S-400 ของตุรกีกับความหมายการเป็นพันธมิตรนาโต

ถ้าอธิบายความง่ายๆ พันธมิตรด้านความมั่นคงทางทหารคือการสัญญาว่าจะร่วมหัวจมท้ายรักษาอธิปไตยของกันและกัน แต่ในโลกแห่งความจริงการเป็นพันธมิตรอาจเป็นส่วนหนึ่งของระบอบมหาอำนาจ

             หลังจากเป็นฝ่ายพ่ายแพ้สงครามโลกครั้งที่ 1 อาณาจักรออตโตมันสิ้นสลาย ตุรกีประกาศเป็นสาธารณรัฐเมื่อค.ศ.1923 รัฐบาลตุรกียุคใหม่พยายามเป็นมิตรกับชาติตะวันตก ในช่วงสงครามเย็น Truman Doctrine ชักนำเกิดสัมพันธ์ตุรกี-สหรัฐ (Turco- U.S.) ตุรกีเข้าร่วมเป็นสมาชิกนาโตเมื่อปี 1952 ความสัมพันธ์แนบแน่นขึ้นอีกเมื่อสหรัฐติดตั้งขีปนาวุธพิสัยกลางติดอาวุธนิวเคลียร์ Jupiter จำนวน 15 ชุดในตุรกีภายใต้การควบคุมและสั่งยิงจากสหรัฐโดยตรง

            ภายใต้การเป็นสมาชิกนาโต ตุรกีให้ความร่วมมือและมีความขัดแย้ง ในที่นี้ขอยกตัวอย่างบางประเด็นล่าสุด ดังนี้

ในแง่ความร่วมมือ :

            ประการแรก ตั้งฐานทัพสหรัฐ อาวุธนิวเคลียร์ ปิดล้อมรัสเซีย

            ความร่วมมืออันเป็นรากฐานสำคัญคือให้สหรัฐ (นาโต) ตั้งฐานทัพของตน มีฐานทัพอากาศขนาดใหญ่และเป็นฐานปล่อยอาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐ

            ประการที่ 2 นโยบายล้มอัสซาด

            การล้มรัฐบาลอัสซาดแห่งซีเรียเป็นอีกวาระสำคัญของฝ่ายสหรัฐ พันธมิตรนาโตบางประเทศที่ดำเนินต่อเนื่องตั้งแต่สมัยรัฐบาลโอบามา

            ประการที่ 3 ต่อต้านผู้ก่อการร้าย

            เมื่อเกิดผู้ก่อการร้ายไอซิส (IS) รัฐบาลตุรกีต่อต้านไอซิสอย่างกระตือรือร้น เป็นประเทศแรกๆ ที่ส่งกองทัพเข้ารบทางภาคพื้นดินในซีเรียกับตอนเหนือของอิรัก

            ไม่ว่าจะด้วยผลประโยชน์ประเทศหรือนาโตปฏิเสธไม่ได้ว่าตุรกีมีบทบาทไม่น้อยในตะวันออกกลาง

ประเด็นความขัดแย้ง :

            ประการแรก กรณีผู้ก่อการร้าย เคิร์ดซีเรีย

            ในสมรภูมิต่อต้านผู้ก่อการร้ายไอซิสมีประเด็นที่ตุรกีคิดต่างจากรัฐบาลสหรัฐ เช่นการโจมตีกลุ่มเคิร์ดซีเรียที่ตุรกีเห็นว่าเคิร์ดซีเรียสัมพันธ์กับกลุ่มก่อการร้ายเคิร์ดในตุรกี ในขณะที่รัฐบาลสหรัฐสนับสนุนกลุ่มเคิร์ดซีเรียเพราะเป็นกำลังหลักของตนในการต่อต้านไอซิส

            หลายครั้งเกิดเหตุตุรกีเล่นงานเคิร์ดซีเรียในขณะที่สหรัฐให้ความช่วยเหลือทั้งอาวุธและอื่นๆ ถ้ามองจากมุมเป็นสมาชิกนาโตด้วยกันถือเป็นเรื่องตลกโดยแท้

            ประการที่ 2  กบฏกรกฎาคม 2016

            กลางเดือนกรกฎาคม 2016 เกิดกบฏ นายพล 40% จาก 358 คนถูกจับกุมไต่สวน ประธานาธิบดีแอร์โดกานโทษว่าเป็นฝีมือของกลุ่มที่ทางการตุรกีให้ชื่อว่า Fethullah Gulen Terrorist Organization (FETO) นำโดย Fethullah Gulen ผู้นำศาสนาที่ตอนนี้ลี้ภัยอยู่สหรัฐ แอร์โดกานอ้างเสมอมาว่าเป็นพวกที่หวังล้มล้างรัฐบาลตน

            ข้อมูลบางชิ้นจากแหล่งข่าวตุรกีชี้ว่าสหรัฐมีส่วนสนับสนุนกลุ่มกบฏ ประธานาธิบดีตุรกีกล่าวโทษว่าพลเอก Joseph Votel ผู้บัญชาการ US Central Command อยู่ฝ่ายเดียวกับกบฏ แต่สหรัฐปฏิเสธยกเหตุผลว่าสหรัฐกับตุรกีร่วมมือกันหลายด้าน

กรณี S-400 :

            ไม่ว่ารัฐบาลสหรัฐสนับสนุนกบฏล้มล้างรัฐบาลแอร์โดกานหรือไม่ ผลที่ตามมาคือสัมพันธ์ทวิภาคีเสื่อมลงอย่างรวดเร็ว (จากเดิมที่มีเรื่องขัดแย้งกันอยู่แล้ว) ตุรกีหันไปผูกมิตรกับรัสเซียอย่างเปิดเผยและเป็นที่มาของข้อตกลงซื้อระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศ S-400

            ถ้ามองจากมุมการเป็นพันธมิตรนาโตถือเป็นตลกร้ายอีกแล้ว

            มีนาคม 2017 Fikri Işık รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมตุรกีเผยว่าระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศ S-400 ที่กำลังขอซื้อจากรัสเซียจะไม่ผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันของนาโต

            S-400 เป็นระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศรุ่นล่าสุดของรัสเซีย ตุรกีเป็นประเทศที่ 2 ที่รัสเซียยอมขายให้ต่อจากจีนผู้เป็นลูกค้ารายแรก อินเดียเป็นรายที่ 3 แสดงถึงความสัมพันธ์อันแนบแน่น ประเทศที่รัฐบาลปูตินให้ความสำคัญ นักวิเคราะห์หลายคนสรุปตรงกันว่าเป็นผลจากความสัมพันธ์เสื่อมทรุดของตุรกีกับนาโต

            ไม่นานหลังตุรกียืนยันซื้อ S-400 ทรัมป์คว่ำบาตรตุรกีเพิ่มเติม ขึ้นภาษีเหล็กกับอลูมิเนียม ค่าเงินลีราตุรกีอ่อนค่าอย่างหนัก (ช่วงมกราคมจนถึงสิงหาคม 2018 ค่าเงินตุรกีลดลง 40% เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐด้วยหลายปัจจัย) รัฐบาลทรัมป์อ้างเหตุจากการจับกุมนักการศาสนาอเมริกันรายหนึ่ง ด้านผู้นำตุรกีไม่อ่อนข้อกล่าวว่า “เรามีพระเจ้าของเรา” การคว่ำบาตรสะเทือนเศรษฐกิจที่อ่อนแออยู่แล้วให้ตกต่ำกว่าเดิม คนตุรกีได้รับผลอย่างรุนแรง รัฐบาลแอร์โดกานเห็นว่าสหรัฐทำสงครามเศรษฐกิจ จึงตอบโต้ด้วยการขึ้นภาษีสินค้านำเข้าสหรัฐหลายตัว บางรายการขึ้นกว่า 100 เปอร์เซ็นต์ อาทิ เหล้า ยาสูบ รถยนต์

            ประธานาธิบดีตุรกีกล่าวว่าในฐานะสมาชิกนาโต เราหวังการสนับสนุนจากพันธมิตรนาโตด้วยกัน เหมือนกับที่เราได้ต่อสู้ผู้ก่อการร้ายด้วยกัน ไม่ใช่มาคว่ำบาตรพวกเดียวกัน

            แต่เมื่อต่างฝ่ายต่างยืนยันจุดยืนตน รัฐบาลทรัมป์ประกาศคว่ำบาตรเพิ่มเติมด้วย Countering America's Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA) ไมค์ ปอมเปโอ (Mike Pompeo) รมต.ต่างประเทศอธิบายว่าสหรัฐพูดชัดและพูดหลายครั้งแล้วว่าการซื้อ S-400 เป็นภัยต่อความมั่นคงด้านเทคโนโลยีการทหารของสหรัฐ ต่อเจ้าหน้าที่อเมริกัน และเป็นการให้เงินอุดหนุนอุตสาหกรรมทหารรัสเซีย รัสเซียเข้าไปมีส่วนในอาวุธของกองทัพตุรกี อุตสาหกรรมอาวุธตุรกี

ด้านประธานาธิบดีแอร์โดการกล่าวว่าที่สหรัฐคว่ำบาตรก็เพื่อกีดกันไม่ให้ตุรกีพัฒนาระบบป้องกันประเทศ ทำให้ตุรกีต้องพึ่งพาสหรัฐด้านความมั่นคงต่อไป

            เป็นความจริงที่ว่าในยุคสงครามเย็นทั้งค่ายสหรัฐกับโซเวียตรัสเซียต่างเร่งพัฒนาอาวุธ แจกจ่ายแก่พรรคพวก เป็นประโยชน์ของตุรกีในขณะนั้นที่กองทัพพัฒนาอย่างรวดเร็วด้วยอาวุธ MADE IN USA และเป็นความจริงที่ว่า การซื้อใช้อาวุธของประเทศใดเท่ากับต้อง “พึ่งพา” ความมั่นคงทางทหารจากประเทศนั้น เปรียบเทียบง่ายๆ ว่าอาวุธเหมือนรถยนต์ที่ต้องใช้ชิ้นส่วนเฉพาะจากบริษัทผู้ผลิตเท่านั้น ชิ้นส่วนเหล่านี้จำต้องเปลี่ยนซ่อมบำรุงเป็นประจำ หากไม่มีแล้วอาวุธไม่ว่าจะกี่ร้อยกี่พันล้านจะกลายเป็นแค่เศษเหล็ก

            ในฐานะรัฐอธิปไตยควรยืนบนขาตนเอง ไม่พึ่งจมูกคนอื่นหายใจ การซื้อ S-400 อาจตีความว่าคือก้าวเล็กๆ อีกก้าวที่ตุรกีสร้างความมั่นคงแก่ตนมากขึ้น รัฐบาลสหรัฐเข้าใจตรรกะเหล่านี้อย่างดีแต่ยืนกรานว่าต้องใช้อาวุธของนาโตซึ่งหมายถึงอาวุธของสหรัฐเป็นหลักนั่นเอง

            อะไรคือความหมายของคำว่า “พันธมิตรนาโต”

พันธมิตรนาโต ความสัมพันธ์อันซับซ้อน :

            ตุรกีเป็นอีกตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์อันซับซ้อนของการเป็นพันธมิตรนาโต บทความนี้มุ่งพูดในกรอบแคบเน้นการเป็นพันธมิตรด้านความมั่นคงระหว่างตุรกีกับสหรัฐ เมื่อวิเคราะห์ให้ถ่องแท้จะเกิดคำถามว่าอย่างไรเรียกว่าพันธมิตร คือการร่วมหัวจมท้ายรักษาอธิปไตยของกันและกันจริงไหม การอยู่ร่วมกันเป็นอย่างไร บนความเท่าเทียมหรือการที่ประเทศหนึ่งเหนือกว่าชาติสมาชิกอื่นๆ ภายใต้ระบอบที่มหาอำนาจตั้งขึ้น

ในกรณี S-400 ถ้ามองว่าวัตถุประสงค์ของนาโตคือประโยชน์ร่วมของสมาชิก ตุรกีกำลังขัดขวางส่วนรวม แต่ถ้ามองว่าหลายอย่างที่นาโตทำเอื้อประโยชน์ให้สหรัฐเป็นหลัก เช่นนี้เท่ากับรัฐบาลแอร์โดกานพยายามรักษาผลประโยชน์ประเทศตน

27 ธันวาคม 2020 
ชาญชัย คุ้มปัญญา 
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 25 ฉบับที่ 8812 วันอาทิตย์ที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2563)

 --------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง : 
ยุทธศาสตร์เปลี่ยนภัยคุกคามเป็นโอกาสของตุรกี
รัฐบาลแอร์โดกานเลือกเผชิญหน้าภัยคุกคาม มองเป็นโอกาสตักตวงผลประโยชน์ ไม่เกรงกลัวขัดแย้งชาติมหาอำนาจ ประเทศเพื่อนบ้าน เป็นยุทธศาสตร์เปลี่ยนภัยคุกคามเป็นโอกาส
รัฐบาลตุรกีส่งกองทัพเข้าซีเรีย อ้างเหตุผลเพื่อปราบปราม IS ป้องปรามภัยคุกคามจากเคิร์ดซีเรีย ความจริงที่ต้องเข้าใจคือปฏิบัติการครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากขั้วสหรัฐ ได้ความเห็นชอบจากรัฐบาลรัสเซีย ผลลัพธ์ที่ได้จึงจำกัด เป็นหลักฐานอีกชิ้นชี้ว่าอนาคตของซีเรียไม่เป็นของคนซีเรียอีกต่อไป ประเทศนี้กลายเป็นสมรภูมิ ดินแดนที่หลายประเทศเข้ากอบโกยผลประโยชน์ โดยอ้างปราบปรามผู้ก่อการร้าย สนับสนุนฝ่ายต่อต้านหรือไม่ก็สนับสนุนรัฐบาลซีเรีย นี่คือพัฒนาการล่าสุดจากความวุ่นวายภายในของประเทศนี้
บรรณานุกรม :

1. Erdogan blames Trump, but should be looking closer to home. (2018, August 17). Asia Times. Retrieved from http://www.atimes.com/article/erdogan-blames-trump-but-should-be-looking-closer-to-home/

2. Erdogan's Putsch: Turkey's Post-Coup Slide into Dictatorship. (2016, July 30). BBC. Retrieved from http://www.bbc.com/news/world-us-canada-36925723

3. Kurdish peace impossible: Erdogan. (2015, July 29). The Peninsula. Retrieved from http://thepeninsulaqatar.com/news/middle-east/348825/kurdish-peace-impossible-erdogan

4. Larrabee, F. Stephen. (2008). Turkey as a U.S. Security Partner. USA: RAND Corporation.

5. Lira collapses as Erdogan tells Turks: They have 'their dollars,' we have 'our god'. (2018, August 10). CNBC. Retrieved from https://www.cnbc.com/2018/08/10/lira-hits-all-time-low-as-erdogan-tells-turks-they-have-their-dollar.html

6. President of Turkey Urges Resistance as Military Attempts Coup. (2016, July 15). The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2016/07/16/world/europe/military-attempts-coup-in-turkey-prime-minister-says.html?_r=0

7. S-400 missile systems will not be integrated into NATO system, Defense Minister says. (2017, March 16). Daily Sabah. Retrieved from https://www.dailysabah.com/defense/2017/03/16/s-400-missile-systems-will-not-be-integrated-into-nato-system-defense-minister-says

8. Turkey Attacks Kurdish Militant Camps in Northern Iraq. (2015, July 25). The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/07/26/world/middleeast/turkey-attacks-kurdish-militant-camps-in-northern-iraq.html?_r=0

9. Turkey agrees to pay Russia $2.5B for S-400 missile systems, official says. (2017, July 14). Daily Sabah. Retrieved from https://www.dailysabah.com/defense/2017/07/13/turkey-agrees-to-pay-russia-25b-for-s-400-missile-systems-official-says

10. Turkey increases tariffs on some US imports. (2018, August 15). Daily Sabah. Retrieved from https://www.dailysabah.com/economy/2018/08/15/turkey-increases-tariffs-on-some-us-imports

11. Trump moves to sanction Turkey over Russian missile defense system under pressure from Congress. (2020, December 14). CNN. Retrieved from https://edition.cnn.com/2020/12/14/politics/trump-turkey-s400-sanctions/index.html

12. Turkey slams unilateral US sanctions over S-400s. (2020, December 14). Anadolu Agency. Retrieved from https://www.aa.com.tr/en/politics/turkey-slams-unilateral-us-sanctions-over-s-400s/2076830

13. Williams, Paul A. (2011). Turkey: A Neglected Partner. In Akbarzadeh, Shahram (editor). America's Challenges in the Greater Middle East: The Obama Administration's Policies (pp.237-254). New York: Palgrave Macmillan

--------------------------

รวมคำถามคำตอบประกันโควิด-19

รวมคำถามคำตอบประกันโควิด-19
ทุกคำถามย่อมมีคำตอบ คลิกอ่าน

ด่วนที่สุด เจอ-จ่าย-จบ ประกันโควิด-19 ใหม่สุดๆ ตรวจเจอจ่ายทันที 2 แสนบาท (อาคเนย์ แผน 4)

ด่วนที่สุด เจอ-จ่าย-จบ ประกันโควิด-19 ใหม่สุดๆ ตรวจเจอจ่ายทันที 2 แสนบาท (อาคเนย์ แผน 4)
มีติดตัวไว้ครับ

ซื้อประกัน #COVIDー19 ออนไลน์ง่ายนิดเดียว

ซื้อประกัน #COVIDー19 ออนไลน์ง่ายนิดเดียว
เหมือนซื้อสินค้าออนไลน์ทั่วไป มีให้เลือกหลายบริษัท

รับส่วนลดสูงสุด และอื่นๆ #lazada

รับส่วนลดสูงสุด และอื่นๆ #lazada
สนใจคลิกที่รูป

ร้านค้าอย่างเป็นทางการ GSK ใน #Lazada

ร้านค้าอย่างเป็นทางการ GSK ใน #Lazada
วิตามิน Centrum ลดเกือบ 40% ... คลิกที่รูป

ร้านค้าอย่างเป็นทางการ ยูนิลีเวอร์

ร้านค้าอย่างเป็นทางการ ยูนิลีเวอร์
รับส่วนลดพิเศษหลายอย่าง

กลุ่มไลน์ ติดตามข่าวสารทั่วโลก

กลุ่มไลน์ ติดตามข่าวสารทั่วโลก
https://line.me/ti/g2/6rXIwiNZgKq21mhYLjKfBA?utm_source=invitation&utm_medium=link_copy&utm_campaign=default

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905