วันพุธที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2556

เกาะติดประเด็นร้อน “การชุมนุมประท้วงประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซี แห่งอียิปต์” (3)

3 กรกฎาคม 2013
ชาญชัย
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 3 ก.ค. 7.40 น.)
            เพียงสองวันที่ฝ่ายต่อต้านออกมาชุมนุมทั่วประเทศนับล้านคน กองทัพอียิปต์ก็ออกแถลงการณ์ยื่นคำขาดให้เวลารัฐบาลมอร์ซี 48 ชั่วโมงเพื่อตอบสนองข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุม มิฉะนั้นกองทัพจะเข้าแทรกแซง ทางกองทัพยืนยันว่าตนไม่ใช่พรรคการเมืองหรือผู้บริหารประเทศ แต่มีหน้าที่ต้องหาทางออกเพื่อความมั่นคงของชาติ แต่รัฐบาลอียิปต์แสดงท่าทีปฏิเสธคำขาดของฝ่ายกองทัพ ประกาศว่า ปธน.กำลังเจรจา “กับกลุ่มอำนาจทั้งหลายเพื่อให้มั่นใจว่า (ประเทศ) กำลังเปลี่ยนแปลงภายใต้ระบอบประชาธิปไตยและจะปกป้องเจตจำนงของประชาชน” พร้อมกับยืนยันรักษารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง จะไม่ยอมถอยหลังลงคลองเป็นอันขาด
            ด้านประธานาธิบดีบารัก โอบามากล่าวว่า แม้ว่าปธน.มอร์ซีจะมาจากการเลือกตั้ง แต่จะต้องทำอะไรให้มากกว่านี้ “เพื่อทำให้ทุกคนรู้สึกว่าเสียงคนตนนั้นได้รับฟัง”

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 3 ก.ค. 8.30 น.)
            เมื่อคืน (2 ก.ค.) โมฮัมเหม็ด มอร์ซีประธานาธิบดีอียิปต์แถลงการณ์ผ่านทางโทรทัศน์ยืนยันว่าจะไม่ลงจากตำแหน่งเด็ดขาด เพราะได้รับการเลือกตั้งมาโดยชอบธรรม จะปกป้องด้วยชีวิต จะให้ทหารถอนตัวกลับเข้ากรมกองและถอนคำขาด 48 ชั่วโมงของกองทัพ ไม่ยอมอยู่ใต้การชี้นำของกองทัพ
            Sky News อ้างแหล่งข่าวจากกองทัพว่า จะใช้วิธีระงับการใช้รัฐธรรมนูญ ประกาศยุบสภาและเข้าควบคุมการบริหารประเทศ ถ้าประธานาธิบดีไม่สามารถบรรลุข้อตกลงกับฝ่ายต่อต้าน กำหนดเส้นตายของกองทัพคือวันนี้เวลา 5 โมงเย็นที่อียิปต์ หรือ 22.00 น.ตามเวลาประเทศไทย (1500 GMT)
            ด้านฝ่ายต่อต้านเห็นว่าการปฏิเสธลงจากอำนาจอาจจะเป็นเหตุให้เกิดสงครามกลางเมือง และยืนยันชุมนุมอย่างสงบต่อไป
            Reuters รายงานว่าผู้นำฝ่ายเสรีนิยมปฏิเสธที่จะเจรจากับปธน.มอร์ซี ในขณะที่ทางการทัพได้วางแผนเรียบร้อยแล้วและอยู่ระหว่างการหารือกับหลายฝ่าย กองทัพจะเข้าควบคุมจัดตั้งคณะรัฐมนตรีชั่วคราวเพื่อบริหารประเทศ ทำให้เกิดการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จัดเลือกตั้งประธานาธิบดีอีกครั้ง
            ล่าสุดรัฐมนตรีในชุดของรัฐบาลมอร์ซีประกาศลาออก 6 คนแล้ว ได้แก่รัฐมนตรีกระทรวงการท่องเที่ยว กระทรวงการสื่อสารและไอที กระทรวงกฎหมายและกิจการรัฐสภา (minister for legal and parliamentary affairs) กระทรวงทรัพยากรน้ำ (water minister) กระทรวงสิ่งแวดล้อม และคนล่าสุดจากรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ ทั้ง 6 คนไม่เป็นสมาชิกของภราดรภาพมุสลิม

            สถานการณ์ในอียิปต์ส่งผลทำให้ตลาดน้ำมันดิบโลกทะยานตัวอย่างต่อเนื่อง น้ำมัน WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้าเช้านี้พุ่งทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เป็นครั้งแรกตั้งแต่เดือนกันยายน นาย Leo Baek เทรดเดอร์ที่ KEB Futures Co. in Seoul ให้ความเห็นว่า “ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์จากอียิปต์ทำให้บางฝ่ายเก็บกักตุนน้ำมันมากขึ้น” เผื่อสถานการณ์กระทบต่อการส่งออกน้ำมัน
            
วิเคราะห์: (อัพเดท 3 ก.ค. 8.30 น.)
            สถานการณ์ขณะนี้มองได้สองแนวทาง
            แนวทางแรก คือ ประธานาธิบดีมอร์ซีดำรงตำแหน่งต่อไป เพราะคำขาดกองทัพไม่ได้เรียกร้องให้รัฐบาลต้องลาออก ทั้งรัฐบาลกับกองทัพพูดตรงกันว่าจะต้องมีการเปลี่ยนแปลงบางอย่างให้ตรงกับความต้องการของฝ่ายต่อต้าน ซึ่งอาจเป็นการปรับเปลี่ยนนโยบายบริหารประเทศ ปรับคณะรัฐมนตรีโดยดึงเอาฝ่ายต่อต้านเข้าร่วม และแก้ไขรัฐธรรมนูญตอบสนองข้อเรียกร้องของฝ่ายต่อต้าน
            แนวทางนี้เป็นทางเลือกที่ประธานาธิบดีมอร์ซีน่าจะยอมรับ เพราะได้ยอมรับว่าทำผิดพลาดหลายอย่าง ช่วยทำให้ตนยังคงอยู่ในตำแหน่งต่อไป เป็นวิธีการที่ง่ายที่สุด คือประนีประนอมทั้งสองฝ่าย กองทัพถูกดึงมาแสดงบทบาทเป็นคนกลาง
            แนวทางนี้น่าจะเป็นที่พอใจด้วยกันทุกฝ่าย และป้องกันไม่ให้เกิดเหตุม็อบชนม็อบ เพราะต้องไม่ลืมว่าผู้สนับสนุนฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลยังมีจำนวนมาก อย่างน้อยมีนับแสนคนที่ปักหลักชุมนุมสนับสนุนรัฐบาล

            แนวทางที่สองคือ กองทัพเข้าแทรกแซง จัดตั้งรัฐบาลชั่วคราว ให้สัญญาจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
            แนวทางนี้ก็มีความเป็นไปได้ ขึ้นกับว่ารัฐบาลกับฝ่ายต่อต้านจะบรรลุข้อตกลงหรือไม่ หากรัฐบาลเลือกที่จะไม่ฟังเสียงฝ่ายต่อต้าน ยืนยันทำเหมือนเดิมทุกอย่าง หรือในทางกลับกันฝ่ายต่อต้านเลือกที่จะไม่ประนีประนอมกับฝ่ายรัฐบาล หรือสองฝ่ายตกลงกันไม่ได้ เมื่อนั้นกองทัพอาจเลือกใช้วิธีเข้าแทรกแซง อ้างว่าป้องกันไม่ให้เกิดสงครามกลางเมือง
            ข้อมูลชิ้นหนึ่งที่ต้องไม่ลืมคือ เมื่อวานก่อนประธานาธิบดีบารัก โอบามากล่าวว่า แม้ว่าปธน.มอร์ซีจะมาจากการเลือกตั้ง แต่จะต้องทำอะไรให้มากกว่านี้ “เพื่อทำให้ทุกคนรู้สึกว่าเสียงของตนนั้นได้รับฟัง”
            แต่วิธีนี้อาจทำให้กองทัพต้องปะทะกับผู้จงรักภักดีต่อปธน.มอร์ซีไม่มากก็น้อย

            สถานการณ์ในอียิปต์เริ่มส่งผลทั่วโลก เนื่องจากตลาดน้ำมันดิบโลกทะยานขึ้นอย่างต่อเนื่อง น้ำมัน WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้าเช้านี้พุ่งทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล อย่างไรก็ตามสถานการณ์จากอียิปต์เป็นปัจจัยทางจิตวิทยามากกว่า และยังไม่เห็นสัญญาณว่าจะทำให้ภูมิภาคตะวันออกกลางปั่นป่วน

            วันนี้จะครบ 48 ชั่วโมงตามคำขาดของกองทัพ ต้องติดตามว่ากองทัพจะแสดงตัวอย่างไรในเมื่อปธน.มอร์ซียืนยันไม่ลงจากอำนาจ หรือเมื่อถึงนาทีสุดท้ายปธน.มอร์ซีจะออกแถลงการณ์ที่ทำให้ประชาชนทุกฝ่ายพอใจ
            สถานการณ์ยังอยู่ในภาวะไม่นิ่ง สามารถแปรเปลี่ยนได้หลายทิศทาง ทุกฝ่ายคงกำลังอยู่ระหว่างการเจรจา ประเมินกระแสต่างๆ
-------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง
(อัพเดท 30 มิ.ย. 8.00 น.) ตลอด 1 ปีที่ผ่านมานับจากประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีบริหารประเทศ มีการชุมนุมประท้วงน้อยใหญ่เกิดขึ้นหลายครั้ง ครั้งนี้เป็นอีกครั้งที่ฝ่ายต่อต้านเตรียมการมาอย่างดี หวังเปลี่ยนรัฐบาลใหม่ ในขณะที่ยังมีประชาชนอีกไม่ที่สนับสนุนรัฐบาล
(อัพเดท 2 ก.ค. 12.00 น.) หลังการชุมนุมใหญ่เพียง 2 วัน ฝ่ายกองทัพอียิปต์ประกาศยื่นคำขาดให้รัฐบาลประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีตอบสนองความต้องการของฝ่ายต่อต้านที่ชุมนุมทั่วประเทศนับล้านคน ในขณะที่ฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลมีจำนวนนับล้านเช่นกัน ด้านประธานาธิบดีมอร์ซีประกาศไม่ยอมรับคำขาดของกองทัพ

บรรณานุกรม:
1. Egypt President Morsi: I Will Not Step Down, Sky News, 3 July 2013, http://uk.news.yahoo.com/egypt-president-morsi-not-step-down-221234944.html
2. Egypt's Mursi defies army as it plots future without him, Reuters, 3 July 2013, http://uk.news.yahoo.com/egypts-mursi-rebuffs-army-ultimatum-sets-own-course-012402361.html
3. Egypt's presidency rejects army ultimatum, AFP, 2 July 2013, http://uk.news.yahoo.com/egypts-presidency-rejects-army-ultimatum-020430560.html
4. Oil Soars on Egypt as Asian Stocks Drop While Yen Weakens, Bloomberg, 3 July 2013, http://www.bloomberg.com/news/2013-07-02/asian-futures-shrug-off-s-p-drop-as-yen-slips-oil-jumps.html
----------------------

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

อาเซียนแทรกแซงเมียนมา หรือเมียนมาแทรกแซงอาเซียน

15 ตุลาคม 2017 ชาญชัย คุ้มปัญญา (ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “ สถานการณ์โลก ” ไทยโพสต์ ปีที่ 21 ฉบับที่ 7646 วันอาทิตย์ที่ 15 ตุลาคม พ.ศ.2560) ...