม 2016 อยาตุลเลาะห์คาเมเนอีกล่าวย้ำว่าเป้าหมายที่รัฐบาลสหรัฐต้องการคือความเป็นเจ้า ครอบงำอิหร่านดังเช่นอดีต จึงพยายามล้มล้างรัฐบาลอิหร่าน ประกาศว่ารัฐบาลสหรัฐกับอิสราเอลและพวกไซออนิสต์เป็นศัตรู

ด้านสหรัฐ ท่ามกลางสถานการณ์การปฏิวัติอิหร่านและโซเวียตส่งทหารยึดอัฟกานิสถานประธานาธิบดีจิมมี คาร์เตอร์ (Jimmy Carter) แสดงสุนทรพจน์ใน State of the Union Address 1980 กล่าวว่าอำนาจใดที่พยายามเข้าควบคุมภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียคือการโจมตีผลประโยชน์สำคัญยิ่ง (vital interests) ของสหรัฐ เป็นการตอกย้ำความสำคัญของภูมิภาคนี้ต่อสหรัฐและกลายเป็น “Carter Doctrine” นับจากปฏิวัติอิหร่านเป็นต้นมารัฐบาลสหรัฐทุกชุดใช้นโยบายสกัดกั้นอิหร่าน เล็งถึงยุทธศาสตร์ปิดล้อม เป้าหมายสุดท้ายคือการล้มระบอบอิหร่าน

ท่าทีอิหร่านต่อศึกฮามาส-อิสราเอล:

1. สนับสนุนกลุ่มต่อต้านอิสราเอล

ณ ตอนนี้เราเอ่ยถึงฮามาส ฮิซบอลเลาะห์ ฮูตีและอีกหลายกลุ่มที่สนับสนุนปาเลสไตน์ต่อต้านอิสราเอล ความจริงแล้วเรื่องนี้เป็นจุดยืนเก่าแก่ อยาตุลเลาะห์ โคไมนี (Ayatollah Khomeini) ได้กล่าวว่าจะต้อง “ลบอิสราเอลออกจากแผนที่โลก” จึงสนับสนุนกลุ่มต่อต้านอิสราเอลทั้งฮิซบอลเลาะห์ ฮามาส จะร่วมสุขร่วมทุกข์กับชาวปาเลสไตน์ “ความทุกข์ของพวกท่านคือความทุกข์ของพวกเรา ความเศร้าโศกเสียใจของท่านก็เป็นของเราด้วย และชัยชนะของท่านเป็นชัยชนะของเรา” ข้อหลังนี้เล็งถึงการปลดปล่อยปาเลสไตน์

ทันทีที่สงครามฮามาส-อิสราเอลล่าสุดเริ่มต้น อิบราฮิม ไรซี (Ebrahim Raisi) ประธานาธิบดีอิหร่านกล่าวว่าอิหร่านสนับสนุนฮามาสที่กำลังป้องกันตัวเอง พวกไซออนิสต์กับผู้สนับสนุนต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายทั้งหมด สนับสนุนจุดยืนการปลดปล่อยปาเลสไตน์กับเยรูซาเล็ม (Jerusalem หรือ al-Quds)

2. รัฐบาลอิหร่านไม่ได้สั่งการ

อิบราฮิม ไรซี ประธานาธิบดีอิหร่านกล่าวว่ากองกำลังที่โจมตีฐานที่มั่นสหรัฐในตะวันออกกลางตัดสินใจและลงมือด้วยตัวเอง รัฐบาลอิหร่านไม่ได้สั่งการแต่อย่างไร แต่ยอมรับว่าอิหร่านถือเป็นหน้าที่ต้องสนับสนุนกลุ่มเหล่านี้ เหตุฐานที่มั่นสหรัฐในอิรักกับซีเรียถูกโจมตีเพราะกองกำลังเหล่านั้นต่อต้านการปรากฎตัวของทหารอเมริกันในภูมิภาคตะวันออกกลาง และการที่สหรัฐสนับสนุนระบอบไซออนิสต์ ทั้งหมดเป็นผลจากนโยบายของรัฐบาลสหรัฐเอง

ท่าทีสหรัฐที่เปลี่ยนไป:

1. ยังไม่รบอิหร่านวันนี้แต่วันหน้าไม่แน่

ปลายเดือนตุลาคม 2023 กระทรวงกลาโหมสหรัฐเผย ยังไม่พบหลักฐานผู้นำสูงสุดอิหร่าน อิหม่ามคาเมเนอี ออกคำสั่งให้กองกำลังต่างๆ โจมตีสหรัฐ หลังฐานที่มั่นสหรัฐหลายแห่งทั้งในอิรักกับซีเรียโดนโจมตีหลายครั้ง

ไม่ว่าความเข้าใจของสหรัฐจะถูกต้องหรือไม่ ข้อมูลนี้บ่งชี้ว่า ณ ตอนนี้สหรัฐยังไม่คิดรบโดยตรงกับอิหร่าน อาจตีความว่ารัฐบาลไบเดนยังยับยั้งชั่งใจหรืออยู่ระหว่างเตรียมความพร้อม

ตลอด 2-3 เดือนที่ผ่านมากระทรวงกลาโหมสหรัฐรายงานฐานที่มั่นของตนทั้งในอิรักกับซีเรีย โดนโจมตีด้วยจรวดกับโดรน ชี้ว่าสัมพันธ์กับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (Islamic Revolutionary Guards Corps: IRGC) สหรัฐโจมตีตอบโต้เฉพาะจุดเพื่อป้องกันตัวเอง ไม่หวังปะทะในวงกว้าง

2. Operation Prosperity Guardian

ต่อมา 18 ธันวาคม 2023 กระทรวงกลาโหมสหรัฐประกาศ Operation Prosperity Guardian จัดตั้งกองกำลังนานาชาติร่วมต่อต้านฮูตี ล่าสุดมีรายงานผู้เข้าร่วมราว 20 ประเทศ รักษาการเดินเรือเสรีในย่านทะเลแดง อ่าวเอเดน (Gulf of Aden) อันเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญแห่งของโลก

ข้อมูลเบื้องต้นมากพอที่จะตีความตามเป้าหมาย “รักษาการเดินเรือเสรีในย่านทะเลแดง” ปลอดการขัดขวางจากฮูตี นับว่าสหรัฐกับพวกเข้าสู่สนามรบแล้ว ด้านฮูตีประกาศพร้อมรับมือยืนยันเล่นงานเรือเป้าหมายต่อไป Abdulmalik al-Houthi ผู้นำฮูตีเตือนว่าพวกตนอาจเล่นงานเป้าหมายสหรัฐทั่วทั้งภูมิภาค

จากศึกฮามาส-อิสราเอลสู่อิหร่าน-สหรัฐ:

เริ่มจากสงครามระหว่างอิสราเอล-ฮามาส ไม่นานความขัดแย้งขยายตัว อิสราเอลเผชิญศึกรอบทิศ ที่สำคัญคือนำรัฐบาลสหรัฐกับอิหร่านเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยทันที

ตั้งแต่ต้นรัฐบาลไบเดนประกาศสนับสนุนเต็มตัว ช่วยเหลืออย่างเป็นรูปธรรม เช่น ส่งกองเรือบรรทุกเครื่องบิน 2 ชุดมาย่านนี้ในทันที

ด้านอิหร่าน ไม่ว่ารัฐบาลอิหร่านจะออกคำสั่งโดยตรงหรือไม่ กองกำลังต่างๆ ที่อิหร่านหนุนหลังในหลายประเทศโหมโจมตีอิสราเอลรอบทิศ โจมตีฐานที่มั่นสหรัฐหลายจุดในตะวันออกกลาง

การแสดงออกทั้งจากรัฐบาลสหรัฐกับอิหร่านต่างเร่งให้ความขัดแย้งขยายตัว กลายเป็นว่าไม่ใช่สงครามในฉนวนกาซาเท่านั้น แต่ขยายตัวสู่หลายประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลาง

สัปดาห์ที่แล้ว 22 ธันวาคม หน่วยข่าวกรองสหรัฐรายงานว่า อิหร่าน “เกี่ยวข้องอย่างมาก กับแผนปฏิบัติการต่อต้านเรือพาณิชย์ในทะเลแดง” ของฮูตี ทั้งยังชี้ว่าที่ฮูตีสามารถเล่นงานเรือเหล่านั้นเพราะอิหร่านเป็นผู้ให้ข้อมูลประกอบการโจมตี แม้ฮูตีตัดสินใจทำสิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง อีกทั้งเป็นผู้สนับสนุนหลักแก่ฮามาสที่กำลังทำสงครามกับอิสราเอลในขณะนี้ รัฐบาลสหรัฐขอให้อิหร่านเลิกสนับสนุน

มาบัดนี้จุดยืนล่าสุดที่สหรัฐยึดถือคือปฏิเสธไม่ได้อิหร่านมีส่วนในปฏิบัติการต่างๆ ไม่ใช่แค่เป็นผู้สนับสนุนอีกต่อไป

อิหร่านเป็นตัวละครสำคัญที่นักวิเคราะห์นึกถึง เป็นที่รับรู้กันทั่วไปว่ารัฐบาลอิหร่านสนับสนุนฮามาสเรื่อยมา สงครามครั้งนี้ที่ฮามาสเตรียมการมานานปี วางแผนมาอย่างดีจึงน่าจะมีอิหร่านอยู่ในนั้นด้วยอย่างเข้มข้น รัฐบาลอิสราเอลสามารถตอบโต้อิหร่านจากการศึกนี้ กล่าวได้ว่า หากจะปราบปรามฮามาสต้องนึกถึงอิหร่านด้วย

เมื่อฮามาสชี้ว่าตนทำศึกกับอิสราเอลมาเนิ่นนานแล้ว ย่อมต้องโยงว่าอิหร่านอยู่ในศึกนี้อย่างเนิ่นนานเช่นกัน หากปราศจากการสนับสนุนจากอิหร่านฮามาสคงไม่ปีกกล้าขาแข็งขนาดนี้ ด้วยมุมมองเช่นนี้ การจัดการอิหร่านกับฮามาสจึงเป็นเรื่องเดียวกัน

นี่ยังไม่เอ่ยเรื่องที่ระบอบอิหร่านชี้ว่าระบอบไซออนิสต์เป็นศัตรูตัวฉกาจ หวังเห็นประเทศอิสราเอลถูกลบออกจากแผนที่ และหากมองให้กว้างกว่านี้สหรัฐหรือ Great Satan ของอิหร่านย่อมอยู่ในความขัดแย้งนี้ ท้ายที่สุดคือต้องจัดการสหรัฐนั่นเอง

ล่าสุดรัฐบาลไบเดนชี้อิหร่านมีส่วนเกี่ยวข้องมากขึ้นทุกที น่าติดตามว่าศึกฮามาส-อิสราเอลจะกลายเป็นศึกอิหร่าน-สหรัฐอย่างเต็มตัวหรือไม่

31 ธันวาคม 2023

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 28 ฉบับที่ 9908 วันอาทิตย์ที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2566)

--------------------------------

ภาพ: เด็กกาซาในภัยสงคราม

เครดิตภาพ: https://www.tehrantimes.com/news/493031/How-will-the-war-on-Gaza-end

บรรณานุกรม :

1. Alexander, Yonah., Hoenig, Milton. (2008). The New Iranian Leadership: Ahmadinejad, Terrorism, Nuclear Ambition, and the Middle East. USA: Greenwood Publishing Group.).

2. Ayatollah Khamenei says Iran to export oil as much as it needs. (2019, April 24). Tehran Times. Retrieved from https://www.tehrantimes.com/news/435037/Ayatollah-Khamenei-says-Iran-to-export-oil-as-much-as-it-needs

3. Dargie, Richard. (2008). Iran. USA: Arcturus Publishing.

4. Duiker, William J. (2009). Contemporary World History (5th ed.). USA: Wadsworth.

5. Hitchcock, Mark. (2006). Iran: The Coming Crisis: Radical Islam, Oil, and the Nuclear Threat. CO: Multnomah Books.

6. Iran backs large-scale Palestinian operation against Israel. (2023, October 7). Tehran Times. Retrieved from https://www.tehrantimes.com/news/489835/Iran-backs-large-scale-Palestinian-operation-against-Israel

7. Iran Politics: Ayatollah Khamenei Says US Wants Back. (2016, March 21). FNA. Retrieved from http://en.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13950102000350

8. Iran says strikes on US troops are due to its support for Israel, presence in region. (2023, October 30). Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/iran-says-strikes-on-us-troops-a-result-of-support-for-israel-presence-in-region/

9. No direct Iran order for proxies to attack US troops in Middle East- Pentagon. (2023, October 23). J Post. Retrieved from https://www.jpost.com/breaking-news/article-769815

10. Pollack, Kenneth. (2013). Unthinkable: Iran, the Bomb, and American Strategy. New York: Simon & Schuster.

11. Rising Red Sea tensions rattle global shipping industry, spark concerns of spillover from Gaza conflict. (2023, December 22). People’s Daily. Retrieved from http://en.people.cn/n3/2023/1222/c90000-20113480.html

12. Saikal, Amin. (2019). Iran Rising: The Survival and Future of the Islamic Republic. New Jersey: Princeton University Press.

13. Supreme Leader Warns of US, Zionists' Continued Hostility against Iran. (2015, August 27). FNA. Retrieved from http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13940605000203

14. U.S. Department of Defense. (2023, December 18). Statement from Secretary of Defense Lloyd J. Austin III on Ensuring Freedom of Navigation in the Red Sea. Retrieved from https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/3621110/statement-from-secretary-of-defense-lloyd-j-austin-iii-on-ensuring-freedom-of-n/

15. US intelligence suggests Iran involved in planning attacks in Red Sea. (2023, December 22). CNN. Retrieved from https://edition.cnn.com/2023/12/22/politics/us-intelligence-iran-houthi-rebels-attacks-red-sea/index.html

16. US strikes 2 facilities linked to Iranian-backed militias in Syria following series of attacks on US forces in Middle East. (2023, October 27). CNN. Retrieved from https://edition.cnn.com/2023/10/26/politics/us-strikes-facilities-syria/index.html

17. ‘We Support Palestinians’ Right to Self Defense’: Iran’s President Speaks to Hamas Leaders. (2023, October 8). Palestine Chronicle. Retrieved from https://www.palestinechronicle.com/we-support-palestinians-right-to-self-defense-irans-president-speaks-to-hamas-leaders/

-----------------

ฮูตีผู้ปลดปล่อยปาเลสไตน์

ถ้าการรบภาคพื้นดินที่เยนเมนเกิดขึ้น บทบาทของฮูตีจะเด่นดังกว่านี้ สหรัฐกับพันธมิตรยุโรปเข้าร่วมรบโดยตรง เป็นอีกสมรภูมิหนึ่งและสัมพันธ์กับรัฐบาลอิหร่าน ส่งผลกระทบต่อโลกในวงกว้าง

ในสงครามฮามาส-อิสราเอล นายกฯ เนทันยาฮูชี้ว่าตอนนี้อิสราเอลกำลังสู้กับแกนแห่งก่อการร้าย (axis of terror) อันประกอบด้วยฮามาส ฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน ฮูตีในเยเมนและรัฐบาลอิหร่าน

ชื่อฮูตี (Houthis) จึงเป็นศัตรูอิสราเอลอย่างเป็นทางการ

ทุกเป้าหมายคือสนามรบของฮูตี:

กลางพฤศจิกายนนักรบฮูตียึดเรือพาณิชย์ลำหนึ่งที่นักธุรกิจอิสราเอลเป็นเจ้าของ ชี้ว่าเป็นเป้าหมายอันสมควร (legitimate target) หลังฮูตีได้เตือนล่วงหน้าแล้วว่าจะโจมตีเป้าหมายทำนองนี้ เป็นส่วนหนึ่งของสงครามฮามาส-อิสราเอล ทั้งยังเตือนว่าอาจทำเช่นนี้กับเรือทุกลำที่คนอิสราเอลเป็นเจ้าของไม่ว่าเรือลำนั้นจะอยู่ที่ใดในโลก

นี่คือ ยุทธการทุกเป้าหมายคือสนามรบของฮูตี การปลดปล่อยปาเลสไตน์ไม่จำต้องรบที่กาซาเท่านั้น นักรบฮูตีเยเมนทำที่ทะเลแดงใกล้บ้าน หรือที่ใดในโลกก็ได้ เป็นแผนการรบที่ในอนาคตความเป็นอิสราเอลทุกแห่งหนทั่วโลกอาจถูกโจมตีด้วยวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อว่าไม่มีวันที่อิสราเอลจะเป็นสุข คำขวัญของพวกเขาคือ “God is great, death to America, death to Israel, curse on the Jews, victory for Islam.”

บทบาทฮูตีปีหน้า:

คาดว่าปีหน้า (2024) ฮูตีจะมีบทบาทโดดเด่น เรียงลำดับเหตุการณ์ดังนี้

กลางเดือนธันวาคมเริ่มเกิดปัญหาการเดินเรือผ่านทะเลแดง จากเหตุโดนฮูตีเยเมนเล่นงาน มีรายงานว่าเรือพาณิชย์ 12 ลำถูกยึด ลูกเรือ 25 คนตอนนี้ยังถูกคุมขัง เรือเอกชนทุกลำขอการคุ้มกันแต่เนื่องจากมีจำนวนมากเรือรบคุ้มกันน้อยจึงดูแลไม่ทั่วถึง ทางการอังกฤษขอให้เรือพาณิชย์แล่นห่างจากชายฝั่งเยเมนอย่างน้อย 30 ไมล์ทะเล

ด้วยเหตุนี้บรรษัทเดินเรือยักษ์ใหญ่ Maersk สัญชาติเดนมาร์กประกาศหยุดเดินเรือผ่านทะเลแดง หลังเรือบรรทุกสินค้าของตนโดนฮูตีเล่นงาน ไม่กี่วันต่อมาบรรษัทน้ำมัน BP ของอังกฤษประกาศระงับเดินเรือบรรทุกน้ำมันทั้งหมดที่ผ่านทะเลแดง ตามหลังบริษัทเดินเรือยักษ์ใหญ่อีกหลายแห่งที่ระงับการเดินเรือไปแล้ว

แม้มีการคุ้มกันบริษัทเดินเรือเอกชนเลือกที่จะไม่เสี่ยงเพราะได้ไม่คุ้มเสีย บางส่วนเลือกที่จะอ้อมแหลม Good Hope แอฟริกาใต้แม้จะอ้อมไกลมากต้องเดินทางเพิ่ม 3,400 ไมล์ทะเล ใช้เวลานานขึ้น 14 วัน เพียงเพื่อเลี่ยงการโจมตีจากฮูตี เพิ่มต้นทุนขนส่ง สร้างความสูญเสียมหาศาล โดยเฉพาะสินค้าเข้าออกอิสราเอลที่น่าจะเป็นเป้าหมายอันดับหนึ่ง การขนส่งสินค้ายุโรปที่อาศัยเส้นทางนี้มาก และอาจสูญเสียมากกว่านี้ถ้าการรบขยายตัวฝ่ายสหรัฐทำสงครามกับฮูตี

น้ำมันกับก๊าซธรรมส่วนหนึ่งใช้เส้นทางทะเลแดง ราคาน้ำมันกับก๊าซธรรมชาติจึงปรับสูงขึ้นจากตามสถานการณ์ หากสหรัฐกับฮูตีรบกันจริงราคาพลังงานน่าจะขยับสูงกว่านี้

ควรรับมือฮูตีอย่างไร:

มีคำถามว่าคุ้มค่าหรือไม่ ตอนนี้สหรัฐใช้ขีปนาวุธราคา 2 ล้านดอลลาร์ยิงสกัดโดรนฮูตีเยเมนราคา 2,000-20,000 ดอลลาร์ บางคนอยากให้กระทรวงกลาโหมคิดหาวิธีสกัดโดรนที่ประหยัดกว่านี้

ขีปนาวุธสหรัฐที่ใช้ตอนนี้ส่วนใหญ่คือ Standard Missile-2 ตัวขีปนาวุธมีมูลค่า 2.1 ล้านดอลลาร์ เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพเมื่อเทียบกับอาวุธอื่นๆ ในอีกมุมหนึ่ง หากเรือพาณิชย์หรือเรือรบถูกโดรนพุ่งชนย่อมเสียหากหนักกว่า 2 ล้านดอลลาร์ คิดนี้ในมุมนี้จึงคุ้มค่า

ด้วยมุมมองเช่นนี้การตั้งรับไม่ใช่วิธีการที่ยั่งยืน ถ้าคิดให้รอบด้าน งบประมาณที่ใช้เพื่อให้กองเรือบรรทุกเครื่องบิน เรือรบหลายลำมาคุ้มกันเส้นทางเดินเรือจากการโจมตีของฮูตีจึงไม่ถูกต้อง การให้เรือพาณิชย์ต้องแล่นอ้อมแหลม Good Hope เพิ่มต้นทุนขนส่งอีกมาก ประเด็นนี้จะนำสู่ข้อสรุปว่าท้ายที่สุดต้องหยุดไม่ให้พวกฮูตีขัดขวางการเดินเรืออีกต่อไป ซึ่งอาจหมายถึงการรบทางภาคพื้นดินกวาดล้างฮูตีนั่นเอง นี่คือความแหลมคมเมื่อคิดว่าอย่างไรจึงคุ้มค่า

ต่อมา 18 ธันวาคม 2023 กระทรวงกลาโหมสหรัฐประกาศ Operation Prosperity Guardian จัดตั้งกองกำลังนานาชาติ ในเบื้องต้นประกอบด้วยสหรัฐ อังกฤษ แคนาดา ฝรั่งเศส อิตาลี เนเธอร์แลนด์ นอร์เวย์ เซเชลส์ (Seychelles) และสเปน ร่วมกันต่อต้านฮูตี (ล่าสุดมีประเทศเข้าร่วมถึง 20 ประเทศแล้ว) รักษาการเดินเรือเสรีในย่านทะเลแดง อ่าวเอเดน (Gulf of Aden) อันเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญแห่งหนึ่งของโลก

ข้อมูลเบื้องต้นมีเพียงเท่านี้แต่มากพอที่จะตีความตามเป้าหมาย “รักษาการเดินเรือเสรีในย่านทะเลแดง” ปลอดการขัดขวางจากฮูตี ด้วยกองทัพของสหรัฐกับพันธมิตรหลายประเทศ สหรัฐกับพวกเข้าสู่สนามรบแล้ว ด้านฮูตีประกาศพร้อมรับมือยืนยันเล่นงานเรือเป้าหมายต่อไป Abdulmalik al-Houthi ผู้นำฮูตีเตือนว่าพวกตนอาจเล่นงานเป้าหมายสหรัฐทั่วทั้งภูมิภาค เป็นคำเตือนเดียวกับที่รัฐบาลอิหร่านเตือนก่อนแล้ว เป็นไปได้ว่าหากฮูตีโดนโจมตีจริง กองกำลังในอิรักซีเรียที่อิหร่านสนับสนุนอาจช่วยฮูตีอีกแรง เห็นชัดว่าความรุนแรงขยายตัวสู่ทั้งภูมิภาค

ฮูตีระดมกองกำลังนับหมื่น:

ในขณะเดียวกันมีข่าวอาสาสมัครเยเมนหลายหมื่นคนเข้าค่ายฝึกรบ กำลังเรียนรู้วิชาทหารเตรียมตัวเข้าทำสงคราม เป้าหมายคือปลดปล่อยกาซาจาการยึดครองของอิสราเอล

ข่าวระดมกำลังเป็นอีกข้อมูลบ่งชี้สถานการณ์ ความโดเด่นของฮูตีเตรียมส่งกองกำลังนับหมื่นเข้ากาซาร่วมสนับสนุนฮามาส ปลดปล่อยปาเลสไตน์

มีผู้วิเคราะห์ว่าการระดมกองกำลังนับหมื่นและส่งเข้ากาซาต้องผ่านเขตแดนซาอุฯ เกิดคำถามว่ารัฐบาลซาอุฯ จะยินดีให้ผ่านทางหรือไม่ ต้องไม่ลืมว่าซาอุฯ กับฮูตีเป็นคู่กรณีเพิ่งทำสงครามเมื่อไม่นานแม้ตอนนี้ยึดเหตุผลปลดปล่อยปาเลสไตน์ ยังไม่ชัดเจนว่ารัฐบาลซาอุฯ จะยินยอม อีกทั้งมีคำถามว่าจะรอดพ้นการถูกทำลายก่อนเข้ากาซาได้อย่างไร จะได้รับความคุ้มครองจากการโจมตีทางอากาศได้อย่างไร เป็นไปได้ว่าอาจทยอยกระจายกำลังเข้าทางเลบานอน ส่งทัพเข้ารบทางเหนือของอิสราเอลทำให้อิสราเอลต้องรับศึก 2 ด้าน อย่างไรก็ตามการเข้าทางเลบานอนมีคำถามเช่นกัน เพราะเป็นเขตควบคุมของฮิซบอลเลาะห์ ไม่ว่าจะผ่านทางซาอุฯ หรือฮิซบอลเลาะห์ล้วนมีคำถามความเป็นไปได้ด้วยกันทั้งสิ้น

อีกแนวทางคือเป็นไปได้ว่าการระดมกองกำลัง การฝึกรบก็เพื่อรบกับสหรัฐที่เยเมนนี่เอง (ดังที่นำเสนอข้างต้นว่าฝ่ายสหรัฐอาจส่งทหารเข้ารบทางภาคพื้นดินกวาดล้างฮูตี) ศึกนี้ของฮูตีจะกลายเป็นอีกสมรภูมิหรืออีกสมการที่รวมเข้ากับสงครามฮามาส-อิสราเอล หรือพูดให้กว้างกว่านี้คือสงครามปลดปล่อยปาเลสไตน์

ไม่ว่ากองกำลังฮูตีจะรบที่บ้านหรือต่างแดน ล้วนทำให้สถานการณ์ตะวันออกกลางรุนแรงกว่าเดิม

ตั้งแต่ข่าวใช้โดรนกับขีปนาวุธโจมตีอิสราเอล เล่นงานเรือรบสหรัฐกับเรือพาณิชย์บางลำ ทำให้บทบาทฮูตีโดดเด่นไม่แพ้ฮามาส ทั่วโลกจับตาให้ความสำคัญ ถ้าการรบภาคพื้นดินที่เยนเมนเกิดขึ้น บทบาทของฮูตีจะเด่นดังกว่านี้ สหรัฐกับพันธมิตรยุโรปเข้าร่วมรบโดยตรง เป็นอีกสมรภูมิหนึ่งและสัมพันธ์กับรัฐบาลอิหร่าน ส่งผลกระทบต่อโลกวงกว้าง ศึกฮามาส-อิสราเอลหรือการปลดปล่อยปาเลสไตน์ขยายตัวออกไปและซับซ้อนกว่าเดิม การรบระหว่างขั้วเด่นชัดยิ่งขึ้น

ตอนนี้ได้แต่หวังว่าคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติจะมีมติหยุดยิง ยังติดขัดที่สหรัฐเพียงประเทศเดียวยืนยันขวางมติ ล่าสุดรัฐบาลไบเดนชี้แจงเห็นด้วยกับการหยุดยิง ติดขัดเพียงแค่ “คำบางคำ” ในเนื้อหาข้อมติเท่านั้น หากมติออกช้า ฝ่ายสหรัฐเข้ารบจริง ภูมิภาคตะวันออกกลางจะร้อนแรงขึ้นมาก เรียกว่าขยับขึ้นอีกระดับ ควรติดตามสถานการณ์ใกล้ชิด

24 ธันวาคม 2023

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 28 ฉบับที่ 9901 วันอาทิตย์ที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2566)

-----------------

บรรณานุกรม :

1. A $2M missile vs. a $2,000 drone: Pentagon worried over cost of Houthi attacks. (2023, December 20). Politico. Retrieved from https://www.politico.com/news/2023/12/19/missile-drone-pentagon-houthi-attacks-iran-00132480

2. America is ‘next’ if Israel loses war – Netanyahu. (2023, November 14). RT. Retrieved from https://www.rt.com/news/587217-netanyahu-america-next-hamas/

3. BP latest firm to pause Red Sea shipments as U.S. says it will form international coalition to curb Houthi attacks. (2023, December 18). CNBN. Retrieved from https://www.cnbc.com/2023/12/18/global-supply-chains-face-another-major-hit-as-ships-avoid-suez-canal.html

4. Houthis say Israeli ships ‘legitimate target,’ as threat to global shipping grows. (2023, November 20). Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/yemens-houthis-say-israeli-ships-legitimate-target-as-threats-to-shipping-grow/

5. Rising Red Sea tensions rattle global shipping industry, spark concerns of spillover from Gaza conflict. (2023, December 22). People’s Daily. Retrieved from http://en.people.cn/n3/2023/1222/c90000-20113480.html

6. Shippers have already diverted about $35 billion in cargo from the Red Sea amid fears of attacks. (2023, December 19). CNBC. Retrieved from https://www.cnbc.com/2023/12/19/shippers-divert-35-billion-in-cargo-from-red-sea.html

7. U.S. Department of Defense. (2023, December 18). Statement from Secretary of Defense Lloyd J. Austin III on Ensuring Freedom of Navigation in the Red Sea. Retrieved from https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/3621110/statement-from-secretary-of-defense-lloyd-j-austin-iii-on-ensuring-freedom-of-n/

8. Yemen's Houthis Reveal General Mobilization Action to Send Soldiers to Gaza. (2023, December 20). Sputnik Globe. Retrieved from https://sputnikglobe.com/20231220/yemens-houthis-say-carrying-out-general-mobilization-to-possibly-send-soldiers-to-gaza-1115703930.html

-----------------

ยูโรแข็งสุดในรอบ5เดือนเมื่อเทียบกับดอลลาร์

รวยขึ้นหรือจนลงตุรเคียขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ49%

MerryChristmasครับ

ความปราชัยของอิสราเอลกับสหรัฐและพวก

ไม่ว่าจะประกาศดังๆ หรือกระซิบเบาๆ รัฐบาลเนทันยาฮูกับไบเดนจะถูกประณามว่า “ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ” “ละเมิดสิทธิมนุษยชน” “ขาดมนุษยธรรม”

ในขณะที่สงครามฮามาส-อิสราเอลดำเนินต่อไป แรงกดดันจากนานาชาติต่ออิสราเอลกับสหรัฐเพิ่มขึ้น เรียกร้องให้หยุดยิงฟื้นฟูเจรจาสันติภาพ แต่รัฐบาลเนทันยาฮูดื้อดึง สถานการณ์ดังกล่าวก่อให้แบ่งโลกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งที่ประกอบด้วยอิสราเอลกับสหรัฐและพวก (บางประเทศในอียู) อีกฝ่ายคือประเทศส่วนใหญ่รวมทั้งองค์การสหประชาชาติ

การไม่ยอมถอยคือตัวปัญหา:

รัฐบาลเนทันยาฮูย้ำว่าใครที่เจอแบบอิสราเอลก็จะทำแบบที่อิสราเอลกำลังทำตอนนี้ จึงเดินหน้าทำสงครามต่อไปแม้ยอดผู้เสียชีวิตสูง 20,000 ราย ตามแผนที่ประกาศตั้งแต่ต้นคือจะลงมือต่อทุกจุดและด้วยกำลังทั้งหมด ทำทุกอย่างให้มั่นใจว่าจะไม่เกิดเหตุการณ์ซ้ำอีก ขั้นแรกคือโจมตีทำลายกองกำลังฮามาส ต่อด้วยกวาดล้างกลุ่มกองกำลังอื่นๆ พร้อมกับทำลายระบอบอำนาจฮามาสในกาซา ขั้นสุดท้ายคือให้กลุ่มอำนาจใหม่เข้าดูแลกาซา ให้พลเมืองอิสราเอลกับกาซาอยู่ด้วยกันอย่างสงบสุข

นายกฯ เนทันยาฮูกล่าวต่อคนทั้งชาติว่ามีเพียง 2 ทางเลือกคือประเทศอิสราเอลยังคงอยู่หรือไม่ก็สูญสลายไป มีแต่ต้องชนะศึกเท่านั้น อิสราเอลคือประเทศที่นานาชาติให้การยอมรับแต่พวกฮามาสคิดจะทำลาย เป้าหมายของเราประกาศชัดตั้งแต่ต้นคือทำลายสมาชิกและระบอบการปกครองของฮามาส

รัฐบาลอิสราเอลจะไม่อ่อนข้อต่อผู้ไม่ยอมรับประเทศอิสราเอล ผู้แสดงตัวเป็นปรปักษ์ นี่คือสงครามเพื่อความอยู่รอดของชาติ ที่รัฐบาลอิสราเอลเห็นว่าสำคัญยิ่งกว่าหลักศีลธรรม พร้อมละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ ละเมิดสิทธิมนุษยชน พร้อมรับคำประณามจากนานาชาติที่โดนเป็นประจำทุกปีอยู่แล้ว (ทุกปีในที่ประชุมสหประชาชาติจะประณามอิสราเอลกระทำทารุณต่อปาเลสไตน์ หลายประเทศออกแถลงการณ์ซ้ำอยู่เสมอ)

ในขณะที่รัฐบาลอิสราเอลระบุว่าคือการป้องกันประเทศ รัฐบาลไบเดนขอยืนเคียงข้างอิสราเอล จะช่วยอิสราเอลปกป้องประเทศ ยึดแนวคิดที่มีมายาวนานแล้วว่า “อิสราเอลมีสิทธิที่จะป้องกันตัวเอง” สมัยประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุกล่าวว่า “ข้าพเจ้าเชื่อว่าชาติอธิปไตยมีสิทธิอันชอบธรรมที่จะปกป้องประชาชนของตนให้พ้นจากการโจมตีของผู้ก่อการร้าย และทำสิ่งที่จำเป็นเพื่อป้องกันการโจมตีเหล่านั้น”

ตอนนี้อิสราเอลกำลังทำสิ่งที่จำเป็นเพื่อป้องกันการโจมตีเหล่านั้น

อิสราเอลปราศจากความชอบธรรม:

ในอีกมุมหลายฝ่ายชี้ว่าอิสราเอลทำเกินเลยจนสูญเสียความชอบธรรม

ตั้งแต่ต้นอันโตนิโอ กูเตเรส (Antonio Guterres) เลขาธิการสหประชาชาติเรียกร้องให้ทุกฝ่ายหยุดยิงทันที อิสราเอลละเมิดกฎหมายสิทธิมนุษยชนในการโจมตีเมืองกาซา ฮามาสก่อความรุนแรงเพราะมีที่มาที่ไป ไม่ใช่อยู่ดีๆ ก็โจมตี ด้านทูตอิสราเอล Gilad Erdan โต้ว่าท่านเลขาธิการฯ ไม่เข้าใจสภาพความเป็นไปของโลก ไม่เข้าใจการก่อการร้าย การสังหารเข่นฆ่าที่พวกฮามาสกระทำต่ออิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม

ในทำนองเดียวกันองค์การความร่วมมืออิสลาม (The Organisation of Islamic Cooperation: OIC) แถลงว่าอิสราเอลเป็นฝ่ายรุกรานก่อน ยึดครองดินแดนปาเลสไตน์ ละเมิดข้อมติสหประชาชาติ ทำร้ายชาวปาเลสไตน์ทุกวัน เหล่านี้คือมูลเหตุของการปะทะระหว่างฮามาสกับอิสราเอล เรียกร้องคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติทำหน้าที่หยุดอิสราเอล ปกป้องปาเลสไตน์ ปฏิบัติตามข้อมติต่างๆ

จะเห็นว่าทั้งคู่ต่างพูดจากมุมองคนละแบบ อิสราเอลยืนยันการปกป้องตัวเองสำคัญที่สุด ไม่สนใจว่าผิดกฎหมายระหว่างประเทศหรือไม่

หากจะพูดเรื่องถูกผิด การป้องกันตัวเองต้องอยู่ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ Josep Borrell ผู้แทนระดับสูงด้านนโยบายต่างประเทศของอียูกล่าวว่า สิทธิการป้องกันตัวเองต้องอยู่ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ จะใช้หลักป้องกันตัวเองแล้วละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศไม่ได้ การตัดน้ำตัดไฟ ควบคุมการส่งอาหารแก่พลเรือนล้วนผิดกฎหมายระหว่างประเทศทั้งสิ้น ในยามนี้ที่กำลังทำสงครามสภาพสิทธิมนุษยชนย่ำแย่ การที่อิสราเอลเป็นสมาชิกสหประชาชาติย่อมถือว่ายอมรับกฎหมายเหล่านี้ หากอิสราเอลอยากทำตามใจตัวเอง ควรลาออกจากสมาชิกสหประชาชาติ

ดังนั้น ถ้ายึดวหลักการและเหตุผลอิสราเอลจึงเป็นฝ่ายผิด นี่คือจุดเริ่มของความปราชัย

หนึ่งในประเด็นที่นานาชาติให้ความสำคัญคือชีวิตความเป็นอยู่ของคนกาซา นายเซอร์เกย์ ลาฟรอฟ (Sergei Lavrov) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศรัสเซียกล่าวว่าพลเรือนกาซาต้องบาดเจ็บล้มตายเพราะอิสราเอลโจมตีทั้งเมืองเป็นเรื่องที่รับไม่ได้ อิสราเอลนำเรื่องทำสงครามเป็นข้ออ้างไม่ได้ ชี้ว่าการกวาดล้างฮามาสกลายเป็นการทำลายชีวิตพลเรือนพร้อมกัน เตือนว่าความรุนแรงจะมีเสมอตราบเท่าที่ยังไม่เกิดรัฐปาเลสไตน์

จะเห็นว่าเมื่อคนกาซาล้มตายมากขึ้นและเกือบครึ่งเป็นเด็ก ประเด็นที่นานาชาติให้ความสำคัญคือ “มนุษยธรรม” เลขาธิการสหประชาชาติใช้คำนี้เสมอ เป็นเหตุผลขอให้หยุดยิง

ตรรกะที่ผิดพลาดของรัฐบาลสหรัฐ:

ณ ตอนนี้รัฐบาลไบเดนยังยืนยันสนับสนุนอิสราเอลทำสงครามต่อไป แม้เตือนให้ระวังพลเรือน หลักฐานสำคัญชี้ข้อผิดพลาดของรัฐบาลสหรัฐคือเมื่อเลขาธิการสหประชาชาติใช้อำนาจของตนตามกฎบัตรสหประชาชาติ มาตรา 99 เรียกร้องให้คณะมนตรีความมั่นคงมีมติสั่งให้หยุดยิงในกาซาด้วยเหตุผลมนุษยธรรม แต่รัฐบาลไบเดนวีโตข้อมติ สหรัฐเพียงเสียงเดียว (ในฐานะสมาชิกถาวรคณะมนตรีความมั่นคง) จึงล้มร่างมติหยุดยิงหักล้างอำนาจของเลขาธิการสหประชาชาติ

เกิดข้อวิพากษ์ว่ารัฐบาลสหรัฐที่พยายามอ้างว่าเป็นผู้นำโลกเสรี นิยมประชาธิปไตย ยึดมั่นสิทธิมนุษยชนนี่แหละ “ขาดมนุษยธรรม” ส่งเสริมให้อิสราเอลละเมิดสิทธิมนุษยชน ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ

ไม่กี่วันต่อมา แอนโทนี บลิงเคน (Antony Blinken) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐกล่าวว่าอิสราเอลคือผู้ตัดสินใจว่าจะยุติสงครามเมื่อไร ไม่ใช่สหรัฐ

รัฐมนตรีบลิงเคนพูดถูกครึ่งหนึ่ง แต่ที่ไม่เอ่ยคือสหรัฐสามารถร่วมกับสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงออกมติสั่งให้หยุดยิงได้ แต่รัฐบาลไบเดนไม่ทำ เกิดคำถามว่าเพราะรัฐบาลไบเดนยังสนับสนุนให้ทำสงครามต่อใช่หรือไม่

ล่าสุดประธานาธิบดีไบเดนยอมรับว่าแรงสนับสนุนอิสราเอลลดลงเมื่อการทิ้งระเบิดปูพรมทำให้พลเรือนล้มตายจำนวนมาก ผมคิดว่ารัฐบาลอิสราเอลต้องตัดสินใจเปลี่ยนวิธีแล้ว แม้จะพูดเช่นนี้แต่ยังยืนยันจุดยืนล้มมติหยุดยิง นี่คือการพูดแบบนักการทูตอย่างหนึ่ง

ด้านเนทันยาฮูกล่าวว่าไม่มีอะไรหยุดเราได้ เราจะรบต่อจนเสร็จสิ้น จนกว่าจะชนะ จนกว่าฮามาสถูกทำลายราบ ท่ามกลางแรงกดดันจากนานาชาติที่แรงขึ้นทุกที ที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติมีมติให้หยุดยิง มีเพียง 10 ประเทศเท่านั้นที่คัดค้านการหยุดยิงเพื่อมนุษยธรรม สงครามดำเนินต่อไป

ตรรกะที่ผิดพลาดนำความปราชัย:

รัฐบาลไบเดนกับเนทันยาฮูรู้ตัวว่าพวกตนโดดเดี่ยวมากแค่ไหนในเวทีโลก กำลังพ่ายแพ้ในสมรภูมิการเมืองระหว่างประเทศ หากสหรัฐกับอิสราเอลยังดื้อดึง ทำสงครามยืดยาวออกไป การแบ่งโลกออกเป็น 2 ฝ่ายจะยิ่งเด่นชัดมากขึ้น ไม่ว่าจะประกาศดังๆ หรือกระซิบเบาๆ รัฐบาลเนทันยาฮูกับไบเดนจะถูกประณามว่า “ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ” “ละเมิดสิทธิมนุษยชน” “ขาดมนุษยธรรม” แน่นอนว่าไม่มีประเทศใดรวมทั้งองค์การสหประชาชาติสามารถหยุดรัฐบาล 2 ประเทศนี้ แต่พึงตระหนักว่าการแบ่งโลกออกเป็น 2 ฝ่ายเกิดขึ้นเพราะนโยบายกับตรรกะที่ตนยึดถือนั่นเอง ถ้าใช้ความคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผลควรนั่งทบทวนอีกรอบว่าอย่างไรจึงตอบสนองผลประโยชน์แห่งชาติมากกว่า เป็นไปได้หรือไม่ว่าปัญหาอยู่ที่ตัวท่านนายกฯ เนทันยาฮูนั่นเอง

17 ธันวาคม 2023

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 28 ฉบับที่ 9894 วันอาทิตย์ที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2566)

----------------------------

บรรณานุกรม :

1. Benjamin Netanyahu vows to ‘save our country’ as Israel battles ‘barbarians’ in Gaza. (2023, October 28). New York Post. Retrieved from https://nypost.com/2023/10/28/news/benjamin-netanyahu-vows-to-save-israel-as-it-battles-in-gaza/

2. Biden says Netanyahu ‘has to change,’ accuses Israel of ‘indiscriminate bombing’. (2023, December 12). Politico. Retrieved from https://www.politico.com/news/2023/12/12/biden-says-netanyahu-has-to-change-00131399

3. Israel is acting against international law, says Borrell. (2023, October 10). Politico. Retrieved from https://www.politico.eu/article/israel-acting-against-international-law-says-eu-diplomat-josep-borrell/

4. Israel, not US, will decide when to end war against Hamas, Blinken says. (2023, December 11). Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/israel-not-us-will-decide-when-to-end-war-against-hamas-blinken-says/

5. Israel-Hamas war: UN chief urges 'immediate' Gaza cease-fire. (2023, October 25). DW. Retrieved from https://www.dw.com/en/israel-hamas-war-un-chief-urges-immediate-gaza-cease-fire/live-67190975

6. Israel-Hamas war: 'Nothing will stop us,' Netanyahu says. (2023, December 14). DW. Retrieved from https://www.dw.com/en/israel-hamas-war-nothing-will-stop-us-netanyahu-says/live-67716305

7. Netanyahu: Gazans’ should flee, IDF to revenge ‘black day’. (2023, October 7). The Jerusalem Post. Retrieved from https://www.jpost.com/arab-israeli-conflict/article-763179

8. OIC slams Israeli military aggression against Palestinians. (2023, October 9). New Strait Times. Retrieved from https://www.nst.com.my/world/world/2023/10/964680/oic-slams-israeli-military-aggression-against-palestinians#google_vignette

9. Russia's Lavrov says collective punishment of Palestinians in Gaza unacceptable. (2023, December 11). The National News. Retrieved from https://www.thenationalnews.com/mena/palestine-israel/2023/12/11/russias-lavrov-says-collective-punishment-of-palestinians-in-gaza-unacceptable/

10. UN chief Guterres calls on Security Council to declare ceasefire in Gaza. (2023, December 6). Arab News. Retrieved from https://www.arabnews.com/node/2421476/middle-east

-----------------

อิสราเอลแพ้หรือชนะในสงครามฮามาส-อิสราเอล

บางคนอาจคิดว่าหากอิสราเอลยึดกาซา จัดการพวกฮามาสได้ถือว่าอิสราเอลชนะ ความจริงแล้วจะแพ้หรือชนะขึ้นกับ “เป้าหมาย” ที่ต้องการ

หลังทำสงครามได้ 2 เดือนเศษอิสราเอลประกาศควบคุมตอนเหนือกาซาและเตรียมปฏิบัติการต่อในทางตอนใต้ แม้เผชิญแรงต้านรอบทิศทั้งการโจมตีโดยฮิซบอลเลาะห์ทางเหนือ ฮูตีในเยเมนที่มีข่าวว่ายิงขีปนาวุธเข้าใส่ การสูญเสียทางทหารและเศรษฐกิจที่หนักหนา แรงงานต่างชาตินับแสนทิ้งงาน แรงกดดันจากหลายประเทศรวมทั้งองค์การสหประชาชาติ

มีผู้ตีความว่าใครแพ้ชนะ บทความนี้นำเสนอมุมมองทั้งแบบที่อิสราเอลชนะกับแบบที่ฮามาสชนะ ดังนี้

อิสราเอลชนะ:

การกวาดล้างฮามาสยังเดินหน้าต่อไปทั้งยังประกาศจะควบคุมกาซาอย่างไม่มีกำหนดเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย ป้องกันก่อการร้าย อีกทั้งไม่ยินดีให้ทหารต่างชาติเข้าดูแลกาซา (เลขาธิการสหประชาชาติเสนอสหรัฐกับอาหรับร่วมกันดูแล) ชี้ว่าทหารอิสราเอลเท่านั้นที่สามารถทำได้จริง ให้กาซาเป็นเขตปลอดอาวุธ (ฝ่ายต่อต้าน) ทั้งหมดนี้นายกฯ เนทันยาฮูกล่าวว่าไม่มีแผนยึดครองฉนวนกาซา แต่นักวิเคราะห์บางคนตีความว่าคือการควบคุมกำกับกาซา แม้อนาคตมีผู้ปกครองพลเรือนของตนเอง ไม่ได้หมายความว่าทหารอิสราเอลจะไม่อยู่ต่อ

หากทำได้เช่นนั้นจริงอาจเข้า “แผนกินทีคำ” ของรัฐบาลอิสราเอล

ไม่ว่านานาชาติประณามอย่างไร กดดันแค่ไหน ข้อสรุปบรรทัดสุดท้ายคืออิสราเอลดำรงอยู่ต่อไป พร้อมขยายดินแดนมากขึ้นสอดคล้องยุทธศาสตร์ของไซออนิสต์

อิสราเอลแพ้:

บางคนอาจคิดว่าหากอิสราเอลยึดกาซา จัดการพวกฮามาสได้ระดับหนึ่งก็ถือว่าอิสราเอลชนะ ความจริงแล้วจะแพ้หรือชนะขึ้นกับ “เป้าหมาย” ที่ต้องการ

ถ้าสงครามรอบนี้ส่งผลให้อิสราเอลเป็นที่จงเกลียดจงชังนับว่าฮามาสบรรลุเป้าหมาย ที่เห็นชัดคือกลุ่มประเทศอาหรับแสดงท่าทีต่อต้านอิสราเอล สามารถหยุดรัฐบาลซาอุฯ ที่มีข่าวว่ากำลังจะปรับความสัมพันธ์กับอิสราเอล ยอมรับความเป็นรัฐอธิปไตยอิสราเอลอย่างเป็นทางการ เช่นนี้นับว่าฮามาสได้ทำบางอย่างที่สำคัญมาก ไม่ว่าจะประกาศเป้าหมายนี้อย่างชัดเจนหรือไม่ก็ตาม ขยายความดังนี้ ...

ในบรรดาประเทศทั้งหลายกลุ่มชาติมุสลิมแสดงจุดยืนต่อต้านอิสราเอลแรงที่สุด ทันทีที่เริ่มสงครามรัฐบาลอาหรับต่างพากันแสดงจุดยืนต่อต้านอิสราเอล ซาอุฯ ระงับเจรจาปรับสัมพันธ์กับอิสราเอล องค์การความร่วมมืออิสลาม (Organisation of Islamic Cooperation: OIC) แถลงว่าอิสราเอลเป็นฝ่ายรุกรานก่อน ยึดครองดินแดนปาเลสไตน์ ละเมิดข้อมติสหประชาชาติ ทำร้ายชาวปาเลสไตน์ทุกวัน เหล่านี้คือต้นเหตุของการสู้รบระหว่างฮามาสกับอิสราเอลในขณะนี้ เรียกร้องคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติทำหน้าที่หยุดอิสราเอล ปกป้องปาเลสไตน์ ปฏิบัติตามข้อมติต่างๆ

รอบนี้สันนิบาตอาหรับ (Arab League) กับองค์การความร่วมมืออิสลาม (OIC) ร่วมกันมีมติคว่ำบาตรห้ามขายอาวุธกับกระสุนแก่อิสราเอล เพราะอาวุธเหล่านี้นำไปใช้สังหารพลเรือน ทำลายบ้านเรือน โรงพยาบาล โรงเรียน สถานที่ศาสนา

แต่เรื่องขอให้คณะมนตรีความมั่นคงมีข้อมติหยุดยิงกับการคว่ำบาตรขายอาวุธแก่อิสราเอลยังไม่สำเร็จ รัฐบาลไบเดนกับพวกยังคัดค้าน สหรัฐส่งอาวุธให้อิสราเอลต่อเนื่อง

ล่าสุดอันโตนิโอ กูเตเรส (Antonio Guterres) เลขาธิการสหประชาชาติใช้อำนาจของตนตามกฎบัตรสหประชาชาติ มาตรา 99 เรียกร้องให้คณะมนตรีความมั่นคงมีมติสั่งให้หยุดยิงในกาซา ด้วยเหตุผลมนุษยธรรม หลังคนกาซาล้มตายแล้วกว่า 15,000 ราย ในจำนวนนี้กว่า 40% เป็นเด็ก ตึกรามบ้านช่องกว่าครึ่งโดนทำลาย ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวกาซา 2 ล้านคนย่ำแย่มาก แต่รัฐบาลไบเดนใช้สิทธิวีโตอีกครั้ง

จากสงครามฮามาส-อิสราเอลสู่แนวรบความเกลียดชัง:

ถ้ามองให้ไกลกว่าการยิงจรวดการทิ้งระเบิด ฯลฯ อีกสมรภูมิที่ใหญ่กว่ากว้างขวางกว่าคือสนามแห่งความจงเกลียดจงชังได้ลุกลามใหญ่โต ขยายตัวเร็วกว่าการสู้ด้วยอาวุธนับร้อยนับพันเท่า

กระแสต่อต้านยิวหรือต่อต้านคนเชื้อสายยิวมีมานานแล้ว ถูกเอ่ยถึงเป็นระยะผ่านเรื่องราวต่างๆ เช่น คนยิวมีบทบาทอิทธิพลในรัฐบาลสหรัฐ ตีความว่าถ้ามีเชื้อสายยิวแม้แต่เพียงเล็กน้อยคนผู้นั้นจะทุ่มเทเพื่ออิสราเอล บางคนตีความว่าคนนั้นคือพวกไซออนิสต์ (โดยมักขาดการพิสูจน์ว่าจริงเท็จเพียงใด คนอเมริกันบางคนผู้มีเชื้อสายยิวอาจสนับสนุนบางนโยบายที่เป็นผลดีต่ออิสราเอล แต่ไม่ได้สนับสนุนเสมอไปและด้วยเหตุผลอื่นที่ไม่ใช่เพื่อไซออนิสต์)

รวมความแล้วกระแสต่อต้านยิวมีจริงและถูกปลุกเร้าเป็นระยะ สงครามฮามาส-อิสราเอลเป็นอีกครั้งที่กระตุ้นไฟความเกลียดชังยิวอย่างรุนแรง และน่าจะช่วยรักษากระแสต้านยิวนี้ได้อีกหลายปี ยิ่งสงครามยืดยาวเพียงไร ตัวเลขผู้บาดเจ็บล้มตายมากขึ้นๆ ยิ่งโหมไฟเกลียดชังยิว

ความเกลียดชังบางครั้งทำร้ายร่างกาย ทางการอียูเตือนให้ระวังเหตุก่อการร้ายโดยเฉพาะช่วงคริสต์มาส เชื่อมโยงกับสงครามฮามาส-อิสราเอลในขณะนี้ 2 เดือนที่ผ่านมาเหตุร้ายอันเนื่องจากความเกลียดชังยิวเพิ่มขึ้นมากในหลายประเทศ จึงเกรงว่าผู้ก่อการร้าย (อาจเป็นพลเมืองยุโรปนั่นเอง) จะใช้จังหวะนี้ก่อเหตุ

ความเกลียดชังนำสู่ความรุนแรงทุกรูปแบบ ทำลายล้างสรรพสิ่ง เริ่มจากทำลายจิตใจตนเอง พาตัวฝังอยู่ในความเกลียดชัง ขาดสันติสุข วงการแพทย์ระบุชัดมีผลต่อสุขภาพ ยิ่งเกลียดหนักยิ่งทำลายตนเอง กระทบต่อครอบครัวคนรอบข้าง

ในมุมมองรอบด้าน เป็นความเข้าใจผิดแน่นอนถ้าคิดว่ามุสลิมทุกคนสนับสนุนฮามาสบุกอิสราเอล ความจริงคือมีมุสลิมที่ไม่เห็นด้วยกับวิธีของฮามาส เพียงแต่โดยทั่วไปสงสารเห็นใจที่ชาวปาเลสไตน์โดนกดขี่ข่มเหง รับความทุกข์ยากไม่จบสิ้น

เป็นความเข้าใจผิดอีกเช่นกันถ้าคิดว่ามีแต่มุสลิมเท่านั้นที่อยู่ข้างฮามาส ปาเลสไตน์ ความจริงมนุษย์มีความคิดเห็นหลากหลาย ยิ่งในหมู่ชาติเสรีประชาธิปไตยยิ่งหลากหลาย คนอเมรกัน คนยุโรปที่สนับสนุนฮามาสก็มี ต่อต้านรัฐบาลตัวเองที่สนับสนุนอิสราเอล ลักษณะดังกล่าวปรากฎในข่าวตามสื่อต่างๆ มากมายและเป็นเช่นนี้มานาน

ดังนั้นอย่าเหมารวม อย่าแยกข้างว่าถ้าไม่ใช้มุสลิมจะเข้าข้างอิสราเอล และถ้าเป็นมุสลิมจะสนับสนุนฮามาส

อนาคต:

นอกจากกวาดล้างพวกฮามาสแล้วโจทย์ที่ใหญ่กว่าคือทำอย่างไรให้กาซาสงบ ประชาชนอยู่ดีมีสุข หากคนกาซาสงบสุขตามอัตภาพ ความรุนแรงจะลดลงไปเอง คนที่ร่วมมือกับฮามาส (หรือจะชื่อกลุ่มอะไรก็แล้วแต่ที่ต่อต้านอิสราเอล) จะถอยห่าง ต้องตระหนักว่าพวกรัฐอาหรับยังคืนดีกับอิสราเอลได้

ในกระแสต่อต้านยิวมีเทคนิคอย่างหนึ่งที่ใช้คือวางธงว่าฮามาสเป็นฝ่ายถูก อิสราเอลผิด ใครสนับสนุนอิสราเอลเท่ากับทำผิด เป็นผู้ร้ายของโลกด้วย เป็นพวกฝ่ายอธธรรม

ในระยะยาวจึงขึ้นกับว่าในหมู่ประชาชนทั้งมุสลิมกับไม่ใช่มุสลิมจะยังคงต่อต้านยิวหรือไม่ หากอนาคตมุสลิมรุ่นใหม่ถอยห่างจากเรื่องเหล่านี้ที่มักผูกโยงกับศาสนา คนทั่วโลกให้ความสนใจกับเรื่องของตัวเอง เรื่องปากท้อง ตอบสนองความสุขส่วนตัว กระแสต่อต้านยิวจะถูกลดความสำคัญ (ยังเห็นใจปาเลสไตน์แต่ไม่ให้ความสนใจมาก) เพราะแค่เรื่องปากท้องตัวเองก็ต้องดิ้นรนทุ่มเทเต็มเวลา กระแสต้านยิวจะถูกปลุกให้ตื่นได้เพียงช่วงระยะหนึ่งแล้วหดหายไป ลดความสำคัญอย่างรวดเร็วไม่ต่างจากประเด็นอื่นๆ ในโลก

ใครแพ้หรือชนะขึ้นกับการนิยาม การบรรลุวัตถุประสงค์ที่วางไว้ อาจแพ้หรือชนะทั้งคู่ก็เป็นได้ ถ้าเป้าหมายของอิสราเอลคือรื้อถอนอำนาจปกครองกาซาของฮามาส ทำลายศัตรูที่จ่อหน้าบ้าน ได้กำกับควบคุมฉนวนกาซา เช่นนี้อาจนับว่าอิสราเอลชนะ ด้านฮามาสถ้าสงครามนี้ทำให้นานาชาติจงเกลียดจงชังอิสราเอลและยิวที่อยู่ในประเทศต่างๆ สามารถระงับการปรับสัมพันธ์กับชาติอาหรับ โดยเฉพาะซาอุฯ สามารถเชิดชูบทบาทอิหร่านที่สนับสนุนการต่อต้านอิสราเอลอย่างเข้มแข็งเรื่อยมา เช่นนี้นับว่าฮามาสชนะเช่นกัน ที่น่าเห็นใจคือพลเรือนที่ต้องบาดเจ็บเสียชีวิตนับหมื่น พวกที่ยังมีชีวิต 2 ล้านคนต้องทนทุกข์สาหัสต่อไป

10 ธันวาคม 2023

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 28 ฉบับที่ 9887 วันอาทิตย์ที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2566)

------------------------

บรรณานุกรม :

1. EU warns of ‘huge risk’ of terrorist attacks before Christmas. (2023, December 1). politico. Retrieved from https://www.politico.eu/article/eu-warn-huge-risk-terrorist-attacks-ahead-christmas-ylva-johansson/

2. Netanyahu says Israel will retain open-ended control of security in Gaza long after war with Hamas. (2023, December 6). AP. Retrieved from https://apnews.com/article/israel-hamas-war-news-12-05-2023-8f171da297b565e28156b88d1fc250b1

3. OIC slams Israeli military aggression against Palestinians. (2023, October 9). New Strait Times. Retrieved from https://www.nst.com.my/world/world/2023/10/964680/oic-slams-israeli-military-aggression-against-palestinians#google_vignette

4. Saudis said to tell US they are halting normalization talks with Israel. (2023, October 14). Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/saudis-said-to-tell-us-they-are-halting-normalization-talks-with-israel/

5. UN chief Guterres calls on Security Council to declare ceasefire in Gaza. (2023, December 6). Arab News. Retrieved from https://www.arabnews.com/node/2421476/middle-east

-----------------

เนทันยาฮูมองอนาคตฉนวนกาซา

รัฐบาลเนทันยาฮูประกาศไม่ยึดครองกาซาแต่คำนี้ไม่ได้หมายความว่าทหารอิสราเอลจจะไม่อยู่ยาว อาจอยู่ต่ออีกนานเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย

ผู้เชี่ยวชาญนำเสนอมุมมองต่ออนาคตฉนวนกาซาหลากหลาย ในที่นี้นำเสนอมุมมองของรัฐบาลเนทันยาฮู ดังนี้

อิสราเอลชี้ว่าตลอดปี 2023 กองกำลังฮามาสปะทะกับอิสราเอลเป็นระยะ เหตุการณ์ 7 ตุลาคมเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวที่ฮามาสสามารถบุกเข้าไปในดินแดนอิสราเอลถึง 10 กิโลเมตร ในวันเดียวสังหารคนในอิสราเอลกว่าพันคน สร้างความตื่นตะลึงแก่คนทั่วโลก ประชาชนอิสราเอลถึงกับเรียกร้องให้เบนจามิน เนทันยาฮู (Benjamin Netanyahu) ลาออกจากตำแหน่ง ไม่แปลกที่นายกฯ เนทันยาฮูกล่าวทันทีว่านี่คือสงคราม ฮามาสได้ก่อสงครามแล้ว รัฐบาลจะทำทุกอย่างให้มั่นใจว่าจะไม่เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ซ้ำอีก

ต้องควบคุมฉนวนกาซา:

คำถามที่นักวิเคราะห์ให้ความสำคัญคืออิสราเอลจะต้องทำเช่นไรหากเป้าหมายคือไม่ให้เกิดเหตุซ้ำอีก

สถานการณ์ตอนนี้คืออิสราเอลบุกฉนวนกาซากวาดล้างพวกฮามาสทุกจุดทุกที่ ไม่ว่าจะบนดินหรือใต้ดิน กองทัพอิสราเอลกระทำโดยละเอียดรอบคอบ ตรวจสอบทุกตารางนิ้ว ไม่ปล่อยให้พวกฮามาสหลุดรอดได้แม้แต่คนเดียว ทั้งยังระวังการสูญเสียกำลังพล ศึกนี้จึงไม่เร่ง

หากถามว่าการรบภาคพื้นดินจะจบเมื่อไหร่ คำตอบคือ “ไม่มีใครทราบ” ขึ้นกับการต่อต้านของสมาชิกฮามาสที่พวกเขาจะสู้ถึงที่สุด ถึงกระสุนหมดก็จะสู้ต่อด้วยอาวุธเท่าที่หาได้ เรื่องเช่นนี้เกิดเคยขึ้นแล้ว Zbigniew Brzezinski ที่ปรึกษาความมั่นคงของประธานาธิบดีจิมมี คาร์เตอร์ (Jimmy Carter) ได้อธิบายตั้งแต่ปี 1988 อย่างน่าสนใจว่า “ฮามาสคือผลิตผลของอิสราเอล” อันหมายถึง ชาวกาซาที่ลุกขึ้นจับอาวุธเท่าที่หาได้สู้กองทัพอิสราเอลทั้งๆ ที่ไม่น่าจะชนะ ยินดีเอาชีวิตเข้าเสี่ยงแต่ไม่ขออยู่ภายใต้การกดขี่ รวมทั้งเป็นระเบิดพลีชีพมุ่งโจมตีคนไม่เลือกหน้า

พร้อมกับกองทหารที่เข้ากาซาคือการควบคุมพื้นที่อย่างเข้มข้น ตอนนี้ยังอยู่ในช่วงเริ่มคุมพื้นที่บางส่วน แต่เมื่อการรบยาวออกไปและถ้าอิสราเอลเป็นฝ่ายได้พื้นที่ (สมมุติว่าเป็นเช่นนั้น) นานวันเข้าอิสราเอลจะครองพื้นที่มากขึ้นๆ จนได้ทั้งหมด

หนทางที่จะเป็นตามที่นายกฯ เนทันยาฮูต้องการคือจะจัดการฮามาสอย่างต่อเนื่อง กวาดล้างกลุ่มใดๆ ในฉนวนกาซาที่เป็นปฏิปักษ์ต่ออิสราเอล เป็นสงครามที่ไม่มีวันยุติเพราะจะมีคนกาซาที่อยากลงมือเล่นงานอิสราเอลทางใดทางหนึ่งเสมอ เป็นผลจากการถูกดขี่ยาวนานไม่จบสิ้น

หลังสงครามผ่านไป 1 เดือน เนทันยาฮูกล่าวว่าถ้ายอมหยุดยิงเท่ากับยอมแพ้ฮามาส เป้าหมายมีอยู่แล้วคือกวาดล้างพวกฮามาสให้สิ้น ทำลายอาวุธทั้งหมด ไม่มีแผนยึดครองฉนวนกาซา ไม่คิดย้ายใครออก คิดแต่ทำอย่างไรที่คนกาซากับอิสราเอลจะอยู่ด้วยกันได้ ให้กาซามีผู้ปกครองพลเรือนของตนเอง

นายกฯ อิสราเอลกล่าวเช่นนี้หลังคนกาซาตายกว่าหมื่น ส่วนใหญ่เป็นพลเรือน นานาชาติกดดันให้หยุดยิง ไม่วายที่เนทันยาฮูจะยืนยันกวาดล้างฮามาสต่อไป ไม่ยึดครองกาซาไม่ได้หมายความว่าทหารอิสราเอลจจะไม่อยู่ยาว อาจอยู่ต่ออีกนานเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย

สงครามฮามาส-อิสราเอลกลายเป็นโอกาสให้กองทัพอิสราเอลเข้ามาควบคุมพื้นที่และอาจคงสภาพแบบนี้อีกนานหลายปีตามความต้องการของรัฐบาลอิสราเอล ด้วยเหตุผลเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย และเรียกสภาพเช่นนี้ว่าอิสราเอลไม่ได้ปกครองฉนวนกาซา

คือการปกป้องประเทศ:

นายกฯ เนทันยาฮูกล่าวต่อคนทั้งชาติว่ามีเพียง 2 ทางเลือกคือประเทศอิสราเอลยังคงอยู่หรือไม่ก็สูญสลายไป นี่คือสงครามเพื่อความอยู่รอดของชาติ มีแต่ต้องชนะศึกเท่านั้น อิสราเอลเป็นประเทศที่นานาชาติให้การยอมรับแต่พวกฮามาสคิดจะทำลาย เป้าหมายของเราประกาศชัดตั้งแต่ต้นคือทำลายสมาชิกและระบอบการปกครองของฮามาส

รัฐบาลอิสราเอลจะไม่อ่อนข้อต่อผู้ไม่ยอมรับฐานะประเทศอิสราเอล มีมหาอำนาจสหรัฐสนับสนุนใกล้ชิด นี่คือสงครามเพื่อความอยู่รอดของชาติ ที่รัฐบาลอิสราเอลเห็นว่าสำคัญยิ่งกว่าหลักศีลธรรม พร้อมละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ ละเมิดสิทธิมนุษยชน พร้อมรับคำประณามจากนานาชาติที่โดนเป็นประจำทุกปีอยู่แล้ว (ทุกปีในที่ประชุมสหประชาชาติจะประณามอิสราเอลกระทำทารุณต่อปาเลสไตน์ หลายประเทศออกแถลงการณ์ซ้ำอยู่เสมอ)

ไม่ว่าใครจะประณามอย่างไรอิสราเอลยังอยู่รอดและขยายดินแดนมากขึ้นทุกปี

ไม่ว่าใครคิดอย่างไร ณ วันนี้พลเมืองอิสราเอลส่วนใหญ่คิดเห็นตรงกับนายกฯ เนทันยาฮู ผลโพลของหนังสือพิมพ์มารีฟ (Maariv newspaper) เมื่อ 20 ตุลาคมช่วงที่กองทัพอิสราเอลเตรียมบุกกาซาพบว่าคนอิสราเอล 65% เห็นด้วยที่กองทัพจะเข้ากวาดล้างฮามาส มีเพียง 21% ที่ไม่เห็นด้วย

ถ้าว่ากันตามหลักประชาธิปไตยรัฐบาลเนทันยาฮูได้รับการสนับสนุนจากคนในชาติให้บุกกาซากวาดล้างฮามาส

แบบอย่างจัดการผู้ต่อต้าน:

ในมุมมองที่กว้างขึ้น ทั้งรัฐบาลอิสราเอลกับสหรัฐต่างกำลังแสดงให้บรรดาประเทศในตะวันออกกลางกับนานาชาติให้รู้ว่าพวกเขาจัดการผู้ต่อต้านอย่างไร

ประธานาธิบดีโจ ไบเดนตั้งเป้ากำจัดพวกฮามาสไม่ให้เหลือ (ตรงกับที่เนทันยาฮูประกาศ) แสดง “ความเป็นพันธมิตร” ว่าสหรัฐจะยืนเคียงข้าง มีจุดยืนเดียวกับอิสราเอลว่าต้องทุกทำอย่างเพื่อความมั่นคงปลอดภัยของตน รักษาความเป็นมหาอำนาจผู้มีบทบาทสำคัญต่อความมั่นคงภูมิภาคตะวันออกกลางให้นานาชาติรับรู้

เรื่องนี้ส่งสัญญาณถึงอิหร่านโดยตรง โดยเฉพาะหากตีความว่าสงครามนี้เป็นสงครามตัวแทน (proxy war) ระหว่างฝ่ายสหรัฐ (อิสราเอลกับมิตรประเทศ) กับอีกฝ่ายที่อิหร่านเป็นแกนนำ

ในด้านการรบสังเกตว่าอิสราเอลโจมตีอย่างรุนแรง ใช้อาวุธร้ายแรงรุ่นล่าสุด ถล่มจุดสำคัญทางทหาร ตึกพังราบเป็นหลัง ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นพลเรือนและเป็นเด็กจำนวนมาก ทั้งรัฐบาลสหรัฐกับยุโรปแม้แสดงท่าทีให้หยุดยิงชั่วคราว แต่ไม่ขวางที่จะรบต่อจนกว่าฮามาสจะถูกปราบสิ้นซาก (ที่พลเรือนจะต้องเสียชีวิตเพิ่มขึ้นอีก)

เป็นตัวอย่างภาพยนต์สงครามที่รัฐบาลอิสราเอลตั้งใจแสดงให้นานาชาติรับรู้ โดยเฉพาะประเทศปรปักษ์อย่างอิหร่าน ใครจะลบใครออกจากแผนที่โลก

อะไรคือหนทางสันติภาพ:

ณ ตอนนี้ทั้งรัฐบาลเนทันยาฮู นักวิชาการ นักวิเคราะห์หลายคนพูดถึงเป้าหมาย ทิศทางของฉนวนกาซาต่างๆ นานา ไม่มีใครฟันธงได้ว่าอนาคตจะเป็นอย่างไร ที่น่าเป็นไปได้คืออนาคตจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป ส่วนคนกาซาที่ต่อต้านอิสราเอลยังมีอยู่แน่นอน

แต่ไหนแต่ไรหลายประเทศแสงจุดยืนว่าหนทางสันติภาพคือต้องเกิดประเทศปาเลสไตน์อยู่อย่างสันติกับประเทศอิสราเอลดังที่พูดเรื่องแนวทางทวิรัฐ (Two-State Solution) ข้อตกลงสันติภาพออสโล (Oslo Peace Accords) เมื่อปี 1993 ระบุเช่นนั้น อิสราเอลต้องทยอยมอบอำนาจการดูแลพื้นที่คืนแก่ PLO (ปัจจุบันคือ PA) ท้ายที่สุดจะเกิดรัฐปาเลสไตน์มีเยรูซาเล็มตะวันออกเป็นเมืองหลวง

แต่หลังผ่านไป 3 ทศวรรษข้อตกลงดังกล่าวไม่บรรลุเป้าหมาย อิสราเอลไม่คืนดินแดนซ้ำยังขยายพื้นที่ยึดครองเพิ่มเติม แม้ชาวปาเลสไตน์ฮึดสู้ นานาชาติประณามทุกปี แต่นับวันอิสราเอลได้รับการยอมรับความเป็นรัฐอธิปไตยมากขึ้น รวมทั้งชาติชาติอาหรับตาม Abraham Accords Peace Agreement สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์กับบาห์เรนและอิสราเอลประกาศสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระดับปกติ มีกระแสข่าวว่ารัฐบาลซาอุฯ ใกล้บรรลุข้อตกลงปรับสัมพันธ์แล้ว

ฮัสซัน นัสรุลเลาะห์ ผู้นำฮิซบอลเลาะห์กล่าวอย่างน่าคิดว่าตะวันออกกลางไม่มีวันสันติและสงครามอาจบานปลายหากอิสราเอลยังรุกรานเพื่อนบ้าน ไม่หยุดยิงในฉนวนกาซา อนาคตทุกอย่างเกิดขึ้นได้ รวมทั้งฮิซบอลเลาะห์เข้าทำสงครามเต็มตัว สงครามที่ฉนวนกาซาพิสูจน์แล้วว่ากองทัพอิสราเอลกำลังล้มเหลว มีความเป็นไปได้ว่าในอนาคต ต่อจากสงคราม “ฮามาส-อิสราเอล” อาจเป็น “ฮิซบอลเลาะห์-อิสราเอล” เปรียบเสมือนแขนซ้ายกับขวาของอิหร่านที่จะทุบอิสราเอลให้จมดิน

3 ธันวาคม 2023

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 28 ฉบับที่ 9880 วันอาทิตย์ที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2566)

--------------------

บรรณานุกรม :

2. Cleveland, William L., Bunton, Martin. (2016). A History of the Modern Middle East (6th Ed.). USA: Westview Press.

3. Netanyahu rules out ceasefire, says no plans to occupy Gaza. (2023, November 10). Arab News. Retrieved from https://www.arabnews.com/node/2406366/middle-east

4. Netanyahu: Gazans’ should flee, IDF to revenge ‘black day’. (2023, October 7). The Jerusalem Post. Retrieved from https://www.jpost.com/arab-israeli-conflict/article-763179

5. Poll: 80% of Israelis say Netanyahu must take public responsibility for Oct. 7 failures. (2023, October 20). Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/poll-80-of-israelis-say-netanyahu-must-take-public-responsibility-for-oct-7-failures/

6. Why the U.S. isn’t stopping this war, and other Middle East realities. (2023, November 7). Politico. Retrieved from https://www.politico.com/news/2023/11/07/why-the-u-s-doesnt-want-to-stop-this-war-and-other-middle-east-realities-00125860

-----------------