ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “หลังการโค่นล้มโมฮัมเหม็ด มอร์ซีแห่งอียิปต์ และรัฐบาลเฉพาะกาลของอัดลี มานซูร์” (2)

9 กรกฎาคม 2013
ชาญชัย
สรุปสถานการณ์(อัพเดท 9 ก.ค. 8.20 น.)
            ประชาชนทั้งฝ่ายสนับสนุนกับฝ่ายต่อต้านอดีตปธน.มอร์ซี ยังคงชุมนุมกันต่อไป มีผู้เข้าร่วมหลายหมื่นคนในหลายจุดทั่วไประเทศ
            ประเด็นสำคัญขณะนี้คือยังไม่ได้ข้อสรุปนายกรัฐมนตรีรักษาการ

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 9 ก.ค. 8.20 น.)
             เช้ามืดวันจันทร์ (8 ก.ค.) ตามเวลาอียิปต์ เกิดการปะทะระหว่างผู้สนับสนุนปธน.มอร์ซีกับเจ้าหน้าที่ทหารตำรวจ ทำให้มีผู้เสียชีวิต 51 คนบาดเจ็บกว่า 400 คนหนึ่งในจุดที่ปะทะหนึ่งคือหน้าบริเวณกองบัญชาการรักษาดินแดน (Republican Guard)
            BBC รายงานว่ากลุ่มภราดรภาพมุสลิมแจงว่าสมาชิกของตนถูกยิงขณะกำลังละหมาด กลุ่มดังกล่าวนั่งประท้วงหน้ากองบัญชาการรักษาดินแดนอยู่ก่อนแล้ว ในขณะที่กองทัพแจ้งว่า “กลุ่มก่อการร้าย” พยายามบุกเข้าฐานที่มั่นแห่งนั้น
            หลังการปะทะในเช้าวันที่ 8 ก.ค. พรรค Muslim Brotherhood's Freedom and Justice Party (FJP) ของกลุ่มภราดรภาพมุสลิมออกแถลงเรียกร้องให้ “ประชาชนอียิปต์ลุกขึ้นต่อต้านผู้ลักขโมยการปฏิวัติด้วยรถถังและยานเกราะ”

            พรรค Salafist Al-Nour Party เสนอแนวทางจัดตั้งให้ทุกพรรคการเมืองรวมทั้งกองทัพเพื่อร่วมกันทำหน้าที่สมานฉันท์ กล่าวโจมตีกองทัพว่าเป็นเหตุทำให้เกิดการนองเลือดในขณะนี้ กล่าวโจมตีนายอัดลี มานซูร์ ประธานาธิบดีรักษาการว่าเป็นอำนาจนิยมละมุ่งทำเพื่อกลุ่มการเมืองบางกลุ่ม แต่ให้ประธานาธิบดีเฉพาะกาลมีอำนาจเต็มเพื่อบริหารประเทศในระยะนี้ แต่ในเวลาต่อมาพรรค Salafi Al-Nour Party ประกาศถอนตัว ไม่ขอมีส่วนร่วมในแผนจัดตั้งรัฐบาลของกองทัพหลังเกิดเหตุปะทะเมื่อเช้ามืดวันที่ 8 เห็นว่ากองทัพเป็นฝ่ายผิด พรรคต้องการ “หยุดการนองเลือด แต่ตอนนี้เลือดนองไหลท่วม” และไม่ยอมรับข้อเสนอให้นาย Ziad Baha Al-Din เป็นนายกรัฐมนตรีรักษาการ

            ด้านนายอัดลี มานซูร์ ประธานาธิบดีรักษาการของอียิปต์ มีแผนเตรียมร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จัดทำประชามติ ก่อนจัดเลือกตั้งในราวเดือนกุมภาพันธ์ปีหน้า โดยจะจัดตั้งกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญในอีก 15 วันข้างหน้า จากนั้นจะทำประชามติซึ่งคาดว่าจะทำได้หลังยกร่างรัฐธรรมใหม่แล้ว 4 เดือน
            ก่อนหน้านี้มีข่าวว่า นาย Ziad Bahaa el-Din อาจได้เป็นนายกรัฐมนตรีรักษาการ ส่วนนายโมฮัมเหม็ด เอลบาราเดจะได้ดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีรักษาการ

วิเคราะห์(อัพเดท 9 ก.ค. 8.20 น.)
            ตั้งแต่ฝ่ายสนับสนุปธน.มอร์ซีเริ่มชุมนุมต่อต้านการยึดอำนาจ จุดที่มักเกิดการเผชิญหน้าและเกิดการปะทะระหว่างผู้สนับสนุนปธน.มอร์ซีกับเจ้าหน้าที่ทหารตำรวจ คือ บริเวณหน้ากองบัญชาการรักษาดินแดนที่เข้าใจกันว่าปธน.มอร์ซีถูกกักตัวอยู่ที่นั่น ที่ซึ่งผู้สนับสนุนปธน.มอร์ซีจำนวนมากจัดชุมนุมอยู่บริเวณดังกล่าว และเป็นจุดที่เกิดการปะทะหนักเมื่อเช้ามืดวันที่ 8 ทำให้มีผู้เสียชีวิตราว 50 คนบาดเจ็บกว่า 400 คน ประเด็นสำคัญคือไม่ว่าข้อเท็จจริงคือทหารยิงประชาชนที่กำลังละหมาดหรือกลุ่มผู้ก่อการร้ายใช้สถานการณ์ดังกล่าวพยายามบุกเข้าไปในกองบัญชาการ ขณะนี้ผู้สนับสนุนปธน.มอรซีจำนวนมากเชื่อว่าทหารยิงประชาชนขณะละหมาด เพิ่มความเกลียดชัง ประเทศแบ่งแยกมากขึ้น

            กองทัพอียิปต์และรัฐบาลโอบามาพยายามเจรจาหว่านล้อมทุกกลุ่มทุกพรรคให้เข้าร่วมการเจรจาเพื่อหาทางออก ยุติปัญหา แต่ขณะนี้อย่างน้อยสองพรรคใหญ่ไม่ของร่วมด้วยนั่นคือพรรค Salafist Nour Party กับพรรค Muslim Brotherhood's Freedom and Justice Party (FJP) ของกลุ่มภราดรภาพมุสลิม จุดยืนดังกล่าวตีความได้หลายทาง เช่น
            แนวทางแรก ต้องการสร้างความปั่นป่วน เพื่อคืนอำนาจแก่ประธานาธิบดีมอร์ซี แนวทางนี้เป็นจุดยืนที่กลุ่มภราดรภาพมุสลิมประกาศมาตลอด แต่โอกาสที่กองทัพจะยอมคืนอำนาจนั้นน่าจะเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ เพราะฝ่ายผู้สนับสนุนขับไล่ปธน.มอร์ซีก็มีจำนวนมากและเป็นต้นเหตุของการยึดอำนาจครั้งนี้

            แนวทางที่สอง คือ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเจรจาต่อรอง เป็นส่วนหนึ่งของการช่วงชิงอำนาจในการจัดตั้งรัฐบาลเฉพาะกาล และเพื่อหวังผลการยกร่างรัฐธรรมนูญ การเลือกตั้งในปีหน้า
            ยิ่งเวลาถูกดึงให้ยืดยาวออกไป ฝ่ายกองทัพจะยิ่งมีปัญหา เพราะนอกจากต้องเผชิญหน้ากับฝ่ายสนับสนุนปธน.มอร์ซีโดยตรงแล้ว ยังขาดผู้เข้ามาบริหารควบคุมเศรษฐกิจ (แม้มีข้าราชการประจำดูแลอยู่ในขณะนี้ก็ตาม) ทั้งยังมีสุ่มเสี่ยงที่จะเกิดการปะทะเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันเพิ่มมากขึ้น
            แน่นอนว่าพรรคหรือกลุ่มการเมืองต่างๆ ย่อมเข้าใจสถานการณ์ดังกล่าว และรู้ว่าต้องแสวงหาประโยชน์จากสถานการณ์อย่างไร
            การที่ยังไม่สามารถกำหนดตัวนายกรัฐมนตรีรักษาการเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญว่ากลุ่มต่างๆ พยายามเจรจาต่อรอง และมีอำนาจต่อรอง จึงทำให้นายเอลบาราเดที่เป็นตัวเลือกหลักคนแรกถูกปฏิเสธ เช่นเดียวกับนาย Ziad Baha Al-Din ที่เป็นตัวเลือกล่าสุด
            สถานการณ์การเมืองอียิปต์ขณะนี้จึงเป็นการช่วงชิงอำนาจอย่างเข้มข้น
            ตราบใดที่ยังไม่มีข้อสรุป การจัดตั้งรัฐบาลเฉพาะกาลยังไม่ลงตัว โอกาสที่จะเกิดความรุนแรงย่อมมีอยู่เสมอ และอาจพลิกผันสู่บริบทใหม่ๆ ที่ไม่มีใครคาดฝัน
            ปัญหาหนักอกตกแก่กองทัพ สถานการณ์ยัง “ตึงเครียด” ต่อไป
-------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 4 ก.ค. 10.30 น.) ข้อเสนอประนีประนอมของมอร์ซีเป็นหมัน กองทัพทำการรัฐประหาร แต่การรัฐประหารเป็นเพียงการเริ่มต้นใหม่เท่านั้น ยังไร้ร่องรอยของอดีตปธน. กลุ่มผู้จงรักภักดีได้ปะทะกับทหารมีผู้เสียชีวิตนับสิบคน
(อัพเดท 8 ก.ค. 9.10 น.) หลังการโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี สถานการณ์การเมืองอียิปต์ยังครุกรุ่น ยังไม่มีข้อสรุปว่าใครจะเป็นนายกฯ รักษาการ ทั้งฝ่ายสนับสนุนกับฝ่ายต่อต้านต่างชุมนุมแสดงพลังของตนอย่างต่อเนื่อง ด้านราคาน้ำมันไม่มีทีท่าว่าจะลดลง
ในเวลาไม่ถึง 3 ปี ประเทศอียิปต์เกิดเหตุประชาชนขับไล่รัฐบาลมาแล้ว 2 ชุด คือรัฐบาลของประธานาธิบดีฮอสนี่ มูบารัค กับรัฐบาลของประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซี ทั้งสองครั้งประชาชนผู้สนับสนุนต่างประกาศว่าคือส่วนหนึ่งของอียิปต์สปริง เป็นชัยชนะของประชาชน การชุมนุมทั้งสองครั้งกองทัพอียิปต์เข้าเกี่ยวข้องด้วยเสมอ และสหรัฐมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับกองทัพอียิปต์มานานหลายทศวรรษแล้ว


บรรณานุกรม:
1. Egypt unrest: Interim leader outlines election timetable, BBC, 8 July 2013, http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23236534
2. Egypt's Nour Party proposes alternative 'roadmap,' slams interim president, MENA, 8 July 2013, http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/76062/Egypt/Politics-/Egypts-Nour-Party-proposes-alternative-roadmap,-sl.aspx
3. Al-Nour Party withdraws from Al-Sisi’s roadmap, Daily News Egypt, 8 July 2013, http://www.dailynewsegypt.com/2013/07/08/al-nour-party-withdraws-from-al-sisis-roadmap/
4. Egypt unrest: Morsi supporters shot dead in Cairo, BBC, 8 July 2013, http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23222546
5. Dozens of Morsi Backers Are Reported Killed in Cairo, NYT, 8 July 2013, http://www.nytimes.com/2013/07/09/world/middleeast/egypt.html?pagewanted=all&_r=0
6. Egypt's Brotherhood calls for uprising against 'coup', Ahram Online, 8 July 2013, http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/75988/Egypt/Politics-/Egypts-Brotherhood-calls-for-uprising-against-coup.aspx
----------------------


ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553
ชาญชัย คุ้มปัญญา
“อุดมการณ์เสรีนิยม”
·เกริ่นนำ oเสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเ…

รูปแบบการปกครอง (1) รูปบการปกครองแบบกรีก

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553 ชาญชัย  รูปแบบการปกครอง การจะบอกว่ามีกี่รูปแบบการปกครอง (Forms of Government) และแต่ละรูปแบบเป็นอย่างไร ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัด ซึ่งพอจะมีวิธีแบ่งได้หลายแบบ เช่น เกณฑ์จำนวนผู้มีอำนาจปกครอง เกณฑ์สิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น
“รูปแบบการปกครองที่ใช้เกณฑ์จำนวนผู้ปกครองและเป้าหมายของการปกครอง”             รูปแบบนี้นักวิชาการบางท่านเรียกว่า รูปแบบการปกครองแบบกรีก (Greek Typology of Governments) โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบที่รัฐบาลมีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อความดีงามของรัฐ (polis) กับรูปแบบตรงกันข้ามที่รัฐบาลไม่มีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อผลประโยชน์ของผู้ปกครองเท่านั้น ในแต่ละรูปแบบหลักแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบย่อยตามจำนวนผู้ปกครอง คือ 1 คน (one) จำนวนเล็กน้อย (few) และ หลายคน (many)
Government Pure Form Impure Form คนเดียว (of One) ราชาธิปไตย (Monarchy) ทรราชย์ (Tyranny) จำนวนน้อย (of the Few) อภิชนาธิปไตย (Aristocracy) คณาธิปไตย (Oligarchy) จำนวนมาก (of the Many) มัชฌิมวิถีอธิปไตย (Polity) ประชาธิปไตย (Democracy)
รูปแบ…