เพราะหลักคิดเปลี่ยน นโยบายจึงเปลี่ยน นำสู่การแก้ปัญหาสการ์โบโรห์

ก่อนปลายเดือนตุลาคมที่ผ่านมา โรดริโก ดูเตร์เต (Rodrigo Duterte) ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ กล่าวว่า “การเยือนจีนอย่างเป็นทางการของข้าพเจ้าเป็นจุดเปลี่ยนแห่งการแบ่งปันประวัติศาสตร์ แสดงให้เห็นว่าทั้ง 2 ประเทศสามารถทำงานร่วมกันอย่างเต็มที่ เพื่อผลประโยชน์ ความร่วมมือร่วม แม้ยังต้องยึดมั่นแก้ไขข้อพิพาทด้วยสันติ ยึดมั่นกฎหมายระหว่างประเทศ” หวังว่าจะสามารถปรับความสัมพันธ์เป็นระดับปกติในไม่ช้า ในเวลาไม่กี่เดือนความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นอย่างชัดเจน

หลักคิดของรัฐบาลอากีโนที่ 3 :
            ในสมัยรัฐบาลที่แล้ว ประธานาธิบดีเบนิกโน อากีโนที่ 3 (Benigno Aquino 3) ยึดมั่นว่าพื้นที่แถบหมู่เกาะปะการังสการ์โบโรห์ (Scarborough Shoal/Panatag Shoal) เป็นของฟิลิปปินส์ เรือประมงจีนที่เข้าหามาปลาในอาณาเขตดังกล่าวจึงผิดกฎหมาย พยายามกีดกัน ผลักดันเรือต่างชาติออกจากพื้นที่
            เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อเมษายน 2012 ฟิลิปปินส์ส่งเรือรบเข้าไปในเขตหมู่เกาะปะการังสการ์โบโรห์ เข้าตรวจเรือประมงจีน 8 ลำ กล่าวหาว่าลักลอบเก็บ/จับสิ่งผิดกฎหมาย เช่น ปะการัง หอยขนาดยักษ์และปลาฉลาม ในขณะที่จีนยึดถือว่าเป็นอาณาเขตของตนเช่นกัน จึงตอบโต้ด้วยการใช้เรือยามฝั่งเข้าขัดขวาง เกิดการเผชิญหน้านานถึง 6 สัปดาห์
            ท้ายที่สุด ฟิลิปปินส์เป็นฝ่ายถอย นับจากนั้นเป็นต้นมา เรือประมงฟิลิปปินส์ไม่สามารถเข้าไปทำประมงในแถบนั้นอีกเลย
            นอกจากนี้ แม้รัฐบาลอากีโนที่ 3 ประกาศยึดมั่นแก้ปัญหาด้วยการเจรจา ไม่ยั่วยุให้เกิดความรุนแรง แต่นโยบายหนึ่งที่กลายเป็นหนามยอกอกของจีนคือ ฟิลิปปินส์กระชับความร่วมมือด้านการป้องกันประเทศกับสหรัฐ
ด้านสหรัฐอยู่ในช่วงประธานาธิบดีบารัก โอบามา สอดคล้องกับนโยบายปรับสมดุลเอเชียแปซิฟิก (rebalancing towards the Asia-Pacific) เกิดข้อตกลงใหม่ๆ เช่น เมษายน 2014 รัฐบาลโอบามากับอากีโนลงนามข้อตกลงความมั่นคงทวิภาคีฉบับใหม่ ชื่อ Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) มีอายุ 10 ปี สาระสำคัญคืออนุญาตให้ทหารสหรัฐปรากฏตัวในประเทศฟิลิปปินส์ สามารถใช้ฐานทัพ ท่าเทียบเรือและสนามบินบางแห่ง

ในช่วงที่ความตึงเครียดพุ่งสูง ประธานาธิบดีอากีโนที่ 3 ร้องขอให้นานาชาติช่วยฟิลิปปินส์ต้านจีน เปรียบสถานการณ์เหมือนสมัยฮิตเลอร์เรียกร้องดินแดนซูเดเทนแลนด์ (Sudetenland) จากเชโกสโลวาเกียเมื่อปี 1938 และชาติมหาอำนาจสมัยนั้น “พยายามเอาอกเอาใจฮิตเลอร์ยอมให้ซูเดเทนแลนด์เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสงครามโลกครั้งที่ 2” ฟิลิปปินส์ในวันนี้กำลังตกอยู่ในสภาพเช่นเชโกสโลวาเกียในสมัยนั้น เตือนว่าหากฟิลิปปินส์เสียดินแดนดังกล่าว ในอนาคตจีนคงต้องการมากกว่านั้น เพราะหลังจากฮิตเลอร์ได้ซูเดเทนแลนด์แล้ว 6 เดือนต่อมาฮิตเลอร์ส่งทหารยึดครองเชโกสโลวาเกียทั้งหมด

            ดูเหมือนว่าการอยู่ฝ่ายสหรัฐจะเป็นเครื่องป้องกันภัยคุกคามจากจีน คำถามสำคัญคือ สถานะดังกล่าวช่วยเพิ่มพูนผลประโยชน์แห่งชาติหรือไม่
นักวิเคราะห์ อีริค ชิว (Eric Chiou) เห็นว่าเนื่องจากฟิลิปปินส์เป็นประเทศเล็ก พลังอำนาจป้องกันประเทศต่ำ จึงกระตือรือร้นที่จะร่วมมือกับสหรัฐ ยอมให้กองทัพสหรัฐเข้าใช้สิ่งอำนวยความสะดวกในประเทศ แลกกับได้รับการปกป้อง แต่ยุทธศาสตร์ดังกล่าวเสี่ยงที่จะนำประเทศให้เผชิญหน้ากับจีนมากขึ้นกว่าเดิมหรือไม่ ในขณะที่พลังอำนาจสหรัฐกำลังถดถอย และอาจถูกทอดทิ้งก็เป็นได้
            นอกจากความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้น ผลประโยชน์ที่สูญเสียชัดเจนคือด้านเศรษฐกิจ เช่น จีนจำกัดการซื้อสินค้าจากฟิลิปปินส์ ไม่แนะนำให้คนจีนติดต่อท่องเที่ยวประเทศนี้

หลักคิดของรัฐบาลดูเตร์เต :
            หลักคิดของรัฐบาลดูเตร์เต คือ ให้วางเรื่องอธิปไตยไว้ก่อน ไม่คิดว่าจีนเป็นฮิตเลอร์ ฟิลิปปินส์ไม่หวังพึ่งอเมริกาแบบหัวปักหัวปำ หันมาให้สำคัญกับผลประโยชน์ที่เป็นรูปธรรม ลดความสุ่มเสี่ยงที่จะอยู่กึ่งกลางความขัดแย้งระหว่าง 2 มหาอำนาจ สามารถขยายความได้ดังนี้
            ประการแรก ฟิลิปปินส์ไม่ควรอยู่กึ่งกลางความขัดแย้ง
            Delfin Lorenzana รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมฟิลิปปินส์กล่าวว่า แนวคิดของประธานาธิบดีดูเตร์เตคือ ฟิลิปปินส์ไม่ควรอยู่กึ่งกลางความขัดแย้งระหว่างสหรัฐกับจีน ไม่อยู่ท่ามกลางความขัดแย้งที่อาจกลายเป็นสงครามนิวเคลียร์ ที่มีแต่ทำลายล้างทุกฝ่าย “สหรัฐกับจีนเข้าใจเรื่องนี้ ... เป็นเหตุว่าทั้ง 2 ประเทศระมัดระวังมากที่จะไม่เกิดความผิดพลาด”
            ประธานาธิบดีดูเตร์เตกล่าวว่า “การทำสงครามเป็นเรื่องไร้สาระ การสู้กันเพื่อก้อนน้ำก้อนหนึ่ง (a body of water) ไร้สาระเช่นกัน” การเจรจาดีกว่าทำสงคราม รัฐบาลต้องการพูดคุยเพื่อมิตรภาพ ความร่วมมือ เพื่อธุรกิจ การทำสงครามไม่ก่อประโยชน์

อย่างไรก็ตาม จะไม่ตัดความสัมพันธ์ทางการทูตกับสหรัฐ เพียงแต่ต้องการดำเนินนโยบายต่างประเทศที่เป็นอิสระมากขึ้น ขยับตัวเข้าใกล้จีนมากขึ้น เหตุผลนั้นตรงไปตรงมา เพราะประเทศได้ผลประโยชน์มากที่สุด ชาวฟิลิปปินส์จำนวนมากกำลังอาศัยและทำงานในสหรัฐ

ผลประโยชน์เศรษฐกิจเฉพาะหน้าที่จับต้องได้ :
            เมื่อสงครามและความตึงเครียดไม่ก่อประโยชน์ จึงควรหันมาฟื้นฟูความสัมพันธ์ เสริมสร้างความร่วมมือ ทันทีที่ขึ้นดำรงตำแหน่ง ประธานาธิบดีดูเตร์เตเอ่ยปากชัดเจนว่าต้องการเจรจากับจีนเรื่องพื้นที่พิพาท เห็นว่าอย่างไรเสียไม่อาจหลีกเลี่ยงปัญหา ต้องการให้ชาวประมงสามารถทำประมงในพื้นที่พิพาท
            ก่อนเดินทางเยือนจีนตามคำเชิญจากจีนอย่างเป็นทางการเมื่อตุลาคมที่ผ่านมา ประธานาธิบดีดูเตร์เตกล่าวว่า น่าจะเห็นผลลัพธ์ที่ดี ชาวประมงฟิลิปปินส์สามารถกลับไปหาปลาในพื้นที่ดั้งเดิม จีนน่าจะคลายมาตรการกีดกันกล้วยจากฟิลิปปินส์ และอีกหลายอย่าง
นอกจากนี้ ฟิลิปปินส์ยังหวังเงินกู้จากจีน เพื่อก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน เช่น รถไฟ

            แถลงการณ์ร่วมระหว่างจีนกับฟิลิปปินส์ เมื่อ 21 ตุลาคม 2016 สาระสำคัญคือ 2 ฝ่ายจะมีความสัมพันธ์อันดีต่อกัน เชื่อวางใจ ยืนยันข้อตกลงหลายฉบับในอดีต ร่วมมือต่อต้านอาชญากรข้ามชาติ ต่อต้านก่อการร้าย จีนสนับสนุนนโยบายปราบปรามยาเสพติดของฟิลิปปินส์ ขยายความร่วมมือของหน่วยยามฝั่ง ปฏิบัติตาม China-Philippines MOU on Defense Cooperation
            ด้านเศรษฐกิจ 2 ฝ่ายต้องการขยายความร่วมมือการค้า การลงทุน การกู้ยืมเพื่อก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน
            ระบุความร่วมมือด้านการเกษตร วิทยาศาสตร์ การศึกษา วัฒนธรรม ส่งเสริมการท่องเที่ยวตามนโยบาย "ASEAN-China Year of Tourism" ความร่วมมือด้านการบรรเทาภัยพิบัติต่างๆ
            จะแลกเปลี่ยนความเห็นประเด็นทะเลจีนใต้ ยืนยันความสำคัญที่จะรักษาและส่งเสริมสันติภาพ เสถียรภาพ การเดินเรือและการเดินอากาศเสรี แก้ไขข้อพิพาทด้วยสันติวิธี ยึดแนวทางของ UNCLOS, DOC, COC
            ส่งเสริมความไว้วางใจต่อกัน ยับยั้งชั่งใจไม่ยั่วยุ เคารพอีกฝ่าย ไม่แทรกแซงกิจการภายใน

            10 วันต่อมา (31 ตุลาคม) กระทรวงการต่างประเทศจีนยืนยันให้เรือประมงฟิลิปปินส์สามารถจับปลาในพื้นที่พิพาทหมู่เกาะปะการังสการ์โบโรห์ หลังยุติตั้งแต่ปี 2012 การเป็นพันธมิตรด้านความมั่นคงกับสหรัฐไม่ช่วยแก้ปัญหานี้
            นับจากนี้ ตัวเลขการค้าการลงทุนระหว่างฟิลิปปินส์กับจีนน่าจะดีขึ้น

            อย่างไรก็ตาม ควรตระหนักว่าในอีกฝากหนึ่ง ฝ่ายวางแผนของสหรัฐคงอยู่ระหว่างการวางแผนและรอให้ประธานาธิบดีคนใหม่ตัดสินใจว่าจะทำอย่างไรต่อ ทั้งความสัมพันธ์ทวิภาคีกับฟิลิปปินส์ และที่สำคัญกว่าคือยุทธศาสตร์ต่อภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
            ความสัมพันธ์ทวิภาคีฟิลิปปินส์กับจีนกำลังดีขึ้น แต่ไม่เป็นเครื่องบ่งชี้ว่าความตึงเครียดในระดับภูมิภาคจะลดลง (แม้เหตุปัจจัยลดลง) ความเป็นไปของเอเชียแปซิฟิกเข้าสู่ความไม่แน่นอน ขึ้นกับการตัดสินใจรัฐบาลสหรัฐ

คิดอย่างเป็นกลาง อย่างไหนให้ผลประโยชน์มากกว่า :
            ถ้าคิดอย่างเป็นกลาง อาจเริ่มด้วยคำถามว่านโยบายของอากีโนที่ 3 กับของดูเตร์เต อย่างไหนให้ผลประโยชน์แห่งชาติมากกว่า มีความเสี่ยงน้อยกว่า เป็นคำตอบที่ผ่านการศึกษาวิจัยอย่างถูกต้อง
            ที่ผ่านมา ยังไม่พบงานวิจัยบ่งชี้ว่านโยบายแบบใดดีกว่า การจะเลือกใช้นโยบายใด รัฐบาลเป็นผู้ตัดสิน ถ้าจะให้เป็นประชาธิปไตยที่ “เข้มแข็ง” ควรให้สังคมรับรู้ว่านโยบายใดน่าจะให้ผลประโยชน์มากกว่า ข้อดีข้อเสีย เพื่อที่สังคมจะได้มั่นใจ รู้ว่าทางเลือกใดน่าจะดีกว่า เป็นยุทธศาสตร์ระยะยาวของชาติ ที่ผ่านการศึกษาใคร่ครวญอย่างดี และดำเนินไปตามแนวทางดังกล่าวต่อเนื่อง ไม่กลับไปกลับมาขึ้นกับว่าใครเป็นรัฐบาล (เว้นแต่การกลับไปกลับมาให้ประโยชน์มากกว่า)

เป็นไปได้ว่าช่วงรัฐบาลอากีโนที่ 3 ได้พิสูจน์แล้วว่าการสัมพันธ์กับสหรัฐไม่ก่อผลประโยชน์รูปธรรมเท่ากับที่เสียไป หากรัฐบาลจีนต้องการช่วยเศรษฐกิจฟิลิปปินส์ น่าจะง่ายกว่าที่ต้องผ่านกลไกตลาดของอเมริกา ความช่วยเหลือจากองค์กรระหว่างประเทศ ผลประโยชน์เศรษฐกิจเฉพาะหน้าคือสิ่งที่รัฐบาลดูเตร์เตต้องการมากที่สุด
            ดังที่ประธานาธิบดีดูเตร์เตกล่าวว่า “บางประเทศรู้ว่าเราขาดเงิน แทนที่จะช่วยเรา พวกเขาทั้งหมดทำแค่วิพากษ์วิจารณ์ จีนไม่เคยวิจารณ์ ช่วยเราเงียบๆ .. นี่คือลักษณะหนึ่งของการเป็นคนจริงใจ”

ส่วนเรื่องความมั่นคง น่าจะต่อรองกับสหรัฐได้ เพราะรัฐบาลสหรัฐต้องการพันธมิตร หุ้นส่วน ฟิลิปปินส์น่าจะสามารถวางตัวอยู่ในจุดที่ 2 มหาอำนาจเป็นฝ่ายเสนอผลประโยชน์ ดีกว่าที่ต้องรอความเมตตาจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงฝ่ายเดียว
ในอีกแง่หนึ่ง เป็นไปได้ไหมว่า แท้จริงแล้ว นโยบายทั้ง 2 แบบ (อิงสหรัฐกับเข้าหาจีน) มีข้อดีข้อเสียเท่ากันหรือใกล้เคียงกัน จะเลือกทางไหนก็ได้ ถ้าเป็นเช่นนี้ ไม่ควรวิพากษ์ว่านโยบายของใครดีกว่า ไม่ควรใช้เรื่องนี้เป็นประเด็นหาเสียง ประเด็นนี้กลับไปสู่เรื่องเดิมว่าเพราะสังคมไม่มีคำตอบว่าแนวทางไหนดีกว่า
ที่สุดแล้ว เรื่องสำคัญที่สุดก่อนดำเนินนโยบายใดๆ คือ ต้องมีคำตอบชัดก่อนว่าแนวทางใดให้ประโยชน์มากที่สุด เหมาะสมที่สุด ประชาชนไม่อ่อนไหวตามวาทศิลป์ของนักการเมือง ไม่ปล่อยให้ผู้ถืออำนาจไม่กี่คนตัดสินใจตามลำพัง
เพราะหลักคิดเปลี่ยน นโยบายจึงเปลี่ยน นำสู่การแก้ปัญหาด้วยวิธีการใหม่
6 พฤศจิกายน 2016
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 21 ฉบับที่ 7304 วันอาทิตย์ที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ.2559)
--------------------------
บทความที่เกี่ยวข้อง 
นับตั้งแต่ข้อพิพาททะเลจีนใต้กลายเป็นประเด็นสำคัญ รัฐบาลฟิลิปปินส์ยึดหลักสันติวิธีเรื่อยมา แม้บางช่วงจะแสดงท่าทีแข็งกร้าวบ้าง เห็นความแตกแยกในอาเซียนบ้าง ความสัมพันธ์ทวิภาคีฟิลิปปินส์-จีนมีมากกว่าเรื่องทะเลจีนใต้ ทุกฝ่ายระวังที่จะไม่ให้ความขัดแย้งบานปลาย อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งยังคงอยู่ จีนยังรุกคืบแสดงความเป็นเจ้าของอย่างต่อเนื่อง
บรรณานุกรม:
1. Cabreza, Vincent. (2016, October 30). US, China will never go to war—Lorenzana. Philippine Daily Inquirer. Retrieved from http://globalnation.inquirer.net/148322/us-china-will-never-go-to-war-lorenzana
2. China confirms allowing Philippine fishermen access to shoal. (2016, November 1).
inquirer.net/AP. Retrieved from http://globalnation.inquirer.net/148435/china-confirms-allowing-philippine-fishermen-access-to-shoal
3. Chiou, Eric. (2014, February 26). The shadow of conflict in East Asia. Taipei Times. Retrieved from http://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2014/02/26/2003584357
4. Full Text: Joint Statement of China and the Philippines. (2016, October 21). Xinhua. Retrieved from http://news.xinhuanet.com/english/china/2016-10/21/c_135771815.htm
5. Interview: Philippine president says "only China can help us". (2016, October 17). Xinhua. Retrieved from http://news.xinhuanet.com/english/2016-10/17/c_135760893.htm
6. Kabiling, Genalyn. (2016, October 7). LDuterte optimistic China would allow PH fishermen in disputed water. Manila Bulletin. Retrieved from http://www.mb.com.ph/duterte-optimistic-china-would-allow-ph-fishermen-in-disputed-waters/
7. Macas, Trisha. (2016, May 23). Duterte mulls China visit, says bilateral talks to start soon. GMA News. Retrieved from http://www.gmanetwork.com/news/story/578691/news/nation/duterte-mulls-china-visit-says-bilateral-talks-to-start-soon
8. Philippine Leader Sounds Alarm on China. (2014, February 5). The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2014/02/05/world/asia/philippine-leader-urges-international-help-in-resisting-chinas-sea-claims.html?_r=0
9. PH, US to sign access pact Monday. (2014, April 27). inquirer.net /AP. Retrieved from http://globalnation.inquirer.net/102874/us-philippines-reach-deal-on-troops
10. Salaverria, Leila B. (2016, October 23). Duterte defuses separation ‘bomb': Ties with US remain. Inquirer.net. Retrieved from http://globalnation.inquirer.net/147533/duterte-defuses-separation-bomb-ties-with-us-remain
-----------------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป