ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “หลังการโค่นล้มโมฮัมเหม็ด มอร์ซีแห่งอียิปต์ และรัฐบาลเฉพาะกาลของอัดลี มานซูร์” (5)

14 สิงหาคม 2013
ชาญชัย คุ้มปัญญา
สรุปสถานการณ์(อัพเดท 14 ส.ค. 17.10 น.)
            ตั้งแต่ปลายเดือนที่แล้ว หลังจากที่พลเอกอับดุล ฟัตตาห์ อัล-ซิซี ผู้บัญชาทางสูงสุดอียิปต์ประกาศให้ประชาชนอียิปต์ทั่วประเทศพร้อมใจกันชุมนุมเพื่อแสดงพลังสนับสนุน จากนั้นไม่กี่วันคณะรัฐมนตรีรัฐบาลเฉพาะกาลอียิปต์มีคำสั่งอนุมัติให้ทหารตำรวจทำการสลายการชุมนุมของกลุ่มสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซีที่ยังชุมนุมอยู่ แต่ไม่มีกำหนดว่าจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จเมื่อไร มีความพยายามเจรจาเพื่อให้การชุมนุมยุติ แต่ฝ่ายสนับสนุนนายมอร์ซีจำนวนหนึ่งยังปักหลักชุมนุมยืดเยื้อ นำมาสู่การสลายการชุมนุมในวันนี้

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 15 ส.ค. 13.00 น.)
            สื่อ CBS รายงานว่าอ้างสื่ออียิปต์ว่า ทหารตำรวจอียิปต์ ร่วมกับรถหุ้มเกราะ รถตักดินเคลื่อนเข้าไปเคลียร์พื้นที่การชุมนุมสองจุดใหญ่ของฝ่ายสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซี มีการใช้แก๊สน้ำตา และมีเสียงปืนดังเป็นระยะจากทั้งสองฝ่าย (ทหารตำรวจกับผู้ชุมนุม)
            การสลายการชุมนุมเริ่มต้นเมื่อวันนี้ (14 ส.ค.) เวลา 7.00 น.ตามเวลาท้องถิ่น หรือ 14.00 น.ตามเวลาประเทศไทย
            ผู้สื่อข่าวของ CBS กล่าวเจ้าหน้าที่ทหารตำรวจได้ปิดกันถนนทุกเส้นที่มุ่งสู่เขตพื้นที่ชุมนุม เห็นกลุ่มควันไฟก้อนใหญ่จากจุดที่ชุมนุม และเห็นการปะทะระหว่างเจ้าหน้าที่กับฝ่ายผู้สนับสนุนนายมอร์ซี
            CBS รายงานว่า นาย Ibrahim absolved รัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ควบคุมสั่งการ และใช้เจ้าหน้าที่ตำรวจเป็นหลัก
            Al Jazeera รายงานว่า ณ เวลาล่าสุดได้รับแจ้งว่ามีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 40 ราย ในขณะที่กลุ่มภราดรภาพมุสลิมอ้างว่ามีผู้เสียชีวิตถึง 300 ราย บาดเจ็บว่า 5 พันคน พร้อมกับเรียกร้องให้ประชาชนผู้สนับสนุนนายมอร์ซีทั่วประเทศออกจากบ้านมาชุมนุมประท้วงทันที เพื่อ “หยุดการสังหารหมู่”
            Ahram Online รายงานว่ามีประชาชนอียิปต์ออกจากบ้านมาชุมนุมตามท้องถนนในหลายจุดทั่วประเทศ หลังเหตุเจ้าหน้าที่เข้าสลายการชุมนุมเมื่อเช้านี้ เช่น มีผู้ชุมนุมหลายร้อยคนออกมาชุมนุมปิดกั้นถนนสายหลักของเมือง Upper Egypt's Assiut กับที่เมือง Alexandria
            Ashraf Abdel Ghaffar ผู้อยู่ในเหตุการณ์คนหนึ่งและเป็นพวกภราดรภาพมุสลิมเล่าเหตุการณ์สลายการชุมนุมในมหาวิทยาลัยไคโรว่า “พวกเขา (เจ้าหน้าที่) เข้ามาจากประตูทั้งสามพร้อมด้วยรถถังและเฮลิคอปเตอร์ และเริ่มต้นยิงแก๊สน้ำตา” มีคนห้าคนถูกยิงต่อหน้าต่อตาเขา

            ทางการอียิปต์ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน (state of emergency) เป็นเวลาหนึ่งเดือนเต็ม ห้ามประชาชนออกจากเคหะสถานตั้งแต่เวลา 19.00 น.ถึง 6.00 น.ตามเวลาท้องถิ่น ผู้ฝ่าฝืนอาจถูกจับกุม จำกัดการเดินทางของประชาชน ตรวจสอบควบคุมสื่อต่างๆ เจ้าหน้าที่ทหารจะร่วมปฏิบัติการรักษาความสงบ ประธานาธิบดีอัดลี มานซูร์ให้เหตุผลว่า “ความมั่นคงกับความสงบเรียบร้อยของชาติตกอยู่ในอันตรายจากการบ่อนทำลายที่มีการวางแผนอย่างดี การโจมตีสถานที่ราชการกับเอกชน และการสูญเสียชีวิตด้วยกลุ่มหัวรุนแรง” (extremist groups)
            นายฮาเซ็ม อัล-เบบลาวี  รักษาการนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงเหตุผลที่ต้องสลายการชุมนุมก็เพื่อคืนความสงบเรียบร้อยแก่ประเทศ

            จำนวนตัวเลขผู้บาดเจ็บเสียชีวิตยังไม่นิ่ง ล่าสุดทางการประกาศจำนวนตัวเลขผู้เสียชีวิตทั่วประเทศ 278 ราย ในจำนวนนี้เป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ 43 ราย ในขณะที่กลุ่มภราดรภาพมุสลิมอ้างว่ามีผู้เสียชีวิตกว่า 2 พันคน แกนนำหลายคนถูกจับกุม ณ ขณะนี้เจ้าหน้าที่ได้ควบคุมเวทีชุมนุมทุกแห่งเรียบร้อยแล้ว
            นอกจากที่กรุงไคโร ยังมีการปะทะอีกหลายจุดทั่วประเทศ เช่นที่จังหวัด Fayoum มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 35 ราย จังหวัด Suez มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 5 ราย พื้นที่ตอนเหนือของจังหวัด Alexandria กับ Beheira และตอนกลางของจังหวัด Assiut กับ Menya
            นายโมฮัมเหม็ด เอลบาราเด รักษาการรองประธานาธิบดีอียิปต์ ประกาศลาออกจากรัฐบาลเฉพาะกาลเนื่องจากเหตุรุนแรงที่เกิดขึ้น ไม่เห็นด้วยการกับสลายการชุมนุม เกรงผลที่ตามมา โดยเฉพาะหากมีผู้บาดเจ็บเสียชีวิต ก่อนหน้านี้ นายเอลบาราเดเป็นหนึ่งในตัวเก็งที่จะได้เป็นรักษาการประธานาธิบดี 

วิเคราะห์(อัพเดท 15 ส.ค. 13.00 น.)
          นับจากการยึดอำนาจอดีตประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคมที่ผ่านมา ฝ่ายผู้สนับสนุนประธานาธิบดีมอร์ซีใช้ยุทธศาสตร์ปักหลักชุมนุมยืดเยื้อ ไม่ยอมเจรจาสมานฉันท์ ยึดมั่นคืนตำแหน่งผู้นำประเทศแก่นายมอร์ซี และหลังจากปักหลักชุมนุมยืดเยื้อราว 6 สัปดาห์ ทางการอียิปต์ก็เข้าสลายการชุมนุม
            หากดูข้อมูลย้อนหลัง เมื่อวันที่ 27 ก.ค.นาย Ibrahim absolved รัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย เคยกล่าวแล้วว่าทางการมีแผนยุติการชุมนุมประท้วงยืดเยื้อของฝ่ายสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซี
            ตลอดสองสามสัปดาห์ที่ผ่านมามีความพยายามเจรจาให้ฝ่ายมอร์ซียุติการชุมนุมเพื่อให้ประเทศเดินหน้าต่อไป ประธานาธิบดีบารัก โอบามาแสดงจุดยืนดังกล่าวอย่างชัดเจน เช่นเดียวกับคุณแคเทอรีน แอชตัน ผู้แทนระดับสูงของสหภาพยุโรปได้พูดคุยส่วนตัวกับทั้งฝ่ายรัฐบาลเฉพาะกาลกับอดีตนายมอร์ซีเป็นการส่วนตัว มีเป้าหมายเพื่อให้ประเทศอียิปต์สามารถเดินหน้าต่อไป ทั้งยังพูดเป็นนัยว่าอยากเห็นอียิปต์สามารถจัดการเลือกตั้งรัฐบาลชุดใหม่
            แต่สมาชิกภารดรภาพมุสลิม ผู้สนับสนุนนายมอร์ซีส่วนหนึ่งยังคงปักหลักชุมนุมอย่างต่อเนื่องจนนำสู่การสลายการชุมนุมในวันนี้

          คาดว่าสถานที่ชุมนุมคงถูกกวาดล้างได้หมดในวันนี้ คำถามคือกลุ่มผู้สนับสนุนนายมอร์ซีจะยกเลิกการชุมนุมหรือไม่ หรือจะเปลี่ยนยุทธศาสตร์การชุมนุม เป็นการออกมาชุมนุมประจำวันโดยไม่จัดตั้งเวทีถาวรเหมือนเช่นที่ผ่านมา มีความเป็นไปได้อาจชุมนุมทุกเย็นวันศุกร์ หรือกลับมาชุมนุมหลังสิ้นสุดประกาศเคอร์ฟิว เหตุการณ์ลักษณะนี้จะซ้ำรอยสมัยเมื่อนายมอร์ซีเป็นฝ่ายรัฐบาล
            ประเด็นสำคัญที่สุดอยู่ที่เจรจาต่อรองระหว่างแกนนำกลุ่มภราดรภาพมุสลิมกับฝ่ายรัฐบาลเฉพาะกาล ที่ยังเป็นปริศนา ไม่มีข่าวปรากฏชัดเจนว่าคืบหน้าอย่างไร
            ขณะนี้อยู่ในภาวะสถานการณ์ฉุกเฉิน รัฐเข้าควบคุมสื่อเรียบร้อยแล้ว ข่าวสารที่นำเสนอมักเป็นมุมบวกเกินจริง

            หนึ่งเดือนครึ่งแล้วที่ทหารยึดอำนาจประธานาธิบดีมอร์ซี แต่เรื่องราวยังไม่จบ ยังมีโอกาสเกิดความรุนแรง ต้องติดตามว่าสถานการณ์คืบหน้าจะเป็นอย่างไร ฝ่ายสนับสนุนนายมอร์ซีจะตอบโต้อย่างไร จากเวทีที่ชุมนุมสังเกตได้อย่างชัดเจนว่ากลุ่มได้เตรียมตัวป้องกันการสลายการชุมนุม ดังนั้น น่าจะมีแผนสำหรับขั้นต่อไป
-------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 4 ก.ค. 10.30 น.) ข้อเสนอประนีประนอมของมอร์ซีเป็นหมัน กองทัพทำการรัฐประหาร แต่การรัฐประหารเป็นเพียงการเริ่มต้นใหม่เท่านั้น ยังไร้ร่องรอยของอดีตปธน. กลุ่มผู้จงรักภักดีได้ปะทะกับทหารมีผู้เสียชีวิตนับสิบคน
(อัพเดท 8 ก.ค. 9.10 น.) หลังการโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี สถานการณ์การเมืองอียิปต์ยังครุกรุ่น ยังไม่มีข้อสรุปว่าใครจะเป็นนายกฯ รักษาการ ทั้งฝ่ายสนับสนุนกับฝ่ายต่อต้านต่างชุมนุมแสดงพลังของตนอย่างต่อเนื่อง ด้านราคาน้ำมันไม่มีทีท่าว่าจะลดลง
(อัพเดท 9 ก.ค. 8.20 น.) ยังไม่มีข้อสรุปว่าใครควรนายกรัฐมนตรีรักษาการ ในขณะที่การปะทะอย่างหนักเมื่อเช้ามืดวันจันทร์ มีผู้เสียชีวิตราว 50 คน พรรคการเมืองบางพรรคถอนตัวออกจากแผนสมานฉันท์ของกองทัพอียิปต์
(อัพเดท 11 ก.ค. 23.10 น.) รัฐบาลเฉพาะกาลเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น และได้รับการสนับสนุนจากประเทศเพื่อนบ้าน แต่สถานการณ์ยังไม่น่าไว้ใจเนื่องจากกลุ่มภราดรภาพมุสลิมนัดชุมนุมใหญ่ในวันศุกร์นี้
(อัพเดท 28 ก.ค. 10.40 น.) พลเอกอับดุล ฟัตตาห์ อัล-ซิซี ผู้บัญชาทางสูงสุดอียิปต์ ผู้นำทหารยึดอำนาจอดีตประธานาธิบดีมอร์ซี ประกาศเรียกร้องให้ประชาชนอียิปต์ทั่วประเทศพร้อมใจกันชุมนุมในวันศุกร์เพื่อแสดงพลังสนับสนุนการยึดอำนาจอดีตประธานาธิบดีมอร์ซี ด้านแกนนำกลุ่มภราดรภาพมุสลิมยืนยันไม่ร่วมการเจรจาสมานฉันท์ ล่าสุดดูเหมือนว่าทางการมีแผนสลายการชุมนุมเพื่อหยุดการชุมนุมที่ยืดเยื้อไม่จบสิ้น
พลเอกอับดุล ฟัตตาห์ อัล-ซิซี ผู้บัญชาการทหารสูงสุดอียิปต์ เรียกร้องให้ประชาชนออกมาชุมนุมสนับสนุนการยึดอำนาจ กลายเป็นภาพของรัฐประหารที่ไม่เสร็จสมบูรณ์ ต้องขอให้ประชาชนแสดงการสนับสนุนเพิ่มเติม แม้มีผู้ร่วมชุมนุมแสดงพลังสนับสนุนการรัฐประหารจำนวนนับแสนนับล้านคน แต่ฝ่ายสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซีจะยังคงชุมนุมยืดเยื้อต่อไป ตอกย้ำผลลัพธ์ด้านลบของการรัฐประหาร


บรรณานุกรม:
1. Egypt forces move in to clear pro-Morsi protest camps in Cairo, CBS, 14 August 2013, http://www.cbsnews.com/8301-202_162-57598425/egypt-forces-move-in-to-clear-pro-morsi-protest-camps-in-cairo/
2. Dozens dead as Egypt cracks down on sit-ins, Al Jazeera, 14 August 2013, http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2013/08/201381452017193693.html
3. “Protests in Alexandria, Upper Egypt after Cairo sit-ins attacked”, Ahram Online ,14 August 2013, http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/78997/Egypt/Politics-/Protests-in-Alexandria,-Upper-Egypt-after-Cairo-si.aspx
----------------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553
ชาญชัย คุ้มปัญญา
“อุดมการณ์เสรีนิยม”
·เกริ่นนำ oเสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเ…

รูปแบบการปกครอง (1) รูปบการปกครองแบบกรีก

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553 ชาญชัย  รูปแบบการปกครอง การจะบอกว่ามีกี่รูปแบบการปกครอง (Forms of Government) และแต่ละรูปแบบเป็นอย่างไร ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัด ซึ่งพอจะมีวิธีแบ่งได้หลายแบบ เช่น เกณฑ์จำนวนผู้มีอำนาจปกครอง เกณฑ์สิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น
“รูปแบบการปกครองที่ใช้เกณฑ์จำนวนผู้ปกครองและเป้าหมายของการปกครอง”             รูปแบบนี้นักวิชาการบางท่านเรียกว่า รูปแบบการปกครองแบบกรีก (Greek Typology of Governments) โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบที่รัฐบาลมีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อความดีงามของรัฐ (polis) กับรูปแบบตรงกันข้ามที่รัฐบาลไม่มีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อผลประโยชน์ของผู้ปกครองเท่านั้น ในแต่ละรูปแบบหลักแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบย่อยตามจำนวนผู้ปกครอง คือ 1 คน (one) จำนวนเล็กน้อย (few) และ หลายคน (many)
Government Pure Form Impure Form คนเดียว (of One) ราชาธิปไตย (Monarchy) ทรราชย์ (Tyranny) จำนวนน้อย (of the Few) อภิชนาธิปไตย (Aristocracy) คณาธิปไตย (Oligarchy) จำนวนมาก (of the Many) มัชฌิมวิถีอธิปไตย (Polity) ประชาธิปไตย (Democracy)
รูปแบ…