หลายสิบปีที่ผ่านมาพิสูจน์แล้วว่าเศรษฐกิจมีขึ้นมีลง ในอนาคตสหรัฐอาจมีอำนาจสัมพัทธ์น้อยกว่าจีน BRICS แต่ยังเป็นมหาอำนาจหนึ่งในโลกหลายขั้ว
.png)
บทความนี้วิพากษ์บทความของเรย์
ดาลิโอ (Ray Dalio) ที่เตือนว่าจักรวรรดิอเมริกาจะล่มสลายเพราะสงครามอิหร่าน
ดังนี้
โลกเสี่ยงของแพงคนตกงานเศรษฐกิจโตต่ำ:
ถ้าคิดแง่ลบสุดตราบใดที่อิหร่านไม่สิ้นฤทธิ์
การรบดำเนินต่อไป แต่ไม่ถึงกับไม่มีน้ำมันใช้เลย สินค้าหลายอย่างจะขึ้นราคา
รัฐบาลทรัมป์รู้ดีกว่าน้ำมันแพง
แต่ยังอยากรบต่อจึงพยายามเพิ่มอุปทานเข้าตลาด เช่น อนุญาตให้อินเดียซื้อน้ำมันรัสเซียชั่วคราว
เพื่อลดปัญหาน้ำมันตึงตัว
น้ำมันที่อินเดียซื้อจากรัสเซียจะปล่อยขายในตลาดโลกอีกทอด รัสเซียจึงได้ประโยชน์จากน้ำมันราคาแพงในช่วงนี้
ในขณะที่สหรัฐเพิ่มน้ำมันเข้าตลาด
อิหร่านทำตรงข้าม นักวิชาการบางคนชี้ว่าอิหร่านใช้น้ำมันเป็นอาวุธทางเศรษฐกิจเพื่อต่อรองทางการเมือง
ควรเข้าใจว่าอิหร่านปิดกั้นเฉพาะเรือที่ไม่เป็นมิตรกับตน
ดังนั้นในทางปฏิบัติจึงไม่ใช่การปิดตายช่องแคบ
แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นอีกปัจจัยกดดันราคาพลังงาน โหมความวิตกกังวล
แม้บางคนตีความว่าเป็นความผิดของอิหร่าน
แต่บางคนตีความว่าสหรัฐ-อิสราเอลผิดเช่นกัน
สถานการณ์ที่ต่างไม่ยอมถอย รัฐบาลทรัมป์ประกาศรบต่อ
และไม่ชัดว่าจะยุติสงครามในสิ้นเดือนเมษา ยิ่งทำให้สถานการณ์พลังงานตึงเครียด บั่นทอนความเชื่อมั่นการลงทุนของตลาดโลก
บางคนชี้ว่าเสี่ยงเกิดภาวะเศรษฐกิจหยุดชะงักแต่เงินเฟ้อสูง (Stagflation) คล้ายกับวิกฤตการณ์น้ำมันในปี 1973
ประเด็นที่น่ากังวลคือ
สงครามนี้จะจบเร็วหรือจะยืดยาวแค่ไหน นานาชาติอยากให้จบเร็ว
ทุกคนรู้ดีว่ายิ่งยืดเยื้อเศรษฐกิจแต่ละประเทศจะยิ่งเสียหาย
บางประเทศคือซ้ำเติมสถาพที่เลวร้ายอยู่แล้วให้เลวร้ายลงไปอีก
คำถามคือรัฐบาลสหรัฐกับอิสราเอลต้องการให้จบเร็วหรือไม่
บรรลุวัตถุประสงค์ที่ต้องการแล้วหรือยัง
ประธานาธิบดีทรัมป์ที่ชอบใช้กำลัง การข่มขู่ และเอาแน่เอานอนไม่ได้
ส่วนอิหร่านสู้ไม่ถอย กำลังสู้ถวายชีวิตเพื่อความอยู่รอด
ท่าทีเหล่านี้ยิ่งทำให้นานาชาติกังวล มองโลกในแง่ร้ายมากกว่าดี ถ้าสหรัฐส่งทหารเข้ารบทางภาคพื้นดินสถานการณ์คงเลวร้ายลงอีกมาก
นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญหลายคนชี้ผลเสียหายมากมาย
ยกตัวอย่าง Amin Nasser จาก Saudi Aramco เตือนว่าสงครามทำลายตลาดน้ำมันโลก อาจทำให้เศรษฐกิจโลกหายนะ ประเด็นไม่อยู่แค่มีน้ำมันพอใช้หรือไม่เท่านั้น
แต่จะหายนะด้วย “ราคา” ที่พุ่งสูง ด้วยหลายปัจจัย เช่น ต้นทุนขนส่ง
การประกันความเสี่ยง ต้นทุนจากอุตสาหกรรมน้ำมัน การเก็งกำไรของตลาด
I.M.F. ย้ำสงครามอิหร่านส่งผลทำลายเศรษฐกิจโลก ฉุดรั้งการเติบโตทางเศรษฐกิจ
ผลจากโครงสร้างพื้นฐานน้ำมันเสียหายและเส้นทางขนส่งมีปัญหา เร่งให้สินค้าแพง
ตามด้วยเงินเฟ้อ ไม่ง่ายที่เศรษฐกิจโลกจะกลับไปจุดเดิม
สงครามอิหร่านซ้ำเติมเศรษฐกิจสหรัฐ:
นักวิเคราะห์บางสายเตือนเศรษฐกิจสหรัฐกำลังสู่เส้นทางล่มสลาย
หนี้สาธารณะท่วมประเทศ I.M.F เตือนว่าเป็นไม่ได้ที่สหรัฐจะก่อหนี้ไม่หยุด
ตลาดพันธบัตรสหรัฐส่งสัญญาณพายุใหญ่กำลังจะมา
เหมือนที่เคยเกิดขึ้นก่อนวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ (2008) บอนด์ยีลด์ 2 ปีของสหรัฐ
พุ่งแซงดอกเบี้ยนโยบาย (Fed Funds Rate) นับวันพันธบัตรสหรัฐไม่น่าลงทุน
สัญญาณนี้มักจะเป็นจุดเริ่มต้นของภาวะเศรษฐกิจถดถอย
ในอดีตเกือบทุกครั้งที่เกิดรูปแบบนี้ เศรษฐกิจจะเข้าสู่ภาวะถดถอยภายใน 6-18 เดือน
สงครามอิหร่านโดยตัวมันเองอาจไม่เป็นเหตุให้เศรษฐกิจสหรัฐพังพินาศ
สูญเสียความเป็นมหาอำนาจ แต่เป็นอีกปัจจัยผลักดันเร่งระเบิดเวลาให้ทำงานเร็วขึ้น
ข้อโต้แย้ง: แม้อิทธิพลทางการเมืองและค่าเงินจะดูเสื่อมถอยลง
แต่สหรัฐยังคงเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมระดับโลก (เช่น AI เซมิคอนดักเตอร์
เทคโนโลยีอวกาศ) นวัตกรรมเหล่านี้ช่วยพยุงเศรษฐกิจ ช่วยยื้ออำนาจของสหรัฐ
เรย์
ดาลิโอ ประเมินสถานการณ์อย่างน่าฟังว่า ชาวอิหร่านมีเหตุผลมากมายที่จะสู้ไม่หยุด
ส่วนคนอเมริกันห่วงเรื่องน้ำมันแพง ค่าครองชีพ
นักการเมืองสนใจเรื่องเลือกตั้งกลางเทอม
Fawaz
Gerges จาก London School of Economics ชี้ว่าอิหร่านมองเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นสงครามเต็มรูปแบบ
ดังนั้นจะสู้สุดฤทธิ์เพื่อความอยู่รอด Alex Vatanka จาก
Middle East Institute อธิบายว่าพวกเขาสู้เพื่อเอาชีวิตรอด
ดังนั้นจึงไม่มีคำว่ายอมแพ้
ทรัมป์ที่เคยหวังให้สงครามครั้งนี้จะช่วยให้เขาได้รับความนิยมมากขึ้น
แต่บัดนี้คะแนนนิยมตกฮวบ แม้ไม่มีผลต่อตำแหน่งประธานาธิบดีโดยตรง แต่มีผลต่อสส.
สว.ที่ต้องเลือกตั้งปลายปีนี้ (ต้นเดือนพฤศจิกายน) พรรครีพับลิกันจะกดดันทรัมป์
ราคาน้ำมันต้องกลับสู่ปกติหรืออยู่ในระดับที่ยอมรับได้ไม่เกินสิ้นไตรมาส
2 และหวังว่าจะคุมอัตราเงินเฟ้อได้ก่อนเลือกตั้งกลางเทอม ทั้งนี้ทั้งนั้น รัฐบาลอิสราเอลต้องรบให้สอดคล้องกับแผนทรัมป์
อย่างน้อยต้องปล่อยให้ผ่านเลือกตั้งกลางเทอมนี้ก่อน
ชี้ว่าเศรษฐกิจสหรัฐยังทรงตัวไม่เปลี่ยนแปลง:
Jamie Dimon
CEO JPMorgan แถลงภาพรวมเศรษฐกิจว่าผลการดำเนินงานบริษัทใหญ่ในสหรัฐยังคงดี
เศรษฐกิจยังทรงตัวไม่เปลี่ยนแปลง ต่างจากหลายประเทศที่สะเทือนหนัก
ท่ามกลางกระแสอเมริกาถดถอย
รัฐบาลสหรัฐทุกชุดพยายามแก้ไขปัญหา เชิดชูความยิ่งใหญ่ของประเทศ
พยายามฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ให้กลับมาอีกครั้ง รัฐบาลทรัมป์ 2.0
ชูนโยบายที่ต้านการถดถอยโดยตรง
Jamie Dimon
CEO JPMorgan เตือนถ้าน้ำมันแพงอยู่อย่างนี้ จะทำให้เศรษฐกิจถดถอย
ตลาดหุ้นอ่อนตัวเข้าสู่ตลาดหมี นักลงทุนจะพากันเทขาย หนีออกจากตลาดหุ้น นักวิเคราะห์บางคนชี้ว่าต้องโทษทรัมป์ที่ก่อสงคราม
ที่นักลงทุนให้ความสำคัญมากที่สุดคือ
ทางออกเพื่อให้สหรัฐถอนตัวออกจากสงคราม
ดังที่นักวิเคราะห์บางคนชี้ว่าทรัมป์พยายามดึงให้ชาติอาหรับ นาโตยุโรป
ญี่ปุ่นกับเกาหลีใต้เข้าสู่สมรภูมิ
เพราะต้องการให้พันธมิตรเหล่านี้ทำสงครามตัวแทนกับอิหร่าน
แล้วตัวเองเปลี่ยนบทบาทเป็นแค่ผู้สนับสนุน
เหมือนสงครามยูเครนที่เป็นสงครามตัวแทนระหว่างนาโตยุโรปกับรัสเซีย
สหรัฐแค่สนับสนุนเรื่องอาวุธ ข้อมูลข่าวสาร
นี่คือยุทธศาสตร์สงครามตัวแทนที่รัฐบาลสหรัฐใช้เรื่อยมา
สหรัฐจะไม่พยายามรบโดยตรงแต่ให้คนอื่นรบแทน
วิเคราะห์: คำพูดแบบนี้ไม่ใช่ของใหม่
ทุกคนในตลาดเข้าใจเรื่องนี้อยู่แล้ว รัฐบาลทรัมป์กับอิหร่านก็เข้าใจเช่นกัน
ยิ่งสงครามลากยาว อุตสาหกรรมน้ำมันปั่นป่วน สุดท้ายคือตลาดหุ้นพัง
เรื่องนี้แหละที่ทรัมป์กลัวมากกว่าแพ้สงคราม
ก่อนที่เศรษฐกิจภาคการผลิตจริงพัง
ภาคการลงทุนการเก็งกำไรจะพังก่อน เรื่องนี้กระทบต่อความรู้สึก
เงินในกระเป๋าของคนอเมริกันทุกคน
รัฐบาลที่ให้ความสำคัญกับเรื่องปากท้องจะให้ความสำคัญมากที่สุด กล่าวได้ว่าทรัมป์ไม่กลัวแพ้สงครามแต่กลัวตลาดหุ้นพัง
ทรัมป์จะพูดเรื่องสงครามอย่างไรก็ได้
แต่ถ้าตลาดหุ้นพังรัฐบาลจะได้ยินเสียงตะโกนจะประชาชน
การวิเคราะห์ของเรย์
ดาลิโอ เฉียบคมหลายจุด แต่คงเกินไปถ้าจะฟันธงว่าสงครามอิหร่านจะทำให้จักรวรรดิอเมริกาล่มสลาย
ที่น่าจะเป็นไปได้คือพาให้เศรษฐกิจย่ำแย่กว่าเดิม น่ากังวลยิ่งขึ้น
--------------
บรรณานุกรม :
1. AfD’s Maximilian
Krah on Europe’s political quake. (2024, June 14). Asia Times. Retrieved
from
https://asiatimes.com/2024/06/afds-maximilian-krah-on-europes-political-quake/
2. 'Good actors':
Why US ‘allowed’ India to purchase Russian oil despite tariff tensions. (2026, March
11). Hindustan
Times. Retrieved from
https://www.hindustantimes.com/india-news/good-actors-white-house-on-allowing-india-to-resume-russian-oil-purchase-west-asia-tensions-us-iran-war-oil-supply-101773168191225.html
3. I.M.F.
Says Iran War Will Drag Global Growth Lower. (2026, April 9). NYT. Retrieved from https://www.nytimes.com/2026/04/09/world/middleeast/imf-iran-war-global-growth.html
4. Iran bets on
endurance, energy disruption to outlast US, Israel. (2026, March 10). Reuters.
Retrieved from
https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-bets-endurance-energy-disruption-outlast-us-israel-2026-03-10/
5. Jamie
Dimon warns rising oil prices could trigger a recession and a bear market in
2026. (2026, April 6). Market Watch. Retrieved from
https://www.marketwatch.com/story/jamie-dimon-isnt-too-worried-about-private-credit-but-he-sees-another-problem-for-markets-8ba4aa1a?mod=home_lead
6. J.P.
Morgan Sees Resiliency in U.S. Economy Despite Iran War. (2026, April 14). NYT. Retrieved from https://www.nytimes.com/2026/04/14/business/jpmorgan-wells-fargo-citi-earnings.html
7. Nye,
Joseph S. Jr. (2015). Is the American Century Over? UK: Polity Press.
8. Qatar says
‘all fires’ at major gas hub contained, UAE shuts gas facilities. (2026, March
19). Al
Arabiya. Retrieved from https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/19/qatar-says-all-fires-at-major-gas-hub-contained-uae-shuts-gas-facilities
9. Oil Shock Sends
Tremors Through World Economy: ‘This Really Is the Big One’. (2026, March
12). NYT.
Retrieved from
https://www.nytimes.com/2026/03/12/business/economy/iran-oil-shock-economy-global-impact.html
10. Ray Dalio
predicts a ‘final battle’ at Strait of Hormuz will decide who wins US-Iran war
— ‘Watch out for’. (2026, March 18). msndotcom. Retrieved from
https://www.msn.com/en-in/news/world/ray-dalio-predicts-a-final-battle-at-strait-of-hormuz-will-decide-who-wins-us-iran-war-watch-out-for/ar-AA1YSdwt?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1
11.
The bond market is flashing a signal not seen since before the 2008 crisis.
(2026, March 19). Market Watch. Retrieved from
https://www.marketwatch.com/story/investors-have-spotted-a-pattern-in-markets-that-hasnt-been-seen-since-just-before-the-2008-crisis-c2158017?mod=home_lead
12.
Trump’s
endgame in Iran: ‘Regime change’ without US boots on the ground. (2026, March
4). Al
Jazeera. Retrieved from
https://www.aljazeera.com/news/2026/3/4/trumps-endgame-in-iran-regime-change-without-us-boots-on-the-ground
13.
Worst-case,
a dreaded term could apply to the 2026 energy shock. (2026, March 31). Asia
Times Retrieved from
https://asiatimes.com/2026/03/worst-case-a-dreaded-term-could-apply-to-the-2026-energy-shock/
-----------------
