ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “ความขัดแย้งในประเทศซีเรีย” (12)

1 กันยายน 2013
ชาญชัย คุ้มปัญญา
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 1 ก.ย. 20.40 น.)
            นายกรัฐมนตรีคาเมรอนประกาศยกเลิกแผนร่วมโจมตีเนื่องจากรัฐสภาอังกฤษไม่เห็นชอบ ทำเนียบขาวพูดเป็นนัยว่าสหรัฐฯ อาจโจมตีซีเรียตามลำพัง ด้านรัฐบาลฝรั่งเศสกลับเยอรมันเรียกร้องให้เลื่อนปฏิบัติการทางทหาร จนกว่าคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติได้ทบทวนหลักฐานที่เก็บรวมรวมจากเจ้าหน้าที่สหประชาชาติ

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 1 ก.ย. 20.40 น.)
            นายจอห์น เคอร์รี่ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศแถลงข่าวเมื่อวันศุกร์ (30 สิงหาคม) ประกาศว่ารัฐบาลมีหลักฐานว่ารัฐบาลอัสซาดเป็นผู้ใช้อาวุธเคมีกับประชาชนของตนเอง พร้อมเอกสารรายงานจากทำเนียบขาว หน่วยงานความมั่นคง “มีความมั่นใจอย่างยิ่ง” (high confidence) ว่ารัฐบาลอัสซาดเป็นผู้อาวุธเคมีที่ชานกรุงดามัสกัสจากพยานบุคคลและการดักฟังการสนทนาของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของซีเรีย พร้อมกับพูดเป็นนัยว่าสหรัฐฯ จะต้องจัดการอย่างใดอย่างหนึ่งแน่นอน
           รัฐบาลโอบามาได้แสดงหลักฐานว่ารัฐบาลอัสซาดคือผู้ใช้อาวุธเคมีเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ทำให้มีผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์ดังกล่าวถึง 1429 คน ทหารซีเรียที่ใช้อาวุธเคมีอยู่ในพื้นที่เป็นเวลา 3 วันก่อนการโจมตี หลักฐานจากดาวเทียมแสดงให้เห็นว่าจรวดปล่อยจากพื้นที่ฝั่งของรัฐบาลเป็นเวลา 90 นาทีก่อนเริ่มมีรายงานการโจมตีด้วยอาวุธเคมี ภาพจากวีดีโอ 100 รายการแสดงให้เห็นว่าผู้เคราะห์ร้ายได้รับอาวุธเคมีชนิดส่งผลต่อระบบประสาท สหรัฐฯ สามารถดักฟังการสนทนาของเจ้าหน้าที่ระดับสูงซีเรีย “ยืนยันว่าได้ปล่อยอาวุธเคมีแล้ว

            เจ้าหน้าที่ชุดตรวจสอบสหประชาชาติจะเดินทางออกจากซีเรียในวันเสาร์ (31 สิงหาคม) นาย Martin Nesirky โฆษกสหประชาชาติชี้ว่าไม่สามารถตอบได้ว่าสหประชาชาติจะต้องใช้เวลากี่วันเพื่อตรวจสอบหลักฐานที่ได้มา ผู้เชี่ยวชาญบางคนเห็นว่าต้องใช้เวลาราว 1 สัปดาห์

            ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน แห่งรัสเซีย ท้าทายให้สหรัฐฯ นำหลักฐานที่อ้างว่ารัฐบาลอัสซาดใช้อาวุธเคมีมาพิสูจน์ในเวทีสหประชาชาติ
            ประธานาธิบดีปูตินกล่าวอย่างท้าทายว่า “ถ้ามีหลักฐานก็ควรแสดงออกมา ถ้าไม่แสดงก็เท่ากับว่าไม่มีหลักฐานจริง”

            ประธานาธิบดีบารัก โอบามา กล่าวเมื่อวันเสาร์ (31 ส.ค.) ว่า “ข้าพเจ้าได้ตัดสินใจแล้ว่าสหรัฐฯ ควรโจมตีรัฐบาลซีเรีย” เห็นว่าตนมีสิทธิอำนาจตามกฎหมายสามารถสั่งการโจมตีโดยไม่ต้องปรึกษารัฐสภา แต่ด้วยตระหนักว่าเป็นประธานาธิบดีของประเทศที่มีรัฐธรรมนูญประชาธิปไตยที่เก่าแก่ที่สุดในโลก จึงเห็นว่าควรทำเป็นตัวอย่างด้วยการ “ขออนุญาตใช้กำลังจากตัวแทนของชาวอเมริกันในรัฐสภา”
            คาดว่าสภาจะเปิดประชุมเพื่อให้มีการอภิปรายก่อนลงมติ อย่างเร็วคือเริ่มวันที่ 9 กันยายน

วิเคราะห์: (อัพเดท 1 ก.ย. 20.00 น.)
            (เกาะติดประเด็นร้อนฉบับนี้จะมุ่งติดตามคืบหน้าสถานการณ์ล่าสุด และกับรายงานผลกระทบต่อตลาดเงินตลาดทุน)
            วิเคราะห์ประเด็นทางการเมืองระหว่างประเทศ:
            1.ยุทธการการเมืองระหว่างประเทศ
            ประธานาธิบดีปูตินได้โอกาสบ่อนทำลายความนิยมของโอบามา ดึงบทบาทของตนให้โดดเด่นขึ้น แน่นอนว่าทั้งภายในและต่างประเทศจะชื่นชม เพราะหลายประเทศไม่เห็นด้วยกับพฤติกรรมของรัฐบาลอเมริกัน แต่เนื่องจากเป็นประเทศเล็กไม่กล้าแสดงออกชัดเจน
            ดังที่เคยวิเคราะห์ไว้ว่า ตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา สหประชาชาติได้รับรายงานการใช้อาวุธเคมีในซีเรียทั้งหมด 13 ครั้ง (รวมวันที่ 21 สิงหาคมจะเป็น 14 ครั้ง) เจ้าหน้าที่สหประชาชาติกับรัฐบาลปูตินเคยรายงานว่าฝ่ายต่อต้านรัฐบาลซีเรียเป็นผู้ใช้ ภายใต้ข้อมูลเหล่านี้ทำให้ประเมินได้ว่าแท้ที่จริงแล้วยังไม่ทราบว่าฝ่ายใดเป็นผู้ใช้แน่นอน หรือว่าเคยใช้ทั้งสองฝ่าย
            ส่วนหลักฐานวันที่ 21 ค่อนข้างชัดว่าคือการใช้อาวุธเคมี จุดสำคัญคือเจ้าหน้าที่สหประชาชาติชุดที่เข้าไปตรวจสอบไม่มีหน้าที่สรุปว่าฝ่ายใดเป็นผู้ใช้ ดังนั้น ที่สุดแล้วผลสรุปของสหประชาชาติคือสรุปว่ามีการใช้ แต่ไม่อาจสรุปว่าใครเป็นผู้ใช้

            ส่วนหลักฐานที่รัฐบาลโอบามากล่าวอ้างนั้นเป็นที่น่าสงสัย เพราะแต่ไหนแต่ไรรัฐบาลโอบามก็ฟันธงว่ารัฐบาลอัสซาดเป็นผู้ใช้ คาดว่ารัฐบาลโอบามาจะไม่ยอมทำตามข้อเสนอที่ให้นำเสนอต่อเวทีสหประชาชาติเพื่อพิสูจน์ว่าหลักฐานดังกล่าวน่าเชื่อถือหรือไม่ ประธานาธิบดีโอบามาคงไม่ยอมเสี่ยงให้ประเทศชาติมหาอำนาจโลกต้องขายหน้ากลางเวทีสหประชาติ
            นี่คือยุทธการการเมืองระหว่างประเทศอันน่าชื่มชมของประธานาธิบดีปูติน

            2.ประธานาธิบดีโอบามาหาทางลงจากหลังเสือหรือไม่
            ช่วงสิ้นเดือนสิงหาคม เมื่อรัฐสภาอังกฤษไม่เห็นชอบที่รัฐบาลจะโจมตีซีเรีย นายกรัฐมนตรีคาเมรอนประกาศยกเลิกแผนร่วมโจมตี ณ ขณะนั้นทำเนียบขาวพูดเป็นนัยว่าสหรัฐฯ อาจโจมตีซีเรียตามลำพัง เพราะเห็นว่าสหรัฐฯ จะได้ประโยชน์มากกว่าถ้าเลือกที่จะโจมตี อีกทั้งดังที่เคยวิเคราะห์ไว้แล้วว่ากองทัพอเมริกันเข้มแข็งพอที่จะโจมตีซีเรียตามลำพัง
            แต่หลังจากแสดงท่าทีดังกล่าวได้เพียงสองสามวัน ประธานาธิบดีโอบามาเปลี่ยนท่าทีอีก โดยโยนให้รัฐสภาเป็นผู้ตัดสินใจ ทั้งๆ ที่โดยรัฐธรรมนูญแล้วประธานาธิบดีในฐานะผู้บัญชาการทหารของประเทศมีอำนาจสามารถสั่งโจมตี
            ตีความได้ว่าประธานาธิบดีโอบามา กังวลเรื่องแรงต้านจากชาวอเมริกัน จากรัฐสภาเช่นกัน

            สิ่งที่เป็นไปได้ในช่วงนี้คือ หากรัฐบาลโอบามายังคิดจะโจมตีอีกจะต้องล็อบบี้ขอคะแนนเสียงจากรัฐสภาให้มากที่สุด ต้องขอจากพรรครีพับลิกันพรรคฝ่ายค้านด้วย เพื่อความชอบธรรมเต็มเปี่ยม
            แต่หากนี่คือวิธีการลงจากหลังเสือ นับว่าประธานาธิบดีได้แสดงความเชี่ยวชาญทางการเมืองอีกครั้งแล้ว
            ในอีกด้านหนึ่ง นับว่าเป็นความสำเร็จของประชาชนชาวอเมริกัน และอาจต้องขอบคุณรัฐสภาอังกฤษด้วยที่ไม่เห็นชอบให้รัฐบาลเข้าร่วมโจมตี สำแดงกระแสต่อต้าน ทำให้รัฐบาลอเมริกันต้องคิดหนัก

            ผลกระทบต่อตลาดทุน:
            (ข้อมูลส่วนนี้จะปรับตามเวลา เพื่อแสดงสถานะล่าสุด)
            ราคาน้ำมันดิบ WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้า NYMEX ที่สหรัฐฯ เมื่อวันศุกร์ (30 ส.ค.) อ่อนตัวเป็นวันที่สองหลังจากที่ไม่มีสัญญาณว่าสหรัฐฯ กำลังจะโจมตีซีเรียในเวลาอันใกล้นี้ ราคาเคลื่อนไหวอยู่ระหว่าง 107-109 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
            ส่วนตลาดหุ้นสหรัฐฯ กับยุโรปยังคงปรับตัวลงอย่างต่อเนื่อง

            Addison Armstrong ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยการตลาดจาก Tradition Energy กล่าวว่า “การที่รัฐสภาอังกฤษไม่อนุญาตให้นายกรัฐมนตรีประกาศแทรกแซงทางทหารต่อซีเรียทำให้ตลาดคลายความคาดหวังว่าจะเกิดการโจมตีในระยเวลาอันใกล้” ความกังวลเรื่องอุปทานขาดแคลนในช่วงนี้จึงคลายตัว
            นอกจากนี้ นาย Stephen Schork ประธานของ Schork Group Inc เชื่อว่าหากสหรัฐฯ โจมตีซีเรียอย่างจำกัด ผลกระทบที่เกิดขึ้นจึงมีอย่างจำกัดด้วย ไม่น่าจะดึงให้อิหร่านเข้าร่วมสมรภูมิ หรือทำการปิดอ่าวเปอร์เซีย “เนื่องจากอิหร่านอยู่ระหว่างที่ต้องการขายน้ำมันเช่นกัน”

            วิเคราะห์: ดังที่วิเคราะห์แล้วว่าขณะนี้สัญญาณการโจมตีเปลี่ยนแปลงอีก กลับมาอยู่ในจุดเดิมคือ อาจ “โจมตี” หรือ “ไม่โจมตี” ทั้งนี้ขึ้นกับการลงมติของรัฐสภา และน่าจะเป็นสัญญาณตัดสินใจสุดท้ายแล้ว คาดว่ารัฐสภาอเมริกันจะประชุมอย่างเร็วคือวันที่ 9 สิงหาคม (ต้องติดตามกำหนดวันประชุมอีกที)
            ที่อาจเป็นไปได้คือ การประชุมรอบนี้อาจยังไม่มีข้อสรุปก็เป็นได้ หากที่ประชุมขอดูผลการตรวจสอบหลักฐานจากเจ้าหน้าที่สหประชาชาติซึ่งยังไม่ชัดเจนว่าจะสรุปรายงานได้เมื่อไหร่ (บางกระแสบอกว่า 1 สัปดาห์ บางกระแสบอกว่า 1 เดือน) ก่อให้เกิดภาวะอึมครึม
            สัปดาห์นี้หรือระหว่างนี้จึงต้องติดตามกระแสการเมืองภายในประเทศอเมริกัน การเมืองระหว่างประเทศ ผลการตรวจสอบของสหประชาชาติ เพื่อประเมินว่ารัฐสภาน่าจะมีมติในทางใด
            อนึ่ง การวิเคราะห์นี้มุ่งอธิบายสถานการณ์ความขัดแย้งในซีเรีย ยังมีอีกหลายปัจจัยที่จะส่งผลต่อตลาดเงินตลาดทุน

            ณ วันนี้สัญญาณการโจมตีเปลี่ยจาก “ชัดเจน” มาเป็นจุดเดิมคืออาจโจมตีหรือไม่โจมตีก็เป็นได้ และมีแนวโน้มว่าหากเป็นการโจมตีคงต้องรออีกเป็นสัปดาห์
            สถานการณ์จะอยู่ในภาวะอึมครึมยาวนาน
----------------------

บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 27 ส.ค. 20.00 น.) นานาชาติพุ่งเป้าให้ความสำคัญกับการใช้อาวุธเคมีที่ชานกรุงดามัสกัส เจ้าหน้าที่สหประชาชาติกำลังอยู่ระหว่างการตรวจสอบ แต่สหรัฐฯ อังกฤษ ฝรั่งเศสเชื่อว่าเป็นฝีมือของรัฐบาลอัสซาด และกำลังพิจารณาใช้กำลังทหารในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง
(อัพเดท 28 ส.ค. 17.30 น.) กระแสข่าวจากสำนักข่าวต่างประเทศล้วนชี้ว่าอเมริกากำลังเตรียมการโจมตี ล่าสุดทางการรัสเซียเริ่มอพยพคนของตนออกจากซีเรีย การวิเคราะห์ผลยุทธการต่อตลาดทุน ราคาน้ำมัน ควรแบ่งออกเป็น 3 ช่วงคือ ช่วงก่อนโจมตี ช่วงระหว่างโจมตี และช่วงหลังโจมตี
(อัพเดท 29 ส.ค. 18.30 น.) ณ วันนี้ยังมีโอกาสที่สหรัฐฯ จะโจมตีหรือไม่โจมตีซีเรียก็ได้ ตลาดเงินตลาดทุนกำลังรอดูสัญญาณ เพื่อทิศทางที่ชัดเจนกว่านี้ การถอนตัวของเจ้าหน้าที่สหประชาชาติกับการประกาศพร้อมโจมตีของกองทัพฝรั่งเศสคือสัญญาณล่าสุด
(อัพเดท 30 ส.ค. 10.25 น.) ณ วันนี้ยังมีโอกาสที่สหรัฐฯ จะโจมตีหรือไม่โจมตีซีเรียก็ได้ แม้ว่าอังกฤษจะถอนตัวออกจากการโจมตี เพราะรัฐบาลโอบามาเตรียมใจแต่ต้นแล้ว


บรรณานุกรม:
1. White House releases report detailing Syria chemical attack, USA Today, 31 August 2013, http://www.usatoday.com/story/news/politics/2013/08/30/kerry-syria-chemical-weapons-obama/2742369/
2. U.N. Inspectors to Leave Syria Saturday, The Wall Street Journal, 30 August 2013, http://stream.wsj.com/story/syria/SS-2-34182/SS-2-313211/
3. Russia's Vladimir Putin challenges US on Syria claims, BBC, 31 August 2013, http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23911833
4. Obama to ask Congress to approve strike on Syria, Market Watch, 31 August 2013, http://www.marketwatch.com/story/obama-to-ask-congress-to-approve-strike-on-syria-2013-08-31
5. WTI Falls a Second Day as Concern Eases on Syria Strike, Bloomberg, 31 August 2013, http://www.bloomberg.com/news/2013-08-30/wti-falls-after-u-k-lawmakers-reject-syria-action.html
----------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553
ชาญชัย คุ้มปัญญา
“อุดมการณ์เสรีนิยม”
·เกริ่นนำ oเสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเ…

รูปแบบการปกครอง (1) รูปบการปกครองแบบกรีก

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553 ชาญชัย  รูปแบบการปกครอง การจะบอกว่ามีกี่รูปแบบการปกครอง (Forms of Government) และแต่ละรูปแบบเป็นอย่างไร ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัด ซึ่งพอจะมีวิธีแบ่งได้หลายแบบ เช่น เกณฑ์จำนวนผู้มีอำนาจปกครอง เกณฑ์สิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น
“รูปแบบการปกครองที่ใช้เกณฑ์จำนวนผู้ปกครองและเป้าหมายของการปกครอง”             รูปแบบนี้นักวิชาการบางท่านเรียกว่า รูปแบบการปกครองแบบกรีก (Greek Typology of Governments) โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบที่รัฐบาลมีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อความดีงามของรัฐ (polis) กับรูปแบบตรงกันข้ามที่รัฐบาลไม่มีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อผลประโยชน์ของผู้ปกครองเท่านั้น ในแต่ละรูปแบบหลักแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบย่อยตามจำนวนผู้ปกครอง คือ 1 คน (one) จำนวนเล็กน้อย (few) และ หลายคน (many)
Government Pure Form Impure Form คนเดียว (of One) ราชาธิปไตย (Monarchy) ทรราชย์ (Tyranny) จำนวนน้อย (of the Few) อภิชนาธิปไตย (Aristocracy) คณาธิปไตย (Oligarchy) จำนวนมาก (of the Many) มัชฌิมวิถีอธิปไตย (Polity) ประชาธิปไตย (Democracy)
รูปแบ…