ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “ความขัดแย้งในประเทศซีเรีย” (10)

29 สิงหาคม 2013
ชาญชัย คุ้มปัญญา
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 29 ส.ค. 12.00 น.)
            สหรัฐฯ อังกฤษ ฝรั่งเศสส่งสัญญาณอย่างต่อเนื่องเห็นควรโจมตีซีเรีย และอยู่ระหว่างการพิจารณาแผนการรบ Prince Saud Al-Faisal ในฐานะรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศซาอุดิอาระเบียกล่าวในทำนองเดียวกันเรียกร้องให้นานาชาติจัดการรัฐบาลอัสซาดอย่าง “เฉียบขาด จริงจัง”
            ด้านรัฐบาลซีเรียประกาศกร้าวไม่ยอมแพ้  “เราจะทำการปกป้องตนเอง” พร้อมกับเตือนว่าการโจมตีจะเป็นประโยชน์ต่ออิสราเอลกับอัลกออิดะห์เท่านั้น

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 29 ส.ค. 18.30 น.)
            ประธานาธิบดีบารัก โอบามากล่าวว่ารัฐบาลได้สรุปแล้วว่าระบอบอัสซาดเป็นผู้ใช้อาวุธเคมี แต่ตนยังไม่ตัดสินใจว่าจะโจมตีซีเรีย ยังอยู่ระหว่างการหารือกับทีมที่ปรึกษา การที่รัฐบาลอัสซาดใช้อาวุธเคมีเป็นอีกหนึ่งเหตุผลในการพิจารณาว่าควรโจมตีหรือไม่ ประธานาธิบดีอัสซาดจะต้องรับผิดชอบ “ผมยังไม่ได้ตัดสินใจ แต่คิดว่าเป็นเรื่องจำเป็นที่จะต้องสะท้อนให้รู้ว่ามีการใช้อาวุธเคมี” ในขณะที่รัฐบาลอัสซาดพยายามปิดบังมาโดยตลอด ... การใช้อาวุธเคมีไม่ใช่ช่วยแก้ปัญหาภายในของซีเรีย มีแต่ทำให้ “พลเรือนผู้บริสุทธิ์ต้องเสียชีวิต” อย่างต่อเนื่อง “เราเชื่อว่าฝ่ายต่อต้านไม่มีอาวุธนิวเคลียร์ อาวุธเคมี ...ไม่เชื่อว่าฝ่ายต่อต้านจะสามารถใช้อาวุธเคมี เพราะต้องมีระบบนำส่ง อย่างเช่นการใช้จรวด เราจึงสรุปว่ารัฐบาลซีเรียเป็นผู้ใช้อาวุธเหล่านี้”

            เมื่อวันพุธ (28 ส.ค.) ประเทศรัสเซียใช้สิทธิยับยั้งข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติ ข้อมติดังกล่าวต้องการให้คณะมนตรีอนุมัติการใช้กำลังทหารโจมตีซีเรีย คุณ Marie Harf รองโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวว่าสหรัฐฯ “ไม่เห็นทาง (ที่จะใช้ช่องทางคณะมนตรีฯ อีกต่อไป) เพราะรัสเซียต่อต้านไม่ยอมให้คณะมนตรีฯ แสดงบทบาท”

ด้านนายฮัสซัน โรฮานี ประธานาธิบดีอิหร่าน เห็นว่าการแทรกแซงทางทหารไม่ว่าจะรูปแบบใด “จะทำลายเสถียรภาพของภูมิภาคกับของโลก และชักนำให้ลัทธิสุดโต่ง (extremism) กับลัทธิก่อการร้ายในตะวันออกกลางขยายตัวมากขึ้น” พร้อมกับประณามการใช้อาวุธเคมีทุกชนิด และเชื่อว่ามีคนบางกลุ่มต้องการ “ใช้การโฆษณาชวนเชื่อทางการเมืองผ่านสื่อต่างๆ เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากสถานการณ์การสู้รบที่แท้จริงในซีเรีย เพื่อจะได้ประโยชน์จากการใช้อาวุธเคมี แสดงมุมมองอย่างคนสายตาสั้นและเต็มไปด้วยอันตราย”
            นอกจากนี้ ประธานาธิบดีโรฮานี ยังเรียกร้องให้สหประชาชาติตรวจสอบหาความจริง รวมทั้งเรื่องที่กลุ่มหัวรุนแรงนำสารเคมีจากต่างประเทศเข้าซีเรีย”

            ล่าสุด นายบันคีมูน เลขาธิการสหประชาชาติ แจ้งว่า เจ้าหน้าที่สหประชาชาติจะทำหน้าที่จนถึงวันศุกร์และเดินทางออกจากซีเรียในเช้าวันเสาร์

            นาย Pierre Bayle โฆษกระทรวงกลาโหมกล่าวว่าขณะนี้กองทัพฝรั่งเศสพร้อมโจมตีแล้ว เหลือรอคำสั่งจากประธานาธิบดีฟร็องซัว ออล็องด์ เท่านั้น ตามกฎหมายฝรั่งเศสประธานาธิบดีไม่จำต้องขอการรับรองจากรัฐสภาเพื่อปฏิบัติการทางทหารไม่หากกินเวลานานเกิน 4 เดือน

            ประธานาธิบดีฟร็องซัว ออล็องด์ พูดเป็นนัยถึงความอ่อนแอของกองกำลังฝ่ายต่อต้านและแนวทางการช่วยเหลือว่า ฝรั่งเศสจะให้การสนับสนุนในทุกทาง ทั้งด้านการเมือง การช่วยเหลือทางทหาร “ทุกอย่างจะต้องดำเนินการจนกว่าจะมีทางออกทางการเมือง แต่สิ่งนี้จะไม่เกิดจนว่าพันธมิตร (ฝ่ายต่อต้าน) มีกำลังรับหรือกองทัพที่ต่อกรได้” และนานาชาติสามารถช่วยทำให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าวด้วยการหยุดความรุนแรงที่เกิดจากการใช้อาวุธเคมี หนึ่งในความรุนแรงที่เราเห็น

วิเคราะห์: (อัพเดท 29 ส.ค. 18.30 น.)
            (เกาะติดประเด็นร้อนฉบับนี้จะมุ่งติดตามคืบหน้าสถานการณ์ล่าสุด และรายงานผลกระทบต่อตลาดเงินตลาดทุน)
            ประการแรก การที่ประธานาธิบดีโอบามากล่าวยังไม่ตัดสินใจ ตีความได้สองทิศทาง
            1)โอบามาพยายามเลี่ยงการโจมตี
            จะเป็นแนวเดียวกับตลอดสองปีครึ่งที่ผ่านมาที่รัฐบาลโอบามาพยายามเลี่ยงการแทรกแซงด้วยกำลังทหาร หรือถ้าประธานาธิบดีอัสซาดยอมก้าวลงจากอำนาจในตอนนี้ การโจมตีจะไม่เกิดขึ้น

            2)อยู่ระหว่างการเตรียมพร้อมทางการเมืองทั้งภายในและระหว่างประเทศ
            เพื่อให้การโจมตีถูกต้องตามขั้นตอนในประเทศ (มีขั้นตอนบังคับอยู่แล้ว) และมีความชอบธรรมทางการเมืองระหว่างประเทศ เช่น สมาชิกรัฐสภาอยู่ระหว่างการหารือลับ รอข้อสรุปจากการเมืองภายในประเทศ
            ลองวิธีการขอมติจากคณะมนตรีสหประชาชาติ ซึ่งทุกฝ่ายต่างรู้แก่ใจอยู่แล้วว่าจะไม่ผ่าน (และไม่ผ่านจริงด้วยเพราะรัสเซียยับยั้งข้อมติ) แต่ต้องมีกระบวนดังกล่าวก่อน เพื่อนำสู่ข้อสรุปว่าสหรัฐฯ จะโจมตีโดยไม่ผ่านคณะมนตรีความมั่นคง ไม่ผ่านสหประชาชาติ
            ดังนั้น ณ ขณะนี้ยังไม่สามารถสรุปชัดได้ว่าสหรัฐฯ จะโจมตีหรือไม่ แต่สามารถติดตามทิศทางได้โดยดูสัญญาณต่างๆ

            ประการที่สอง หลายประเทศแสดงความเห็น ท่าทีไม่เห็นด้วยกับการโจมตี
            มีคำถามว่า การโจมตีทำเพื่อประโยชน์ของใคร เพื่อยับยั้งการใช้อาวุธเคมี หรือเป็นการสนับสนุนฝ่ายต่อต้านรัฐบาลซีเรียที่กำลังเพลี่ยงพล้ำในสมรภูมิ
            ในอีกมุมหนึ่ง ประเทศที่พยายามขัดขวางย่อมต้องหาเหตุผลเพื่อโจมตีสหรัฐฯ

            ประการที่สาม สัญญาณล่าสุด
            การถอนตัวของเจ้าหน้าที่สหประชาชาติเป็นสัญญาณสำคัญ เพราะเดิมสหประชาชาติมีแผนตรวจสอบสถานที่ 3 แห่ง เป็นเวลา 14 วันและอาจยืดเวลาออกไปอีกถ้าจำเป็น การเดินทางออกจากซีเรียในวันเสาร์นี้เป็นการเดินทางออกก่อนกำหนด และไม่ได้ทำการตรวจสอบตามแผนที่วางไว้ แต่มุ่งทำการตรวจสอบเหตุการณ์ใช้อาวุธเคมีเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ชานกรุงดามัสกัส ที่ไม่อยู่ในแผนเดิมที่ไว้วาง แหล่งข่าวไม่ได้อธิบายเหตุผล จึงน่าสงสัยว่าทำไมเจ้าหน้าที่สหประชาชาติจึงเดินทางออกโดยยังไม่บรรลุภารกิจ
            ก่อนหน้านี้นักวิเคราะห์บางท่านให้ความสำคัญว่า เจ้าหน้าที่สหประชาชาติจะต้องถอนตัวก่อนเริ่มการโจมตี

            ผลกระทบต่อตลาดทุน:
            (ข้อมูลส่วนนี้จะปรับตามเวลา เพื่อแสดงสถานะล่าสุด)
            วันนี้ (29 ส.ค.) ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ทั่วเอเชียปรับบวกจากจุดต่ำสุดในรอบสองเดือน นิเคอิ ฮั่งเส็ง และสิงคโปร์ ปิดบวกราวร้อยละ 0.8-1.0 ด้านตลาดยุโรประหว่างวันราคาปรับบวกลบแต่ไม่มาก ล่าสุด ดัชนี Stoxx600 อยู่ที่ 300
            นาย Shane Oliver ประธานนักเศรษฐศาสตร์ด้านกลยุทธ์การลงทุนจาก AMP Capital ชี้ว่าหากย้อนหลังดูข้อมูลการโจมตีทางทหารของสหรัฐฯ ต่ออิรักเมื่อปี 1991, 1998, 2003 และก่อนหน้าการแทรกแซงลิเบียเมื่อปี 2011 พบว่าตลาดหุ้นจะได้รับผลกระทบในช่วงสั้นๆ และภายในสองเดือนดัชนีจะกลับไปสู่จุดเดิม

            นักลงทุนกำลังจับตาปฏิกิริยาจากสหรัฐฯ กับอังกฤษภายหลังที่คณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติไม่สามารถออกข้อมติโจมตีซีเรีย
            ราคาน้ำมันดิบ WTI ในตลาดซื้อขายล่วงหน้า NYMEX เช้านี้อ่อนค่าลงเล็กน้อย อยู่ระหว่าง 109-110 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
            อนึ่ง การวิเคราะห์นี้มุ่งอธิบายสถานการณ์ความขัดแย้งในซีเรีย ยังมีอีกหลายปัจจัยที่จะส่งผลต่อตลาดเงินตลาดทุน

            ดังที่วิเคราะห์ข้างต้นว่า ณ ขณะนี้ยังมีความเป็นไปได้ทั้ง “โจมตี” กับ “ไม่โจมตี” ขึ้นกับปัจจัยหลายอย่างที่ไม่อาจคาดเดาได้ทั้งหมด ตลาดอยู่ระหว่างการรอสัญญาณ รอดูทิศทางที่ชัดเจนกว่านี้
            การประกาศพร้อมโจมตีของกองทัพฝรั่งเศสเป็นอีกสัญญาณหนึ่ง เข้าใจว่า ณ ขณะนี้ 3 ประเทศคือสหรัฐฯ อังกฤษและฝรั่งเศสพร้อมเปิดฉากยุทธการแล้ว รอเพียงคำสั่งเท่านั้น และทั้งสามรัฐบาลมีท่าทีเหมือนกันคือพูดว่ายังไม่ตัดสินใจ อยู่ระหว่างการปรึกษาหารือ
            หรืออยู่ระหว่างการรอเวลา ทำให้ถูกต้องตามขั้นตอนที่ต้องกระทำ

            ต้องติดตามสถานการณ์โดยใกล้ชิด
----------------------

บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 23 ส.ค. 20.50 น.) ข่าวการใช้อาวุธเคมีล่าสุดในซีเรีย มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน ทำให้หลายประเทศเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่สหประชาชาติเข้าตรวจสอบ ในขณะที่ประธานาธิบดีโอบามากล่าวอย่างชัดเจนว่าสหรัฐฯ จะไม่แทรกแซงซีเรียด้วยกำลังทหาร
(อัพเดท 26 ส.ค. 6.30 น.) สถานการณ์ซีเรียร้อนแรงต่อเนื่อง รัฐบาลอเมริกา อังกฤษและฝรั่งเศสปักใจเชื่อว่ารัฐบาลซีเรียคือผู้ใช้อาวุธเคมี สามมหาอำนาจกำลังหาร่วมให้นานาชาติร่วมมือกันแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น เรือรบสหรัฐฯ ได้รับคำสั่งให้เตรียมพร้อมรับมือทุกสถานการณ์ ล่าสุดเจ้าหน้าที่สหประชาชาติจะเข้าตรวจสอบอาวุธเคมีในวันจันทร์นี้ ภายหลังที่รัฐบาลซีเรียยอมเข้าตรวจสอบจุดต้องสงสัย ในขณะที่บางคนเชื่อว่าสถานการณ์มาถึงจุดที่สายเกินแก้แล้ว
ราวหนึ่งปีหลังจากที่กล่าวหากันไปมาในที่สุดสหประชาชาติส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบเรื่องการใช้อาวุธเคมีในซีเรีย แต่ต้องเข้าใจว่าเป้าหมายของการตรวจสอบคือเพื่อพิสูจน์ว่ามีการใช้หรือไม่เท่านั้น ไม่ครอบคลุมถึงเรื่องใครหรือฝ่ายใดเป็นผู้ใช้ ที่ผ่านมาอังกฤษกับฝรั่งเศสแสดงท่าทีขึงขังเรียกร้องการแทรกแซงทางการทหาร แต่นั่นหมายถึงต้องมีสหรัฐฯ เป็นหัวเรือใหญ่ที่ลังเลใจเรื่อยมา
(อัพเดท 27 ส.ค. 20.00 น.) นานาชาติพุ่งเป้าให้ความสำคัญกับการใช้อาวุธเคมีที่ชานกรุงดามัสกัส เจ้าหน้าที่สหประชาชาติกำลังอยู่ระหว่างการตรวจสอบ แต่สหรัฐฯ อังกฤษ ฝรั่งเศสเชื่อว่าเป็นฝีมือของรัฐบาลอัสซาด และกำลังพิจารณาใช้กำลังทหารในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง
(อัพเดท 28 ส.ค. 17.30 น.) กระแสข่าวจากสำนักข่าวต่างประเทศล้วนชี้ว่าอเมริกากำลังเตรียมการโจมตี ล่าสุดทางการรัสเซียเริ่มอพยพคนของตนออกจากซีเรีย การวิเคราะห์ผลยุทธการต่อตลาดทุน ราคาน้ำมัน ควรแบ่งออกเป็น 3 ช่วงคือ ช่วงก่อนโจมตี ช่วงระหว่างโจมตี และช่วงหลังโจมตี


บรรณานุกรม:
1. Obama: No decision yet on launching Syria military strike, USA Today, 29 August 2013, http://www.usatoday.com/story/news/politics/2013/08/28/obama-syria-military-strike/2724905/
2. Military adventure in Mideast would cause irreparable damage: Rohani, Tehran Times, 28 August 2013, http://www.tehrantimes.com/politics/110375-military-adventure-in-mideast-would-cause-irreparable-damage-rohani-
3. U.N. resolution on Syria stalls due to Russian ‘intransigence’, Al Arabiya, 28 August 2013, http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2013/08/28/U-N-Security-Council-holds-talks-on-military-action-on-Syria.html
4. Asian Stocks Rise From 2-Month Low as Oil Explorers Gain, Bloomberg, 29 August 2013, http://www.bloomberg.com/news/2013-08-29/asian-stocks-rise-from-two-month-low-led-by-raw-material-shares.html
5.Ban Ki-moon: UN chemical weapons team to leave Syria by Saturday morning, The Jerusalem Post/Reuters, 29 August 2013, http://www.jpost.com/Breaking-News/Ban-Ki-moon-UN-chemical-weapons-team-to-leave-Syria-by-Saturday-morning-324644
6. French Military 'Ready' for Action Against Syria, ABC NEWs/AP, 29 August 2013, http://abcnews.go.com/International/wireStory/france-military-ready-syria-needed-20103301
7. “Selling on Syria likely short-lived, going by history”, CNBC, 29 August 2013, http://www.cnbc.com/id/100995417
----------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553
ชาญชัย คุ้มปัญญา
“อุดมการณ์เสรีนิยม”
·เกริ่นนำ oเสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเ…

รูปแบบการปกครอง (1) รูปบการปกครองแบบกรีก

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553 ชาญชัย  รูปแบบการปกครอง การจะบอกว่ามีกี่รูปแบบการปกครอง (Forms of Government) และแต่ละรูปแบบเป็นอย่างไร ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัด ซึ่งพอจะมีวิธีแบ่งได้หลายแบบ เช่น เกณฑ์จำนวนผู้มีอำนาจปกครอง เกณฑ์สิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น
“รูปแบบการปกครองที่ใช้เกณฑ์จำนวนผู้ปกครองและเป้าหมายของการปกครอง”             รูปแบบนี้นักวิชาการบางท่านเรียกว่า รูปแบบการปกครองแบบกรีก (Greek Typology of Governments) โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบที่รัฐบาลมีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อความดีงามของรัฐ (polis) กับรูปแบบตรงกันข้ามที่รัฐบาลไม่มีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อผลประโยชน์ของผู้ปกครองเท่านั้น ในแต่ละรูปแบบหลักแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบย่อยตามจำนวนผู้ปกครอง คือ 1 คน (one) จำนวนเล็กน้อย (few) และ หลายคน (many)
Government Pure Form Impure Form คนเดียว (of One) ราชาธิปไตย (Monarchy) ทรราชย์ (Tyranny) จำนวนน้อย (of the Few) อภิชนาธิปไตย (Aristocracy) คณาธิปไตย (Oligarchy) จำนวนมาก (of the Many) มัชฌิมวิถีอธิปไตย (Polity) ประชาธิปไตย (Democracy)
รูปแบ…