ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “ข้อพิพาทหมู่เกาะสแปรตลีย์” (5)

22 พฤษภาคม 2013
ชาญชัย
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 22 พ.ค. 3.30 น.)
            ต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ทางการจีนประกาศว่าจะส่งกองเรือประมงราว 30 ลำพร้อมเรือสนับสนุนมุ่งหน้าสู่หมู่เกาะหนานซา (หมู่เกาะสแปรตลีย์) เพื่อทำประมงเป็นเวลาราว 40 วัน เป้าหมายสำคัญคือเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งประมงสำหรับการทำประมงเป็นประจำ และประกาศว่า “จะพยายามทำทุกอย่างเพื่อประกันความปลอดภัยของกองเรือ
            แต่ก่อนที่จะเกิดการเผชิญหน้าระหว่าฟิลิปปินส์กับจีน ปรากฏว่าเกิดเหตุลูกเรือประมงไต้หวันคนหนึ่งถูกยิงเสียชีวิตขณะทำประมงใกล้หมู่เกาะสแปรตลีย์ กลายเป็นข่าวความขัดแย้งระหว่างสองฝ่ายอยู่หลายวัน
            ล่าสุด รัฐบาลฟิลิปปินส์ประท้วงเรือรบจีนที่แล่นเข้ามาใกล้น่านน้ำที่ทั้งสองประเทศคือจีนกับฟิลิปปินส์ต่างอ้างกรรมสิทธิ์แล้ว

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 22 พ.ค. 3.30 น.)
          มื่อวันอังคาร (21) ทางการฟิลิปปินส์แจ้งว่าได้ยื่นจดหมายประท้วงเรือรบจีนกับเรืออื่นๆ ที่แล่นอยู่ใกล้บริเวณหินโสโครก Ayungin Shoal กับ Second Thomas Shoal ในทะเลจีนใต้ที่ฟิลิปปินส์ถือว่าเป็นเจ้าของ และกล่าวว่าได้ยื่นจดหมายประท้วงตั้งแต่วันที่ 10 พฤษภาคมเมื่อพบเรือเหล่านั้นเป็นครั้งแรก แต่รัฐบาลจีนไม่ตอบสนองประการใด ทั้งสองจุดอยู่ใกล้กับหมู่เกาะสแปรตลีย์
(Philippines protests to China over 'illegal' sea presence, Channel Newsasia/AFP)
            ประธานาธิบดีเบนิกโน อากีโนที่ 3 เตือนว่าฟิลิปปินส์พร้อมจะตอบโต้ และประกาศว่าจะซื้อเรือรบ เครื่องบินมาประจำการเพิ่มเติม “เราสื่อสารถึงโลกอย่างชัดเจนว่า อะไรที่ฟิลิปปินส์เป็นเจ้าของ สิ่งนั้นคือของฟิลิปปินส์ ... เราสามารถตอบโต้และป้องกันตนเองทุกครั้งเมื่อมีผู้มาคุกคามพวกเรา ณ ผืนแผ่นดินบ้านเรา”
(Philippines protests presence of Chinese warship, fishing boats in disputed Spratly Islands, The Washington Post)

วิเคราะห์: (อัพเดท 22 พ.ค. 3.30 น.)
          และแล้วการเผชิญหน้าระหว่างฟิลิปปินส์กับจีนก็เกิดขึ้น จากข้อมูลที่ปรากฏทำให้ทราบว่ากองเรือประมงพร้อมเรือคุ้มกันของจีนแล่นเข้ามาในน่านน้ำที่ฟิลิปปินส์อ้างกรรมสิทธิ์ตั้งแต่วันที่ 10 พฤษภาคม หรือหลังเกิดเหตุลูกเรือประมงไต้หวันถูกยิงเพียง 1 วัน ในครั้งนั้นทางการฟิลิปปินส์ได้ส่งจดหมายประท้วง แต่รอบนี้การประท้วงรุนแรงกว่าเดิม แม้ประธานาธิบดีอากีโนจะไม่เอ่ยชื่อประเทศใดอย่างเจาะจง แต่ ณ วันนี้ยอมเล็งถึงประเทศจีนเป็นหลัก
            เป็นที่ทราบอยู่แล้วว่าทั้งสองประเทศต่างอ้างกรรมสิทธิ์เหนือน่านน้ำหมู่เกาะสแปรตลีย์มานานแล้ว การเผชิญหน้าครั้งนี้อาจเป็นเพียงการเผชิญหน้าอีกครั้งหนึ่ง ที่ผ่านมาส่วนใหญ่จะจบลงโดยปราศจากความรุนแรงใดๆ
            สถานการณ์จะตึงเครียดขึ้นทันที หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งใช้กำลัง กรณีฟิลิปปินส์ยิงเรือประมงไต้หวันเป็นตัวอย่างที่ดี แต่กรณีกองเรือประมงจีนมาพร้อมกับเรือรบและเรือลาดตระเวรยามฝั่ง เรียกว่ามาแบบเตรียมพร้อมรับมือ ถ้าคิดในแง่บวกคือ เรื่องสงบลงโดยดีเพราะการเตรียมพร้อมของจีนทำให้ฟิลิปปินส์ไม่กล้าทำอะไรผลีผลาม
            แต่แม้ไม่ปะทะด้วยกำลัง อาจต่อกรด้วยวาทะ และดูเหมือนว่าประธานาธิบดีอากีโนได้เปิดฉากเรียบร้อยแล้ว
            ณ จุดนี้อาจเป็นการเริ่มต้นของความตึงเครียด หากเกิดการตอบโต้ไปมา
----------------------
บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 7 พ.ค. 15.40 น.) จีนส่งกองเรือประมงมุ่งหน้าหมู่เกาะสแปรตลีย์ ยืนยันป้องกันกองเรือของตนอย่างเต็มที่
ความขัดแย้งระหว่างฟิลิปปินส์กับไต้หวันต่อหมู่เกาะสแปรตลีย์ไม่ใช่เรื่องใหม่ การค้นหาคำตอบว่า “ทำไมฟิลิปปินส์ยิงเรือประมงไต้หวันในน่านน้ำหมู่เกาะสแปรตลีย์” เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคมที่ผ่านมา จะช่วยทำให้เข้าใจว่าเป็นเพราะการอ้างอธิปไตย ความขัดแย้งเรื่องการทำประมง หรือการเมืองระหว่างประเทศอันซับซ้อน คำตอบจากแต่ละแนวทางส่งผลต่อทิศทางการแก้ปัญหา ความเป็นไปในอนาคต
-----------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

America First, America Lonely

โดนัลด์ ทรัมป์ชูแนวคิด America First พร้อมทำทุกอย่างเพื่อผลประโยชน์ประเทศ แต่หลายนโยบายที่ยึดแนวทางนี้ส่งผลให้สหรัฐโดดเดี่ยวตัวเอง โลกกำลังก้าวสู่ความเป็นพหุภาคีมากขึ้น

หลักนโยบายแม่บทของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) หรือ “หลักนิยมทรัมป์” (Trump’s Doctrine) ตั้งอยู่บนแนวคิด “America First” (อเมริกาต้องมาก่อน) หมายถึงการบริหารประเทศที่ถือผลประโยชน์ของชาติกับพลเมืองเป็นที่ตั้ง แม้จะขัดแย้งประเทศอื่นๆ ละเมิดศีลธรรมคุณธรรม ตั้งอยู่บนหลักความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแบบสัจนิยม (Realism) แบบสุดขั้ว ระบบโลกเหมือนป่าดงดิบที่สัตว์ป่าทั้งหลายต่างดิ้นรนหาทางอยู่รอดโดยไม่คำนึงกฎใดๆ ยึดอธิปไตยชาติเป็นสำคัญ รัฐบาลทุกประเทศมีสิทธิ์และมีความรับผิดชอบต่อพลเมืองของตน เป็นลัทธิอเมริกานิยม (Americanism) ไม่ใช่โลกนิยม (globalism) บทความนี้เขียนขึ้นหลังประธานาธิบดีทรัมป์บริหารประเทศกว่าปีครึ่งแล้ว ความเป็น “อเมริกาต้องมาก่อน” ปรากฏชัดเจนมากขึ้น ในที่นี้จะนำเสนอบางตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจหลักการดังกล่าวและปฏิกิริยาที่เกิดขึ้น ไม่สนกติกาองค์การค้าโลกอีกต่อไป : ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวโจมตีองค์การค้าโลกเมื่อ…

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

ติมอร์-เลสเต จะเป็นสมาชิกอาเซียนลำดับที่ 11 หรือไม่

นับจากประเทศกัมพูชาเข้าร่วมสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) เมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1999 จนถึงบัดนี้ยังไม่มีประเทศใดเข้าร่วมอาเซียนอีก อาเซียนปัจจุบันจึงคงมีสมาชิกทั้งสิ้น 10 ประเทศ ไม่กี่ปีที่ผ่านมารัฐบาลประเทศติมอร์-เลสเตพยายามขอเข้าร่วมสมาคมอาเซียน เกิดคำถามว่าอาเซียนจะมีสมาชิกใหม่หรือไม่ อะไรเป็นเหตุผลการรับหรือไม่รับเข้าเป็นสมาชิก             เมื่อเอ่ยชื่อประเทศติมอร์-เลสเต (Timor-Leste) น้อยคนนักที่จะรู้จักหรือเคยไปเยือนประเทศนี้เนื่องจากเป็นรัฐเกิดใหม่ บางคนอาจรู้จักในนามติมอร์ตะวันออกจากข่าวการต่อสู้เพื่อเอกราชอย่างยาวนานกับอินโดนีเซีย ก่อนได้รับเอกราชอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 2002             ติมอร์-เลสเต มีชื่ออย่างเป็นทางการว่าสาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต ตั้งอยู่บนเกาะติมอร์ เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอินโดนีเซีย เมื่อได้รับเอกราชแล้วอาณาเขตรัฐประกอบด้วยชนหลายกลุ่ม ทั้งพวกที่เคยต่อสู้เพื่อเอกราช พวกที่เดิมอาศัยอยู่ที่เขตเมืองหรือหมู่บ้านภายใต้การปกครองของอินโดนีเซีย และพวกที่ลี้ภัยออกนอกอาณาเขตเนื่องจากความไม่สงบที่ผ่านมา สภาพที่ประชาชนมี…