มองรอบด้านกับการบรรลุร่างข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน (1)

14 กรกฎาคม 2015 อิหร่านกับ 6 ชาติคู่เจรจาบรรลุร่างข้อตกลงโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน ข้อตกลงจะมีผลอย่างสมบูรณ์ถ้าพิสูจน์ว่าอิหร่านปฏิบัติตามเงื่อนไขทุกข้อ โดยให้เวลาอิหร่านถึงวันที่ 15 ธันวาคม (5 เดือน) แลกกับการที่อิหร่านสามารถส่งออกน้ำมันได้ตามปกติ ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทางการเศรษฐกิจและเงินและได้คืนเงิน 150,000 ล้านดอลลาร์ที่ถูกอายัดและอื่นๆ
สรุปเนื้อหาร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ :
            ข้อมูลจากทำเนียบขาวระบุว่าร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์เป็นผลสืบเนื่องจากข้อตกลงฉบับชั่วคราวที่เรียกว่า Joint Plan of Action (JPOA) ตั้งแต่เมื่อพฤศจิกายน 2013 และจากกรอบร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2015
            ร่างข้อตกฯ ฉบับปัจจุบันปิดกั้นช่องทางการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ด้วยวิธีการต่างๆ สรุปโดยสังเขปดังนี้
1. ลดทั้งปริมาณและความเข้มข้น
ลดจำนวนยูเรเนียมที่เก็บไว้ในคลังให้เหลือเพียงร้อยละ 2 และมีความเข้มข้นไม่เกินร้อยละ 3.67 การลดทั้งปริมาณกับระดับความเข้มข้น คือวิธีการหนึ่งเพื่อมั่นใจว่าอิหร่านปราศจากโอกาสที่จะมียูเรเนียมมากพอสำหรับผลิตอาวุธนิวเคลียร์
2. จำกัดเครื่องหมุนเหวี่ยงเสริมสมรถนะ (centrifuge)
            การผลิตระเบิดนิวเคลียร์จะต้องมีเครื่องหมุนเหวี่ยงเสริมสมรถนะ (centrifuge) นับหมื่นเครื่อง ปัจจุบันอิหร่านมีเกือบ 20,000 เครื่อง ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ อิหร่านจะคงจำนวนเพียง 6,104 เครื่องเป็นเวลา 10 ปี โดยเป็นเครื่องรุ่นเก่าที่สุด
            3. ระงับการผลิตพลูโตเนียมชนิดที่สามารถผลิตระเบิดนิวเคลียร์
            พลูโตเนียมจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบปฏิกรณ์น้ำมวลหนัก (heavy-water reactor) ที่เมือง Arak เป็นอีกจุดที่สามารถนำไปผลิตอาวุธนิวเคลียร์ ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ เครื่องปฏิกรณ์จะได้รับการปรับเปลี่ยนจนไม่สามารถผลิตพลูโตเนียมชนิดที่สามารถผลิตระเบิดนิวเคลียร์ แท่งเชื้อเพลิงที่ใช้แล้วจะส่งออกนอกประเทศ (แท่งเชื้อเพลิงเป็นแหล่งพลูโตเนียมเช่นกัน) อิหร่านจะไม่สร้างเตาปฏิกรณ์แบบน้ำมวลหนักเพิ่มเติมเป็นระยะเวลา 15 ปี
            4. การตรวจสอบสถานที่ต่างๆ รวมทั้งจุดที่ต้องสงสัย
            ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ โครงการจะได้รับการติดตามตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (International Atomic Energy Agency: IAEA) อย่างเข้มงวด ทั้งในส่วนที่เปิดเผย (เช่นโรงงานนิวเคลียร์ต่างๆ) กับสถานที่อื่นๆ หากเจ้าหน้าที่ IAEA ต้องสงสัย ตามแนวทางที่ระบุไว้ในภาคผนวก (Additional Protocol) เช่น พบหลุมที่เชื่อว่าเป็นเหมืองแร่ยูเรเนียม จากรายงานข่าวกรอง การซื้อขายที่อธิบายไม่ได้ ระดับกัมมันตภาพรังสีที่ผิดปกติ

            ทำเนียบขาวสรุปว่า ถ้าไม่มีข้อตกลง ด้วยเครื่องหมุนเหวี่ยง 20,000 เครื่องที่มีอยู่ อิหร่านสามารถผลิตระเบิดนิวเคลียร์ 8-10 ลูก และจะผลิตลูกแรกได้ภายในเวลาอย่างเร็วสุดคือ 2-3 เดือน ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ หากอิหร่านผิดสัญญาจะต้องใช้เวลาอย่างน้อย 1 ปีจึงจะสามารถสร้างระเบิดนิวเคลียร์ลูกแรก สหประชาชาติ สหรัฐ อียูจะกลับไปคว่ำบาตรอิหร่านตามเดิมหากอิหร่านผิดสัญญา
            นอกจากนี้การคว่ำบาตรจากคณะมนตรีสหประชาชาติจะยุติเมื่อ IAEA ยืนยันว่าอิหร่านปฏิบัติตามข้อตกลง ส่วนการคว่ำบาตรเรื่องการซื้อขายอาวุธจะมีผลสืบเนื่องอีก 5 ปี เฉพาะเทคโนโลยีขีปนาวุธจะยาวถึง 8 ปี

ถ้าจะชื่นชมรัฐบาลโอบามา :
            ไม่ว่าจุดเริ่มต้นของการเจรจามาจากความคิดของผู้ใด รัฐบาลแต่ละประเทศมีส่วนผลักดันมากน้อยเพียงไร ต้องยอมรับว่ารัฐบาลโอบามามีส่วนสำคัญยิ่ง เพราะหากสหรัฐไม่ยอม การเจรจาจะไม่เกิดขึ้น ถ้ามองในกรอบโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน ต้องชื่นชมว่ารัฐบาลโอบามาพยายามลดแรงตึงเครียดระหว่างประเทศจากโครงการดังกล่าว
ดังที่ทราบกันทั่วไปว่า ตั้งแต่แรกแกนนำพรรครีพับลิกันหลายคนแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับแนวทางของรัฐบาลโอบามา จอห์น โบห์เนอร์ (John Boehner) วุฒิสมาชิกแกนนำพรรครีพับลิกันกล่าวว่า อิหร่านเป็นระบอบที่ “ไม่เคยรักษาคำพูดของตนเอง” “ในความเห็นของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่เข้าใจว่าทำไมเราจึงลงนามข้อตกลงกับกลุ่มคนที่ไม่คิดจะรักษาคำพูดของตน” ล่าสุดชี้ว่าร่างข้อตกลงฯ มีแต่ “สร้างความฮึกเหิม” แก่รัฐบาลอิหร่าน และอาจจะจุดกระแสการแข่งขันสร้างอาวุธนิวเคลียร์
ท่าทีของพรรครีพับลิกันสอดคล้องกับท่าทีของรัฐบาลอิสราเอลและอาหรับทั้งหลาย แต่รัฐบาลโอบามายืนหยัดต่อแรงเสียดทานทั้งสิ้น จนได้ร่างข้อตกลงฯ ในที่สุด เป็นกรณีตัวอย่างว่ารัฐบาลโอบามามีนโยบายแตกต่างจากพรรครีพับลิกัน
อนึ่ง ต้องขีดเส้นใต้ว่า นี่เป็นการวิเคราะห์โดยมองในกรอบแคบ คือมองเฉพาะตัวโครงการนิวเคลียร์เท่านั้น

 “เพราะในโลกนี้ไม่มีของฟรี” :
            นักวิเคราะห์ผู้หนึ่งแนะว่าควรตั้งคำถามว่า “อะไรเป็นสาเหตุที่มาของการเจรจา เพราะในโลกนี้ไม่มีของฟรี” จากการศึกษาพอจะประมวลคำตอบดังนี้
ข้อแรก 1 เหตุผลที่รัฐบาลโอบามาหวังได้ข้อตกลง
Lyuba Lulko ให้เหตุผลว่าเหตุที่รัฐบาลโอบามาหวังได้ข้อตกลงเนื่องจากบรรษัทน้ำมันอเมริกาหวังที่จะเข้าไปลงทุนอุตสาหกรรมน้ำมันปิโตรเลียมอิหร่านอีกครั้ง เป็นที่รับรู้กันว่าอุตสาหกรรมอิหร่านจำต้องปรับปรุงครั้งใหญ่เพราะผลกระทบจากมาตรการคว่ำบาตรหลายปี รัฐบาลอิหร่านจะต้องเร่งขยายกำลังการผลิต ปรับปรุงคุณภาพ อีกทั้งน้ำมันที่ออกสู่ตลาดจะกดดันราคาน้ำมันตลาดโลกให้ต่ำต่อไป ส่งผลต่อรายได้ของรัสเซียที่สหรัฐกำลังปิดล้อมในขณะนี้ และข้อสุดท้ายคือประธานาธิบดีโอบามาหวังสร้างผลงานตอกย้ำความเป็นผู้รักสันติภาพก่อนอำลาตำแหน่ง

            ข้อ 2 เหตุผลที่รัสเซียหวังได้ข้อตกลง
            ทันทีที่ได้ร่างข้อตกลงฯ ประธานาธิบดีปูตินกล่าวว่าแม้ร่างข้อตกลงฯ จะคว่ำบาตรอิหร่านเรื่องซื้อขายอาวุธกับต่างชาติ แต่น่าจะมีข้อยกเว้นโดยเฉพาะกรณีขีปนาวุธ S-300 ที่มีเพื่อการป้องกันภัยทางอากาศ อิหร่านได้สั่งซื้อตั้งแต่ปี 2007 หรือ 3 ปีก่อนมีมติคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ การที่รัสเซียระงับการส่งมอบชั่วคราวนั้นเป็นการตัดสินใจของรัสเซียเอง สามารถเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องอิงข้อมติ
            ในมุมของรัสเซียหวังว่าอิหร่านจะเป็นตลาดอาวุธสำคัญของตน หรือรวมสินค้าอุตสาหกรรมอื่นๆ

            ข้อ 3 เหตุผลที่ชาติคู่เจรจาอื่นๆ หวังได้จากข้อตกลง
            ถ้ายึดแนวทางอธิบายดังกล่าว สามารถขยายความว่าชาติคู่เจรจาอื่นๆ อย่างจีน เยอรมนี อังกฤษ ฝรั่งเศสอาจหวังประโยชน์จากการปรับปรุงฟื้นฟูอุตสาหกรรมน้ำมัน การฟื้นฟูประเทศ
            จีนอาจได้มากกว่าน้ำมันหากอิหร่านได้เงินที่ถูกอายัดคืนและมีรายได้จากการส่งออกน้ำมันมากขึ้น เพราะส่วนหนึ่งน่าจะนำไปลงทุนพัฒนาประเทศอย่างรอช้าไม่ได้ จีนหวังเรื่องการสร้างระบบสาธารณูปโภค เส้นทางคมนาคม
            โดยรวมแล้ว ถ้ามองข้ามประเด็นเรื่องการเมืองระหว่างประเทศ ความมั่นคงภูมิภาค ผลประโยชน์ที่เห็นเด่นชัดคือการเข้าไปมีส่วนเมื่ออิหร่านมีเงินมีโอกาสฟื้นฟูประเทศ

วิเคราะห์องค์รวมและสรุป :
นักวิชาการบางคนชี้ว่าเป็นความสำเร็จทางการทูตครั้งใหญ่ของประธานาธิบดีโอบามาประธานาธิบดีโอบามาเอ่ยถึงร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ว่า “เป็นข้อตกลงระยะยาวอย่างครบถ้วนสมบูรณ์เพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์” มีผลต่อความมั่นคงของภูมิภาคและของโลก
            ข้อวิพากษ์คือ ไม่น่าจะสรุปว่าเป็นความสำเร็จครั้งใหญ่ ตรงข้ามอาจเป็นเพียงความสำเร็จจอมปลอม หากยึดว่าความสำเร็จจากการเจรจาโครงการนิวเคลียร์ไม่ลดความหวาดระแวง ความไม่เป็นมิตรต่อกัน รัฐบาลสหรัฐยังคงคว่ำบาตรอิหร่านด้วยเหตุผลอื่นๆ และสามารถยกระดับการคว่ำบาตรถ้าต้องการ รัฐบาลเนทันยาฮูยังเชื่อว่าอิหร่านจะผลิตและสามารถผลิตระเบิดนิวเคลียร์ในอนาคต อิสราเอลพร้อมจะชิงโจมตีอิหร่าน เช่นเดียวกับที่รัฐบาลในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียยังเห็นว่าอิหร่านเป็นภัยคุกคามต่อตนและภูมิภาค รัฐบาลซาอุฯ เดินหน้าพัฒนาโครงการนิวเคลียร์ของตน
            ผู้ที่เชื่อว่าความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายรัฐบาลสหรัฐกับอิหร่านจะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีทำนองเดียวกับคิวบาหรือเมียนมา อาจต้องแปลกใจถ้าในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าหรือต้นปี 2017 จะเกิดการเผชิญหน้าครั้งใหญ่อีกรอบ

            ที่น่าจะเป็นจริงคือ การเอื้อประโยชน์ต่อบรรดาบรรษัทน้ำมันข้ามชาติที่จะเข้ามาลงทุนเพื่อฟื้นฟูปรับปรุงอุตสาหกรรมน้ำมันอิหร่านอีกครั้ง บัดนี้น้ำมันอิหร่านสามารถขายในตลาดโลกอย่างเสรี ช่วยถ่วงดุลอำนาจของโอเปก (ทำนองเดียวกับน้ำมันอิรักที่พวกชีอะห์อิรักกับเคิร์ดเป็นผู้ควบคุม) บริษัทต่างๆ ที่เข้ามาช่วยฟื้นฟูพัฒนาระบบสาธารณูปโภค สิ่งปลูกสร้างต่างๆ อีกไม่กี่เดือนข้างหน้าจะสามารถพิสูจน์ว่าการวิเคราะห์เช่นนี้ถูกต้องมากน้อยเพียงไร คนทั่วโลกจะรับรู้ความจริงที่ว่าบริษัทประเทศใดที่ได้รับประโยชน์
            อีกประการหนึ่งคือ หากอิหร่านได้เงินที่อายัดคืน ส่งออกน้ำมันมากขึ้น นำเงินบางส่วนมาปรับปรุงกองทัพ อาวุธที่ซื้อไม่ใช่จากสหรัฐแน่นอน แต่เมื่ออิหร่านปรับปรุงกองทัพ ประเทศในภูมิภาคต้องยกระดับขีดความสามารถเช่นกัน เป็นโอกาสของอาวุธ MADE IN USA
            ปกติหลายประเทศในตะวันออกกลางเป็นลูกค้ารายใหญ่ของสหรัฐอยู่แล้ว อาจแบ่งงบประมาณบางส่วนให้ยุโรปบ้าง ขึ้นกับว่าใครมีผลงานต่อรัฐอาหรับมากกว่ากัน “เพราะในโลกนี้ไม่มีของฟรี” หลักการนี้สามารถนำไปอธิบายในอีกหลายกรณี ของหลายประเทศ
19 กรกฎาคม 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6829 วันอาทิตย์ที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ.2558)
-------------------------------
นักจากต้นปี 2014 เป็นต้นมา ความวิตกกังวลว่าอิหร่านจะมีอาวุธนิวเคลียร์น่าจะลดลง เพราะอิหร่านกับคู่เจรจา P-5+1 บรรลุข้อตกลงชั่วคราว “Joint Plan of Action” แต่การเจรจาเพื่อให้ได้ข้อตกลงฉบับสมบูรณ์เป็นประเด็นความขัดแย้งใหม่ เกิดกระแสว่าอิหร่านกำลังเป็นภัยคุกคามต่อภูมิภาคและโลก ทั้งๆ ที่ตอนนี้ IAEA ได้เข้าตรวจตราโครงการนิวเคลียร์ไม่ต่างจากประเทศอื่นๆ แล้ว นักการเมืองสหรัฐฯ บางส่วนกับรัฐบาลอิสราเอลประกาศกร้าวยืนยันว่าโครงการที่เหลืออยู่เป็นอันตราย ปล่อยไว้ไม่ได้
2. นิวเคลียร์อิหร่าน ภาพหลอนเนทันยาฮู
รัฐบาลอิสราเอลพูดอยู่เสมอว่าอิหร่านใกล้จะประสบความสำเร็จในการสร้างอาวุธนิวเคลียร์ เป้าหมายคือทำลายล้างอิสราเอล แม้อิหร่านกับชาติมหาอำนาจ 6 ประเทศที่เรียกว่ากลุ่ม P-5+1 ได้ข้อตกลงฉบับชั่วคราวและเมื่อต้นเดือนเมษาที่ผ่านมาได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ นายกฯ เนทันยาฮูยังเชื่อเช่นเดิม สวนทางความจริงที่ว่า ทุกวันนี้โครงการฯ ของอิหร่านหดตัว อยู่ภายใต้การตรวจตราของ IAEA ซึ่งได้พิสูจน์ชัดแล้วว่าโครงการฯ ในขณะนี้มีเพื่อใช้ในทางสันติเท่านั้น ความเข้าใจของนายกฯ เนทันยาฮูจึงกลายเป็นภาพหลอนที่คอยหลอกลอนให้หลายคนเชื่อเช่นนั้น
สนใจอีบุ๊ค คลิกที่รูป
บรรณานุกรม:
1. Charbonneau, Louis., & Irish, John. (2015, July 4). Despite progress in Iran nuclear talks, dispute over U.N. sanctions persists. Reuters. Retrieved from http://www.reuters.com/article/2015/07/04/us-iran-nuclear-idUSKCN0PD1DP20150704
2. Gordon, R. Michael., & Sanger, E. David. (2015, July 14). Iran Nuclear Deal Built on Verification, Obama Says.  The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/07/15/world/middleeast/iran-nuclear-deal-is-reached-after-long-negotiations.html
3. Herszenhorn, Davidm. (2015, July 14). Russia Quickly Maneuvers to Capitalize on Iran Nuclear Deal. The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/07/15/world/europe/russia-quickly-maneuvers-to-capitalize-on-iran-nuclear-deal.html?_r=0
4. Hierannia, Javad. (2015, July 14). Congress will damage U.S. ties with other 5+1 states if it rejects nuclear deal: expert. Tehran Times. Retrieved from http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=248014
5. Iran Asks US to Comply with Sanctions Removal Undertaking. (2015, July 8). FNA. Retrieved from http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13940416001666
6. Lakshmanan, Indira., Tirone, Jonathan., & Foroohar, Kambiz. (2015, July 14). Iran, World Powers Have Reached Nuclear Agreement. Bloomberg. Retrieved from http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-07-14/iran-world-powers-said-to-have-reached-nuclear-agreement-ic2ypjym
7. Lulko, Lyuba. (2015, July 13). USA wants to settle scores with Iran, rather than its nuclear program. Pravda. Retrieved from http://english.pravda.ru/world/asia/13-07-2015/131312-iran_nuclear_program-0/
8. Sanger, E. David., & Gordon, R. Michael. (2015, March 29). Iran Backs Away From Key Detail in Nuclear Deal. The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/03/30/world/middleeast/iran-backs-away-from-key-detail-in-nuclear-deal.html?_r=0
9. The White House. (2015, July 14). A Historic Deal to Prevent Iran from Acquiring a Nuclear Weapon. Retrieved from https://www.whitehouse.gov/issues/foreign-policy/iran-deal
--------------------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป