ร่างข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านฉบับสมบูรณ์ที่ยังไม่สมบูรณ์

หลังการเจรจาหลายเดือน ประเด็นข้อต่อรองสุดท้ายที่สำคัญคือ การควบคุมจำนวนเครื่องหมุนเหวี่ยง (centrifuge) แหล่งข่าวบางแห่งระบุว่าอิหร่านต้องการคงเครื่องหมุนเหวี่ยง 10,000 เครื่อง แต่ชาติตะวันตกยินยอมที่ 6,000 เครื่อง อีกประเด็นที่เป็นปัญหาคือกระบวนการยกเลิกมติคว่ำบาตร
            หลังการเจรจาต่อเนื่องยืดเยื้อถึง 8 วัน ต่อเวลาแล้วต่อเวลาอีก รัฐมนตรี บุคคลสำคัญเดินทางไปๆ มาๆ หลายรอบ ในที่สุดหลังการเจรจาก็บรรลุร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ (Joint Comprehensive Plan of Action : JCPOA) ในวันที่ 2 เมษายน 2015
            ฝ่ายสหรัฐได้นำเสนอร่างที่ตอนแรกเข้าใจว่าคือร่างที่ทุกฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน 2 วันต่อมาก็ปรากฏข่าวมีประเด็นที่เข้าใจไม่ตรงกัน 2 ประเด็น คือ การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรกับการเข้าถึงสถานที่ต่างๆ เพื่อตรวจสอบ กลายเป็นความขัดแย้งที่ยังสับสนอยู่ในขณะนี้
ประเด็นขัดแย้งและการแก้ไข :
          ข้อแรก เรื่องยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร
หากยึดตามร่างที่ฝ่ายสหรัฐประกาศ มาตรการคว่ำบาตรจะค่อยๆ ผ่อนคลายทีละส่วน ขึ้นกับว่าอิหร่านปฏิบัติตามข้อตกลงหรือไม่ เงื่อนไขแต่ละข้อต้องใช้เวลาจัดการมากน้อยต่างกัน
            ในช่วงต้นฝ่ายอิหร่านยืนยันว่าทันทีที่ลงนามเพื่อให้ข้อตกลงมีผลบังคับใช้ การคว่ำบาตรทั้งสิ้นจะต้องยุติ โดยเฉพาะการคว่ำบาตรจากคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติและการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ ประธานาธิบดีโรฮานีย้ำว่า “จะไม่ลงนามในข้อตกลงใดๆ ถ้าการคว่ำบาตรไม่ยกเลิกทั้งหมดในวันที่ลงนามนั้น ... เราต้องการข้อตกลงนิวเคลียร์ที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์”
หากคิดให้ลึก ประเด็นที่อาจกลายเป็นความขัดแย้งในอนาคตคือการประกาศผลการตรวจสอบ เนื่องจาก IAEA จะเป็นผู้รายงานผลการตรวจสอบ หากยังไม่รายงานผลหรือ “สรุปไม่ได้" ด้วยเหตุต่างๆ นานา การคว่ำบาตรก็จะคงอยู่ต่อไป ด้วยเหตุนี้อาจเป็นที่มาที่ไปว่ากทำไมอิหร่านจึงเรียกร้องให้ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทันทีที่ลงนาม อาจเกรงว่าการตรวจสอบจาก IAEA จะมีเรื่องทางการเมืองแอบแฝงทำให้ไม่ยอมรายงานผลว่าโปร่งใส การคว่ำบาตรถูกยืดออกไปเรื่อยๆ อิหร่านเป็นฝ่ายเสียเปรียบ เพราะต้องลดขนาดโครงการในขณะที่ยังถูกคว่ำบาตรต่อไป

            1 สัปดาห์ถัดมา Alexey Pushkov ประธานกรรมาธิการกิจการระหว่างประเทศ (Committee on International Affairs) ของรัฐสภารัสเซียชี้แจงว่า ฝ่ายอิหร่านยืนยันพร้อมปฏิบัติตามร่างข้อตกลง “อิหร่านไม่รู้สึกว่าอยู่ในฐานะเสียเปรียบ ... โดยเฉพาะเรื่องการยกเลิกคว่ำบาตรโดยเร็วที่สุด” พร้อมกับอธิบายว่าข้อตกลงดังกล่าวคือหนทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดอันจะลดและป้องกันความขัดแย้งทางทหารที่อาจเกิดขึ้น” “ยังมีกลุ่มพลังการเมืองในสหรัฐกับอิสราเอลที่ต้องการแก้ปัญหาด้วยการใช้กำลังทหาร โจมตีโครงการนิวเคลียร์อิหร่านทางอากาศ” ซึ่งจะทำให้ภูมิภาคตะวันออกกลางวุ่นวายกว่าที่เป็นอยู่
            ในเวลาต่อมาประธานาธิบดีโรฮานียอมรับเงื่อนไขถ้ามาตรการคว่ำบาตรถูกเพิกถอนตามลำดับ พร้อมกับประกาศว่า “จะปฏิเสธข้อตกลงถ้าการคว่ำบาตรไม่ยอมสิ้นสุดเสียที”
ล่าสุดนายโมฮัมหมัด จาวัด ซารีฟ (Mohammad Javad Zarif) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านยังแสดงจุดยืนว่าจะต้องยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทันทีที่ลงนาม ประเด็นเรื่องนี้จึงยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน อยู่ระหว่างการเจรจาต่อรอง ที่สุดแล้วเป็นไปได้ว่าอิหร่านน่าจะยินยอมตามข้อเสนอค่อยๆ คลายการคว่ำบาตรอย่างมีเหตุมีผล

          ข้อ 2 สามารถตรวจสอบได้ทุกที่หรือไม่
ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ที่มาจากแหล่งของสหรัฐระบุว่า IAEA จะเข้าตรวจสอบเป็นประจำ จะตรวจสอบทั้งระบบ ตั้งแต่กระบวนเริ่มต้นจนสิ้นสุด ตรวจทั้งวัตถุนิวเคลียร์และสิ่งที่เกี่ยวข้อง
ประเด็นขัดแย้งคือสามารถตรวจสอบได้ทุกจุดทั่วประเทศอิหร่านหรือไม่
อยาตุลเลาะห์ ซัยยิด อาลี คาเมเนอี (Ayatollah Seyyed Ali Khamenei) กล่าวว่าภายใต้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์นั้น คนต่างชาติ “ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าเขตความมั่นคงของประเทศโดยอ้างการตรวจสอบ”
            ในช่วงที่กำลังถกเถียง แอช คาร์เตอร์ (Ash Carter) รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมกล่าวว่า “จะอาศัยความไว้ใจไม่ได้” เจ้าหน้าที่จะต้องสามารถเข้าถึงทุกจุดที่ต้องการแม้กระทั่งที่ตั้งทางทหาร
ส่วนวุฒิสมาชิกจอห์น แมคเคน (John McCain) แห่งพรรครีพับลิกันชี้ว่าการที่ท่านอยาตุลเลาะห์ไม่ยินยอมให้ตรวจสอบทุกพื้นที่คือความล้มเหลว ถ้อยคำดังกล่าวตีความได้หลายมุม ในมุมหนึ่งอาจเป็นเรื่องความมั่นใจว่าอิหร่านจะไม่แอบลักลอบพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์
ในอีกมุมหนึ่ง ท่าทีเช่นนี้เป็นอันตรายต่อความมั่นคงของภูมิภาคและโลก ถ้าตีความว่าแนวคิดแบบแมคเคนต้องการอาศัยการตรวจสอบเพื่อศึกษาขีดความสามารถทางทหารของอิหร่าน อาจมีแผนโจมตีอิหร่านเหมือนที่รัฐบาลบุชทำกับอิรักและอัฟกานิสถาน

ประเด็นการเข้าตรวจสอบสถานที่ต่างๆ เป็นอีกประเด็นที่ยังถกเถียงอยู่ แม้ P-5+1 จะได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ของโครงการนิวเคลียร์แล้วก็ตาม ฝ่ายอิหร่านย้ำว่าที่ตั้งทางทหารเป็นความลับทางราชการไม่อาจให้เจ้าหน้าที่ต่างชาติเข้าตรวจสอบ
            ประเด็นวิพากษ์คือ เมื่อเอ่ยถึงการเจรจาโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน หมายถึงการเจรจาของผู้เชี่ยวชาญจากทุกฝ่าย เป็นเจ้าหน้าที่ผู้คร่ำหวอดของแต่ละประเทศ รัฐมนตรีต่างประเทศและตัวแทนระดับรัฐมนตรีเข้ามาเจรจารอบสุดท้าย และผ่านการเจรจามาแล้วไม่รู้กี่รอบ แต่ลงเอยด้วยประเด็นที่ “ยังเห็นต่างกัน”
            อันที่จริงแล้ว กว่าจะได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ อิหร่านกับคู่เจรจาทั้ง 6 ได้ข้อตกลงฉบับชั่วคราว (Joint Plan of Action) และลงมือปฏิบัติตามแผนดังกล่าวตั้งแต่พฤศจิกายน 2013 ตลอดช่วงเวลาดังกล่าวเจ้าหน้าที่ IAEA ได้เข้าตรวจสอบสถานที่ต่างๆ จนลงความเห็นว่าอิหร่านได้ปฏิบัติตามข้อตกลง โครงการนิวเคลียร์ใช้ในทางสันติอย่างเดียวเท่านั้น นำสู่การเจรจาสู่จนได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ในขณะนี้
            มาบัดนี้ ประเด็นการเข้าถึงสถานที่ต่างๆ เพื่อตรวจสอบกลายเป็นปัญหา ขัดแย้งกับการกระบวนการตรวจสอบก่อนหน้านี้
            เพราะถ้าระบบการตรวจสอบที่ผ่านมาไม่ดีพอ ก็ไม่น่าจะสรุปว่าโครงการนิวเคลียร์อิหร่านโปร่งใส แต่ถ้าที่ผ่านมาสามารถมีข้อสรุปก็เท่ากับว่าทุกฝ่ายยอมรับระบบการตรวจสอบที่ใช้อยู่ ผ่านเกณฑ์ของ IAEA ซึ่งเป็นเกณฑ์ระหว่างประเทศ นานาชาติให้การยอมรับ
            จากข้อมูลที่ปรากฏล่าสุด เรื่องการเข้าตรวจสอบสถานที่ต่างๆ จะนำเข้าสู่ที่ประชุมเจรจาต่อไป ขั้นตอนจากนี้คือการลงลึกในรายละเอียด

ร่างข้อตกลงฯ ค้างที่การเมืองอเมริกา :
ดังที่ได้เสนอในบทความก่อนหน้านี้ว่าจากภาพที่ปรากฎทางสื่อฝ่ายการเมืองอเมริกาขัดแย้งเรื่องการเจรจาโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน ทั้งๆ ที่พรรครัฐบาลกับพรรคฝ่ายค้านต่างมีเป้าหมายเดียวกันคือไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์
            หลังได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ ประธานาธิบดีโอบามาเห็นว่าฝ่ายค้านเล่นแรง “เกินขอบเขต” เมื่อวุฒิสมาชิกจอห์น แมคเคนแสดงความเห็นว่าคนอย่างอยาตุลเลาะห์ คาเมเนอี เป็นอะไรที่เชื่อถือไม่ค่อยได้ วุฒิสมาชิกแมคเคนถึงกับพูดล่วงหน้าว่า ”รัฐบาลต้องชี้แจงอย่างละเอียดถ้าจะพิจารณาข้อตกลงนี้”
ท่าทีของวุฒิสมาชิกแมคเคนสอดคล้องกับท่าทีของคนอื่นๆ ก่อนหน้านี้ เช่น จอห์น โบห์เนอร์ (John Boehner) วุฒิสมาชิกแกนนำพรรครีพับลิกันอีกคน กล่าวก่อนหน้านี้ว่าอิหร่านเป็นระบอบที่ “ไม่เคยรักษาคำพูดของตนเองเลย” “ในความเห็นของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่เข้าใจว่าทำเราจึงลงนามข้อตกลงกับกลุ่มคนที่ไม่คิดจะรักษาคำพูดของตน”

ด้านประธานาธิบดีโอบามาตั้งข้อสงสัยว่าทำไมหลายคนอยากให้การเจรจาล้มเหลว พร้อมกับย้ำว่ายังเป็นเพียงร่างเท่านั้น ยังมีรายละเอียดที่ต้องตกลงกัน ขอให้ทุกฝ่าย “รอดู” ข้อตกลงสุดท้าย พร้อมกับเปิดช่องว่า “เรายังต้องทำงานจนกว่าจะถึงสิ้นเดือนมิถุนายนเพื่อมั่นว่าได้เอกสารที่ใช้การได้” “อันที่จริงแล้ว ถ้าเรายังไม่พอใจต่อการตัดหนทางที่อิหร่านจะมีอาวุธนิวเคลียร์ เราก็จะไม่ลงนาม”
            2-3 วันต่อมา นายจอห์น เคอร์รี รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศ เชื่อมั่นว่าฝ่ายการเมืองจะสามารถมีข้อสรุป และประธานาธิบดีจะลงนามในร่างข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านฉบับสมบูรณ์ เพราะ 2 พรรคได้หารือและประนีประนอม ถ้ายึดคำพูดของรัฐมนตรีเคอร์รีที่สุดแล้วจะลงเอยด้วยดี แต่ประเด็นคำถามคือ 2 พรรคได้ข้อสรุปร่วมกันแล้วหรือไม่ ข้อสรุปดังกล่าวอิหร่านกับประเทศคู่เจรจายอมรับได้หรือไม่

            โดยรวมแล้วจากข้อมูลที่ปรากฏนอกจากฝ่ายสหรัฐแล้วประเทศคู่เจรจาที่เหลือรวมทั้งรัฐบาลอิหร่านต่างยอมรับแนวร่างข้อตกลงในประเด็นหลักๆ เหลือการลงรายละเอียดสำหรับภาคปฏิบัติ นับจากวันนี้จนถึงสิ้นเดือนมิถุนายน ร่างข้อตกลงฯ จะกลายเป็นข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ที่มีผลบังคับใช้หรือไม่ จึงขึ้นอยู่กับฝ่ายการเมืองอเมริกาเป็นสำคัญ

สรุป :
            ดังที่เคยนำเสนอเมื่อปลายปีที่แล้วว่า “โจทย์ที่ยากจะคาดเดาคือไม่รู้ว่าประธานาธิบดีโอบามาจะตัดสินใจอย่างไร ระหว่าง ก) บรรลุข้อตกลงฉบับสมบูรณ์เพื่อเป็นผลงานชิ้นโบว์แดง ข) ขยายข้อตกลงชั่วคราวออกไปเรื่อยๆ เป็นวิธีปฏิเสธตามแบบฉบับของท่าน ค) ท่านอยู่ในภาวะถูกกดดันอย่างหนักจนไม่เป็นตัวของตัวเอง” สถานการณ์ล่าสุดยังคล้ายเดิม ดีขึ้นนิดนึงตรงที่รู้ชัดเจนว่าจะได้ข้อสรุปภายในสิ้นเดือนมิถุนายนนี้
            ล่าสุด ฝ่ายการเมืองอเมริกายังไม่ได้ข้อสรุปว่าจะตกลงกับอิหร่านอย่างไร ด้านประธานาธิบดีโอบามาระบุว่าขณะนี้ตนให้ความสำคัญกับไกกลการรื้อฟื้นมาตรการคว่ำบาตรหากอิหร่านผิดข้อตกลง และเชื่อว่าประเด็นขัดแย้งต่างๆ ที่เหลืออยู่จะได้ข้อตกลงที่ทุกฝ่ายเห็นชอบในที่สุด
บัดนี้ จากภาพความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลโอบามากับสมาชิกพรรครีพับลิกันชี้ว่าประเด็นโครงการนิวเคลียร์อิหร่านกลายเป็นประเด็นทางการเมืองเต็มตัวแล้ว นั่นหมายความว่านับจากนี้เป็นต้นไป เมื่อฝ่ายการเมืองอเมริกาเอ่ยถึงเรื่องนี้จะเชื่อมโยงกับการเลือกตั้งประธานาธิบดี การช่วงชิงอำนาจทางการเมืองภายในประเทศ การวิเคราะห์ต้องเพิ่มน้ำหนักประเด็นการเมืองภายในอเมริกา
19 เมษายน 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6738 วันอาทิตย์ที่ 19 เมษายน พ.ศ.2558)
----------------------------
บรรณานุกรม :
สมาชิกรัฐสภาฝ่ายที่ต้องการให้อิหร่านละทิ้งโครงการนิวเคลียร์ทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมด ใช้การคว่ำบาตรอย่างรุนแรงเพื่อกดดันให้รัฐบาลอิหร่านยอมรับเงื่อนไข การเจรจาในช่วงนี้เป็นจุดสำคัญ เพราะหากเลยเส้นตาย 1 กรกฎาคม 2015 สหรัฐจะเข้าสู่ช่วงเลือกตั้งชิงตำแหน่งประธานาธิบดี โครงการนิวเคลียร์อิหร่านจะกลายเป็นหนึ่งในประเด็นหาเสียงอย่างสมบูรณ์ สถานการณ์จะซับซ้อนยิ่งกว่าที่เป็นอยู่
รัฐบาลอิสราเอลพูดอยู่เสมอว่าอิหร่านใกล้จะประสบความสำเร็จในการสร้างอาวุธนิวเคลียร์ เป้าหมายคือทำลายล้างอิสราเอล แม้อิหร่านกับชาติมหาอำนาจ 6 ประเทศที่เรียกว่ากลุ่ม P-5+1 ได้ข้อตกลงฉบับชั่วคราวและเมื่อต้นเดือนเมษาที่ผ่านมาได้ร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ นายกฯ เนทันยาฮูยังเชื่อเช่นเดิม สวนทางความจริงที่ว่า ทุกวันนี้โครงการฯ ของอิหร่านหดตัว อยู่ภายใต้การตรวจตราของ IAEA ซึ่งได้พิสูจน์ชัดแล้วว่าโครงการฯ ในขณะนี้มีเพื่อใช้ในทางสันติเท่านั้น ความเข้าใจของนายกฯ เนทันยาฮูจึงกลายเป็นภาพหลอนที่คอยหลอกลอนให้หลายคนเชื่อเช่นนั้น
สนใจอีบุ๊ค คลิกที่รูป
บรรณานุกรม:
1. Baker, Peter., & Gladstone, Rick. (2015, April 17). Obama Urges ‘Creative’ Talks to Bridge Divide With Iran on Sanctions. The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/04/18/us/politics/obama-praises-congress-on-iran-and-trade-but-chides-senate-gop-over-nominee.html?_r=0
2. Charbonneau, Louis., Iriah, John., & Hafezi, Parisa. (2015, March 29). Iran, powers explore nuclear compromises as Israel hopes for failure. Reuters. Retrieved from http://in.reuters.com/article/2015/03/29/iran-nuclear-deal-idINKBN0MN2RG20150329
3. Davis, Julie Hirschfeld. (2015, April 12). Obama Denounces Attempts to Derail Nuclear Deal With Iran. The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/04/12/world/middleeast/obama-denounces-attempts-to-derail-nuclear-deal-with-iran.html?_r=0
4. Hafezi, Parisa., & Wilkin, Sam. (2015, April 15). Iran says nuclear deal depends on lifting of sanctions. Reuters. Retrieved from http://www.reuters.com/article/2015/04/15/us-iran-nuclear-rouhani-idUSKBN0N60RX20150415
5. Iran confirms adherence to agreement on nuclear program — Russian lawmaker. (2015, April 13). TASS. Retrieved from http://tass.ru/en/world/788851
6. Iran ‘won’t allow’ inspection of military sites. (2015, April 11). Al Arabiya News. Retrieved from http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/04/11/Inspections-critical-to-Iran-nuclear-deal-U-S-.html
7. Kerry confident US will conclude nuclear deal with Iran. (2015, April 15). Gulf  News/AP. Retrieved from http://gulfnews.com/news/mena/iran/kerry-confident-us-will-conclude-nuclear-deal-with-iran-1.1492546
8. President Rouhani: Iran won't sign final nuclear deal unless all sanctions lifted. (2015, April 9). RT. Retrieved from http://rt.com/news/248121-iran-rouhani-sanctions-deal/
9. Obama says partisanship wrangling over Iran nuclear deal 'needs to stop'. (2015, April 11). Fox News/AP. Retrieved from http://www.foxnews.com/politics/2015/04/11/obama-says-partisanship-wrangling-over-iran-nuclear-deal-needs-to-stop/
10. Sanger, E. David., & Gordon, R. Michael. (2015, March 29). Iran Backs Away From Key Detail in Nuclear Deal. The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2015/03/30/world/middleeast/iran-backs-away-from-key-detail-in-nuclear-deal.html?_r=0
11. Supreme Leader Stresses Conditions of Final Deal with Powers. (2015, April 9). FNA. Retrieved from http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13940120000820
---------------------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป