จีนกับการแก้ปัญหานิวเคลียร์เกาหลีเหนือ

ในการแก้ปัญหาโครงการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์กับขีปนาวุธเกาหลีเหนือ หลายฝ่ายเห็นว่าต้องให้รัฐบาลเกาหลีเหนือยกเลิกโครงการทั้งหมด พร้อมกับพุ่งเป้าที่จีน เห็นว่าจีนต้องรับผิดชอบ เนื่องจากมีอิทธิพลต่อเกาหลีเหนือมากที่สุด
            คำถามคือข้ออ้างว่าจีนมีอิทธิพลมากที่สุดถูกต้อง สมเหตุผลมากเพียงไร

เหตุที่จีนมีความสำคัญ :
            ย้อนอดีตเมื่อปี 2014 เกาหลีเหนือทดสอบจุดระเบิดนิวเคลียร์ครั้งที่ 3 ประธานาธิบดี ปาร์ค กึน-เฮ (Park Geun-hye) ร้องขอให้ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ยับยั้งการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ท่ามกลางกระแสข่าวว่าเกาหลีเหนืออาจเตรียมทดลองนิวเคลียร์อีกครั้ง
            จากการทดลองระเบิดไฮโดรเจนตามคำประกาศของเกาหลีเหนือเมื่อต้นปี 2016 ที่ผ่านมา เป็นอีกครั้งที่รัฐบาลเกาหลีใต้ร้องขอให้จีนจัดการเกาหลีเหนืออย่างเป็นรูปธรรมและได้ผลจริงๆ “หวังว่าจีนจะให้ร่วมมือต่อคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติอย่างจริงจัง” ไม่ปล่อยให้เกาหลีเหนือมีอาวุธนิวเคลียร์
Hwang Joon-kook ทูตพิเศษเกาหลีใต้กล่าวว่า “จีนเป็นสมาชิกถาวรคณะมนตรีความมั่นคง และมีอิทธิพลมากที่สุดต่อเกาหลีเหนือ ข้าพเจ้าเชื่อว่าเป็นประเทศสำคัญที่สุดในการแก้ไขสถานการณ์ขณะนี้”
            เหตุที่จีนมีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากในด้านการทูตนั้น จีนใกล้ชิดเกาหลีเหนือมากที่สุด คอยปกป้องเกาหลีเหนือจากมติคณะมนตรีความมั่นคงที่จีนไม่เห็นด้วย ที่สำคัญคือด้านเศรษฐกิจ จีนเป็นคู่ค้ารายสำคัญเพียงรายเดียวของเกาหลีเหนือ คิดมูลค่าการส่งออกนำเข้าราวร้อยละ 90 ของเกาหลีเหนือ นอกจากนี้ ร้อยละ 80 ของความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือมาจากจีน เป็นเหตุผลว่าทำไมจีนจึงมีอิทธิพลต่อเกาหลีเหนือ
            Robert G. Sutter อธิบายว่ายุทธศาสตร์ต่อต้านเกาหลีเหนือคือยุทธศาสตร์ปิดล้อม ในการนี้จีนมีผลต่อการคว่ำบาตรเกาหลีเหนือมากที่สุด เพราะภายใต้บริบทที่กดดันเกาหลีเหนือทุกทิศทาง เกาหลีเหนือยังคงค้าขายกับจีน รัฐบาลจีนให้ความช่วยเหลือด้านอาหาร น้ำมันเชื้อเพลิง และวัตถุดิบ ปกป้องเกาหลีเหนือจากข้อมติคณะมนตรีความมั่นคง การคว่ำบาตรจากนานาชาติที่สหรัฐเป็นแกนนำจึงไม่ค่อยมีผลต่อ รัฐบาลเกาหลีเหนือยังตั้งมั่นอยู่ได้ มาตรการคว่ำบาตรใดๆ จะสัมฤทธิ์ผลได้มากน้อยเพียงใดขึ้นกับความร่วมมือจากจีน
สรุปสั้นๆ ได้ว่าเศรษฐกิจเกาหลีเหนือยังขับเคลื่อนได้เพราะเลือดที่จีนส่งไปหล่อเลี้ยง บ่อยครั้งที่เกาหลีเหนือยอมร่วมมือเข้าร่วมเจรจาก็เพราะหวังความช่วยเหลือจากจีนเพิ่มเติม
ในสถานการณ์ล่าสุด Hwang Joon-kook ทูตพิเศษเกาหลีใต้ย้ำความสำคัญของจีนอีกครั้งว่าการค้าร้อยละ 90 ของเกาหลีเหนือคือจีน จีนจึงต้องให้ความร่วมมือเพื่อลงโทษเกาหลีเหนือ ด้านจีนเห็นว่าควรเปิดการเจรจา 6 ฝ่าย นำเกาหลีเหนือมาร่วมเจรจาอีกรอบ

ความกังวลของจีน :
            สหรัฐเชื่อว่าจีนยังต้องการสนับสนุนเกาหลีเหนือเพื่อปกป้องให้ระบอบเกาหลีเหนือดำรงอยู่ต่อไป การคงอยู่ของระบอบเป็นประโยชน์ต่อจีนมากกว่า จีนเกรงว่าหากเกิดความวุ่นวายจะเกิดผู้อพยพจำนวนมากเข้าจีน ความไม่แน่นอนของคาบสมุทรเกาหลีที่จะตามมา สภาพการณ์ที่ก่อประโยชน์ต่อจีนมากที่สุดคือคาบสมุทรมีเสถียรภาพ
ในสถานการณ์ล่าสุด ประธานาธิบดีปาร์ค กึน-เฮ ประกาศว่ากำลังพิจารณาทบทวนติดตั้งระบบต่อต้านขีปนาวุธ Terminal high-altitude area defense (THAAD) “เมื่อพิจารณาภัยคุกคามจากนิวเคลียร์และขีปนาวุธของเกาหลีเหนือ ข้าพเจ้าจะทบทวนเรื่องติดตั้ง THAAD เพื่อความมั่นคงและผลประโยชน์แห่งชาติ” “จีนประกาศซ้ำว่าจะไม่อดทนต่อโครงการนิวเคลียร์เกาหลีเหนือ แต่แถลงการณ์ที่เข้มแข็งต้องมีมาตรการรองรับ มิฉะนั้น เกาหลีเหนือจะทดลองนิวเคลียร์อีก ... ข้าพเจ้าเชื่อว่ารัฐบาลจีนจะไม่ปล่อยให้สถานการณ์คาบสมุทรเกาหลีเลวร้ายกว่านี้”
เป็นที่รับรู้ทั่วไปว่ารัฐบาลสหรัฐต้องการติดตั้ง THAAD ในเกาหลีใต้ และได้สำรวจจุดติดตั้งแล้ว แต่ที่ผ่านมารัฐบาลเกาหลีใต้ลังเลใจเนื่องจากจีนคัดค้านอย่างรุนแรง นอกจากนี้ประเด็นเกาหลีใต้จะมีอาวุธนิวเคลียร์ของตนเกิดขึ้นอีกครั้ง แต่ประธานาธิบดีปาร์คเห็นว่าคงไม่จำต้องกระทำถึงขนาดนั้น
            ถ้อยคำเหล่านี้มีถึงรัฐบาลจีนโดยตรง หวังกดดันให้ร่วมมือต้านเกาหลีเหนือ เป็นวิธีเก่าที่ใช้มาหลายปีแล้ว โดยเฉพาะประเด็นเกาหลีใต้คิดจะมีอาวุธนิวเคลียร์ของตนเอง เป็นเรื่องร้ายแรงมาก เพราะถ้าเกาหลีใต้มี ญี่ปุ่นจะขอมีด้วย เมื่อนั้นสถานการณ์ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือจะตึงเครียดยิ่งกว่าเดิม

ประเด็นที่จีนกังวลมากที่สุดไม่ใช่ระบบขีปนาวุธ THAAD คลื่นผู้อพยพลี้ภัย เพราะระบบติดตั้งที่ญี่ปุ่นอยู่แล้ว สหรัฐสามารถส่งเรือขีปนาวุธมาประชิดชายฝั่งจีน จีนมีประชากรกว่า 1,300 ล้านคนอยู่แล้ว มีพื้นที่กว้างใหญ่ไพศาล ประเด็นผู้อพยพลี้ภัยจะกระทบเพียงพื้นที่ติดกับเกาหลีเหนือเท่านั้น
            ประเด็นสำคัญที่กังวลคือ หากรัฐบาลเกาหลีเหนือล่ม สหรัฐอาจส่งทหารเข้าเกาหลีเหนือประชิดชายแดนจีนโดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคง (เหมือนทหารอเมริกันที่ประจำการในเกาหลีใต้ในขณะนี้) กลายเป็นว่าจีนต้องเผชิญหน้ากองทัพสหรัฐทางบกโดยตรง ประโยชน์การใช้เกาหลีเหนือเป็นรัฐกันชนภายใต้บริบทปัจจุบันจึงยังมีความจำเป็น

จีนคุมเกาหลีเหนือได้จริงหรือ :
นับตั้งแต่การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ครั้งแรกเมื่อตุลาคม 2006 เจ้าหน้าที่จีนเห็นว่าเกาหลีเหนือดื้อดึงต่อจีน แต่การแก้ปัญหาจำต้องใช้ทั้งแรงกดดันควบคู่กับการปลอบโยน ให้ของกำนัล
            ในมุมมองของจีน เกาหลีเหนือเป็นเพื่อนบ้านที่สร้างปัญหาเป็นระยะๆ ทำให้จีนต้องเผชิญหน้ากับเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐ เป็นข้ออ้างให้ประเทศเหล่านี้เสริมสร้างกองทัพปิดล้อมจีน
ถึงกระนั้นไรก็ตาม จีนยังคงเป็นคู่ค้าสำคัญช่วยให้ระบอบเกาหลีเหนืออยู่รอด พร้อมกับสนับสนุนข้อมติคณะมนตรีความมั่นคง (บางครั้ง) เป็นหลักฐานว่าจีนใช้ทั้งไม้อ่อนไม้แข็ง เพื่อควบคุมให้เกาหลีเหนืออยู่ได้และไม่ล้ำเส้น

            ในแง่หนึ่ง จีนเปรียบเหมือนพี่ใหญ่ผู้ควบคุมเกาหลีเหนือ ซึ่งในระยะหลังแสดงท่าขัดขืนความสัมพันธ์ดังกล่าวมากขึ้น การทดลองนิวเคลียร์ครั้งล่าสุดเป็นอีกครั้งที่ตีความได้ว่าไม่สามารถควบคุมรัฐบาลเกาหลีเหนือ

แต่ถ้ามองจากมุมเกาหลีเหนือ การทดลองแต่ละครั้งมีเหตุผลเบื้องหน้าเบื้องหลัง เช่นเมื่อธันวาคม 2002 เกาหลีเหนือประกาศว่าจะเริ่มเดินเครื่องเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ โครงการนิวเคลียร์ต่างๆ รัฐบาลจอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุช (George W. Bush) ตอบโต้ด้วยการคว่ำบาตรทางการเงิน ปฏิเสธเจรจากับเกาหลีเหนือ สัมพันธ์ทวิภาคีเสื่อมทรามลงทันที

หากมองตามเหตุผลของเกาหลีเหนือ สถานการณ์นับจากปี 2001 เป็นต้นมา รัฐบาลบุชประกาศมาตรการแข็งกร้าวทางทหาร เกาหลีเหนือกลายเป็นหนึ่งในแกนแห่งความชั่วร้าย (axis of evil) การแสดงออกของเกาหลีเหนือสอดคล้องกับรัฐบาลอิหร่านที่เร่งโครงการพัฒนานิวเคลียร์ของตนเพื่อตอบโต้นโยบายของรัฐบาลสหรัฐในขณะนั้น
ในบางครั้งอาจเป็นเพียงเพื่อกระชับอำนาจภายใน ดังนั้น “ยุทธศาสตร์การทูตควบคู่การทหาร” ของเกาหลีเหนือจึงเกิดจากเหตุผลมากมายหลายแบบ ไม่อาจตีความว่าเพื่อต้านทุนนิยมเพียงอย่างเดียว

สิ่งที่จีนต้องการจากเกาหลีเหนือ :
รัฐบาลจีนสนับสนุนข้อมติความมั่นคงสหประชาชาติประณามเกาหลีเหนือ เมื่อเกาหลีเหนือทดลองจุดระเบิดนิวเคลียร์ครั้งแรกในปี 2006 และสนับสนุนข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงอีกหลายฉบับ เพิ่มมาตรการคว่ำบาตร คำถามคือจีนได้ปฏิบัติตามข้อมติอย่างจริงจังหรือไม่ อะไรที่จีนต้องการจากเกาหลีเหนือ
คำตอบที่ดีที่สุดคือ จีนต้องการให้คาบสมุทรเกาหลีสงบเรียบร้อย ไม่เกิดความวุ่นวายไม่ว่าจะด้วยสาเหตุใดก็ตาม
            นั่นหมายถึงเกาหลีต้องไม่รวมชาติด้วย ต้องแยกเป็นเหนือ-ใต้ดังที่เป็นอยู่เช่นนี้ตลอดไป

            ในขณะที่รัฐบาลเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐพยายามชี้มาที่จีน รัฐบาลจีนกลับเห็นว่าการแก้ปัญหาต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย โฆษกกระทรวงการต่างประเทศ ฮงเล่ย (Hong Lei) กล่าว “จีนยึดมั่นในการรักษาสันติภาพและเสถียรภาพบนคาบสมุทรเกาหลีและเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือบนพื้นฐานเคารพผลประโยชน์ของทุกฝ่าย และถือว่าเป็นความรับผิดชอบร่วมของทุกฝ่าย”
จีนเรียกร้องให้รื้อฟื้นการเจรจา 6 ฝ่าย (six-party talks) อย่างต่อเนื่อง แต่ยุติไปเมื่อ 2008 เพราะไม่ประสบผลเท่าที่ควร อย่างไรก็ตาม จีนยังเห็นความจำเป็น เห็นว่าปัญหาเกาหลีเหนือไม่อาจแก้ด้วยการคว่ำบาตรกับแรงกดดัน ทุกฝ่ายควรร่วมมือเพื่อคลายแรงตึงเครียดในคาบสมุทรเกาหลี พยายามพูดคุยเพื่อสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ
            เพราะการร่วมเจรจาบนโต๊ะประชุมเดียวกันน่าจะปกป้องไม่ให้จีนต้องจ่ายราคาเพียงลำพัง และไม่ใช่ความรับผิดชอบของจีนเท่านั้นหากการเจรจาล้มเหลว รวมถึงเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต อีกทั้งลึกๆ แล้ว จีนเห็นว่ารัฐบาลสหรัฐไม่ต้องการญาติดีกับเกาหลีเหนือจริงๆ ไม่ต่างจากที่สหรัฐกำลังปฏิบัติต่อรัสเซียและจีนในขณะนี้

นักวิเคราะห์บางคนตั้งคำถามว่า จีนจะสามารถคงนโยบายนี้ได้อีกนานเพียงไร ระบอบเกาหลีเหนือหากไม่ปฏิรูปตนเองจะคงอยู่เช่นนี้ได้อีกนานเพียงไร ที่สุดแล้วนโยบายจีนต่อเกาหลีเหนือต้องเปลี่ยนแปลง
            ผู้ตอบคำถามข้อนี้อาจไม่ใช่รัฐบาลจีน แต่อยู่ที่ชนชั้นปกครองเกาหลีเหนือมากกว่า แต่การเปลี่ยนแปลงจากหน้ามือเป็นหลังมือคงไม่เกิดขึ้นในระยะเวลาไม่กี่ปี
            นอกจากนี้ ถ้ามองในกรอบที่กว้างขึ้น ไม่เพียงแต่จีนเท่านั้นที่หวังให้คาบสมุทรเกาหลีอยู่ในสภาพปัจจุบันดังที่เป็นอยู่ (มีความสงบคู่กับแรงตึงเครียดเป็นระยะๆ) ประเทศเพื่อนบ้านอย่างเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐ ต่างหวังให้อยู่ในสภาพเช่นนี้เหมือนกัน ด้วยเหตุผลแรงจูงใจที่ต่างกัน สถานการณ์คาบสมุทรเกาหลีจึงดำเนินไปเพราะตัวแสดงเหล่านี้ ไม่เพียงเฉพาะจีนหรือเกาหลีเหนือเท่านั้น
17 มกราคม 2016
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 20 ฉบับที่ 7010 วันอาทิตย์ที่ 17 มกราคม พ.ศ.2559)
-----------------------
บทความที่เกี่ยวข้อง 
ไม่ว่าจะเป็นการทดสอบระเบิดไฮโดรเจนหรือหรือไม่ เป็นอีกครั้งที่เกาหลีเหนือใช้ “ยุทธศาสตร์การทูตนิวเคลียร์” เพื่อหวังประโยชน์ที่ต้องการ ประเด็นที่ลึกกว่านั้นคือบ่งชี้ว่าขีดความสามารถนิวเคลียร์ก้าวหน้าขึ้นอีกระดับ รัฐบาลจีนต้องขบคิดว่าจะจัดการเรื่องนี้อย่างไร หาไม่แล้วจะมีการทดลองครั้งหน้าแน่นอน สถานการณ์คาบสมุทรเกาหลียังไม่นิ่ง มีผลต่อการเผชิญหน้าของชาติมหาอำนาจ
บรรณานุกรม:
1. (2nd LD) S. Korea presses China to play 'important role' in imposing sanctions against N. Korea. (2015, January 14). Yonhap. Retrieved from http://english.yonhapnews.co.kr/national/2016/01/14/13/0301000000AEN20160114010100315F.html
2. Bonnie Glaser, Scott Snyder and John S. Park. (2008, Jan). Keeping an Eye on an Unruly Neighbor: Chinese Views of Economic Reform and Stability in North Korea. United States Institute of Peace. Retrieved from http://www.usip.org/files/resources/Jan2008.pdf
3. Cha, Victor., & Kim, Ellen. (2013, March 7). UN Security Council Passes New Resolution 2094 on North Korea. Center for Strategic and International Studies. Retrieved from http://csis.org/publication/un-security-council-passes-new-resolution-2094-north-korea?
4. China says six-party talks needed to resolve DPRK nuclear issue. (2013, March 6). Xinhua. Retrieved from http://news.xinhuanet.com/english/china/2013-03/06/c_132210852.htm
5. Kang Seung-woo. (2015, January 11). Park hints at THAAD deployment. The Korea Times. Retrieved from http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2016/01/116_195361.html
6. N.K. erecting last stage of rocket. (2012, December 5). The Korea Herald. Retrieved from http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20121204001037
7. Nathan, Andrew J., & Scobell, Andrew. (2012).China's Search for Security. NY: Columbia University Press.
8. North Korea: U.S. Relations, Nuclear Diplomacy, and Internal Situation. (2013, January 4). Congressional Research Service. Retrieved from http://www.fas.org/sgp/crs/nuke/R41259.pdf
9. Park asks Xi to prevent N.K. nuclear test. (2014, April 23). The Korea Herald. Retrieved from http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20140423001295
10. Press Conference with President Obama and President Park of the Republic of Korea. (2014, April 25). The White House. Retrieved from http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2014/04/25/press-conference-president-obama-and-president-park-republic-korea
11. S. Korea requests China's cooperation in punishing N. Korea. (2015, January 7). Yonhap. Retrieved from http://english.yonhapnews.co.kr/national/2016/01/07/53/0301000000AEN20160107008100315F.html
12. S. Korean, Chinese envoys to meet over N. Korea's nuclear test. (2015, January 13). Yonhap. Retrieved from http://english.yonhapnews.co.kr/national/2016/01/14/7/0301000000AEN20160114003900315F.html
13. Seth, Michael J. (2011). A History of Korea: From Antiquity to the Present. United Kingdom: Rowman & Littlefield Publishers.
14. Sutter, Robert G. (2012). China’s Growing International Role. In Tzifakis, Nikolaos (Ed.), International Politics in Times of Change (pp.117-134). Berlin: Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
-----------------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป