GCC เดือดร้อน? หากอิรักชนะ IS (3)

ถ้า IS บรรลุเป้าหมายที่หวาดหวังไว้จริง รัฐบาลต่างๆ ของ GCC จะต้องถูกล้มล้าง จึงไม่แปลกหากชาติสมาชิก GCC ที่นำโดยซาอุดีอาระเบียจะต่อต้าน IS อย่างไรก็ตาม GCC เกรงว่าการมีส่วนร่วมของอิหร่านเป็นการครอบงำอิรัก
ผลเสียประการที่ 4 อัสซาดคงอยู่ต่อไป :
ตุลาคม 2011 สันนิบาตอาหรับ (Arab League – ชาติสมาชิก GCC เป็นส่วนหนึ่งในสันนิบาตอาหรับและค่อนข้างจะมีอิทธิพล) ริเริ่มเสนอแก้วิกฤตซีเรีย ขอให้ระบอบอัสซาดก้าวลงจากอำนาจ ถ่ายโอนอำนาจอย่างสันติ ให้ซีเรียภายใต้การดูแลของสันนิบาตอาหรับ แต่รัฐบาลอัสซาดปฏิเสธ
มกราคม 2012 สันนิบาตอาหรับเรียกร้องอีกครั้งให้ประธานาธิบดีอัสซาดก้าวลงจากอำนาจ และขอให้คณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติมีมติสนับสนุน อย่างไรก็ตามรัสเซียกับจีนไม่เห็นด้วย
            ตั้งแต่ต้นปี 2012 รัฐบาลต่างชาติรวมทั้งบางประเทศของกลุ่ม GCC เริ่มส่งมอบอาวุธแก่ประชาชนฝ่ายต่อต้าน และสนับสนุนให้ฝ่ายต่อต้านรวมตัวเป็นกลุ่มก้อนที่เรียกว่า National Coalition หวังว่ากลุ่มที่จัดตั้งขึ้นจะเข้าครองอำนาจการเมืองหลังสิ้นรัฐบาลอัสซาด ในการนี้ GCC ประกาศสนับสนุน National Coalition ว่า “เป็นตัวแทนที่ถูกกฎหมายของประชาชนซีเรีย”
            ต่อมาในเดือนธันวาคม 2013 GCC ออกแถลงการณ์ว่าประเทศซีเรียในอนาคตจะต้องไม่มีประธานาธิบดีอัสซาด GCC “ขอประณามระบอบอัสซาดที่ยังคงฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อประชาชนซีเรียอย่างต่อเนื่อง โดยใช้อาวุธหนักและอาวุธเคมี”

บทบาทของสันนิบาตอาหรับกับ GCC เป็นเรื่องน่าสนใจ เมื่อกลไกระดับโลกไม่ทำงาน กลไกระดับภูมิภาคกลายเป็นกลไกที่โดดเด่นและมีพลัง เป็นผู้ตัดสินชี้ขาดว่ารัฐบาลใดในภูมิภาคควรอยู่หรือควรไป โดยอ้างเหตุผลสนับสนุนประชาชนฝ่ายตรงข้ามรัฐบาล พร้อมกับให้ความช่วยเหลือฝ่ายต่อต้านที่ต้องการโค่นล้มรัฐบาลอย่างเป็นรูปธรรม เช่น ให้เงิน อาวุธ ฝึกการใช้อาวุธ ผลักดันให้นานาประเทศต้องสนับสนุนด้วย

            นับจากเริ่มการชุมนุมประท้วงในปี 2011 จนถึงปัจจุบัน รัฐบาลอัสซาดยังคงตั้งอยู่ได้ ฝ่ายต่อต้านสายกลางแม้ได้รับการสนับสนุนจากชาติตะวันตกและพันธมิตรอย่างต่อเนื่อง ยังคงอ่อนแอ ไม่มีพลัง ขาดความเป็นเอกภาพ และแม้มีพวกสุดโต่งอย่าง IS/ISIL/ISIS ปรากฏตัวสามารถยึดพื้นที่ได้ไม่น้อย ก็ยังไม่สามารถโค่นล้มรัฐบาลอัสซาด ฝ่ายรัฐบาลดูเหมือนมีความมั่นใจยิ่งขึ้น
            หาก IS ในอิรักพ่ายแพ้จะช่วยให้รัฐบาลอัสซาดมีกำลังใจ กองกำลัง IS ที่เหลือน่าจะอ่อนแอลง ไม่สามารถประสานพลังระหว่างเขตพื้นที่อิรักกับซีเรียอีกต่อไป เป็นข่าวร้ายของ GCC

ผลเสียประการที่ 5 ภาพรวมชีอะห์เข้มแข็งขึ้น :
            Ali Mamouri ชี้ว่าปัจจุบันพวกชีอะห์รวมกลุ่มเข้มแข็งในประเทศเลบานอน ซีเรีย อิรักและเยเมน ทั้งหมดมีความสัมพันธ์กับอิหร่านผู้เป็นแกนนำ ความสัมพันธ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน มาจากการวางแผนจัดการของอิหร่านมานานแล้ว
            ปัญหาความแตกต่างทางนิกายรุนแรงอีกครั้งหลังปฏิวัติอิหร่านในปี 1979 รัฐบาลซาอุฯ กับอิหร่านแข่งขันกันหากลุ่มที่ต่อต้านอีกฝ่าย เช่น ซาอุฯ สนับสนุนนักรบมูจาฮิดีนอาหรับ (Arab mujahedeen) อิหร่านสนับสนุนฮิซบอลเลาะห์ (Hezbollah) ในเลบานอน Badr Brigade ในอิรัก (กลุ่มนี้คือส่วนหนึ่งของกองกำลังชีอะห์ที่กำลังต่อสู้ในสมรภูมิทิกริต)
Ali Mamouri เห็นว่าความขัดแย้งทางนิกายในขณะนี้เกิดขึ้นเพราะรัฐบาลซาอุฯ ไม่ยอมรับพวกชีอะห์ คิดว่าตนเหนือกว่าประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค เพราะเป็นที่ตั้งของจุดเริ่มต้นศาสนาอิสลาม ภาษาอารบิก (Arabic language) นักวิชาการบางคนเชื่อว่าทางการซาอุฯ อาศัยศาสนารวมมุสลิมทั่วโลกเข้าด้วยกันภายใต้นิกายซุนนี
            การก้าวขึ้นมาของชีอะห์หลังปฏิวัติอิหร่านจึงกลายเป็นความท้าทายครั้งสำคัญของรัฐบาลซาอุฯ เริ่มเอ่ยถึง “จันทร์เสี้ยวชีอะห์” (Shiite Crescent/ Shia Crescent) หรือพื้นที่อิทธิพลของพวกชีอะห์ ฝ่ายซาอุฯ เห็นว่าเป็นการแผ่ขยายอำนาจของอิหร่าน เปรียบเทียบว่าเหมือนสมัยอาณาจักรเปอร์เซีย
            หาก IS เอาชนะรัฐบาลอิรักที่ชีอะห์ครองอำนาจ ย่อมเป็นการทำลายพวกชีอะห์อีกกลุ่ม (ประเทศ) ในทางกลับกัน หากรัฐบาลอิรักปราบ IS เท่ากับพิสูจน์ว่าพวกชีอะห์อิรักมีความเข้มแข็งที่จะปกครองประเทศต่อไป “จันทร์เสี้ยวชีอะห์” พิสูจน์ตนเองอีกครั้งว่าเข้มแข็งกว่าเดิม

วิเคราะห์องค์รวมและสรุป :
ประการแรก วิเคราะห์โดยให้ความสำคัญกับ “จังหวะเวลา”
ดังที่ได้นำเสนอตั้งแต่ต้นว่าการปรากฏตัว การปราบปราม IS มีทั้งผลดี-ผลเสียต่อ GCC คำถามที่มักจะเกิดขึ้นคือ เป็นผลดีหรือผลเสียมากกว่า
ถ้าลองวิเคราะห์อีกแบบโดยให้ความสำคัญกับ “จังหวะเวลา”
หากเชื่อว่าภารกิจหลักของ IS/ISIL/ISIS คือล้มรัฐบาลมาลิกีกับอัสซาด เพื่อตั้งรัฐบาลใหม่ที่เป็นมิตรต่อซุนนี ถ้า IS จะสามารถโค่นล้มรัฐบาลอิรักเท่ากับสามารถกำราบพวกชีอะห์ พวกชีอะห์อิรักจะต้องอพยพออกจากประเทศ หรืออย่างน้อยการปรากฏตัวของ IS เอื้อให้ซุนนีอิรัก (บางกลุ่มบางเผ่า) มีอำนาจต่อรองกับรัฐบาลกลาง (ความสำเร็จที่เห็นแล้วคือ นายกฯ มาลิกีถูกกดดันจนต้องไม่รับตำแหน่งนายกฯ สมัยที่ 3)
            เมื่อบรรลุภารกิจ IS ก็สลายตัวหรือลดบทบาทตัวเอง เหมือนอัลกออิดะห์หลังรัฐบาลบุชกับพันธมิตรบุกอัฟกานิสถานจัดการตาลีบัน (Taliban) ตามด้วยโค่นล้มระบอบซัดดัม ดังนั้น หาก IS บรรลุเป้าหมาย 2 ข้อดังกล่าวก็ถือว่าประสบความสำเร็จก่อนที่ IS จะสลายไป (ถูกปราบปราม)
            ในกรณีของ IS ยังไม่สามารถสรุปได้ว่า IS จะบรรลุภารกิจในอิรักกับซีเรียหรือไม่ การบรรลุเป้าหมายต้องเน้นผลลัพธ์สุดท้ายที่สามารถลดอำนาจชีอะห์ เพิ่มอิทธิพลซุนนี เป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อไป

            ประการที่ 2 บักดาดีคือบินลาเดน 2
การปรากฏตัวของ อุซามะห์ บินลาดิน หรือ โอซามา บินลาเดน (Osama Bin Laden) กลุ่มอัลกออิดะห์ช่วยกำจัดระบอบซัดดัม ฮุสเซน (ที่มีกองทัพมหึมาหลังทำสงครามกับอิหร่าน ในแง่มุมหนึ่งเป็นภัยคุกคามต่อภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย เคยรุกรานคูเวตมาแล้ว) และช่วยกำจัดรัฐบาลตาลีบันที่มีคำสอนสุดโต่งตามแนวทางของตนเอง รวมทั้งบั่นทอนอัลกออิดะห์ไปในตัว ผ่านการทำสงครามอัฟกานิสถาน การล่าสังหารบินลาเดน

            แต่ผลเสียเกิดขึ้นกับรัฐบาลบุช ชาวอเมริกันจำนวนมากไม่เห็นด้วยกับการทำสงครามทั้งอิรักกับอัฟกานิสถาน ประธานาธิบดีโอบามาจึงต้องมาพร้อมนโยบายถอนกองทัพออกจากทั้ง 2 ประเทศ
            ในขณะเดียวกันการโค่นล้มซัดดัม ฮุสเซน การเลือกตั้ง และการสนับสนุนจากรัฐบาลสหรัฐฯ ทำให้ชนชั้นปกครองสายชีอะห์เป็นผู้ครองอำนาจในสภา ได้นายกฯ มาลิกีที่รวบอำนาจ ฝ่ายซุนนีอิรักเห็นว่าพวกตนเสียเปรียบ เกิดการปะทะระหว่างซุนนี-ชีอะห์อย่างต่อเนื่อง ผู้คนล้มตายปีละหลายพันคน
เหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์เกิดขึ้นอีกครั้งในปี 2010 บักดาดีก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำ AQI (สาขาอัลกออิดะห์ในอิรัก) หรือชื่อใหม่คือ ISI จากเดิมที่เป็นเพียงสมาชิกธรรมดา 

การถูกคุมขังในค่ายกักกันของอเมริกัน (ในอิรัก) ดูเหมือนไม่บั่นทอนบักดาดี แต่กลับทำให้เขาก้าวขึ้นเป็นผู้มีบทบาทโดดเด่นอย่างรวดเร็ว ในช่วงปี 2010-13 บักดาดีผู้นำคนใหม่ที่เพิ่งออกจากคุกทำการปฏิรูปองค์กร เสริมสร้างกำลังพล วางระบบบริหารที่มีประสิทธิภาพ ประกาศเป้าหมายโค่นล้มรัฐบาลมาลิกีพร้อมกับสถาปนารัฐอิสลาม
ต่อมา ISI เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น ISIS/ISIL เพราะคราวนี้เพิ่มเป้าหมายอีกประเทศ นั่นคือซีเรียหรือรัฐบาลอัสซาด
มิถุนายน 2014 หลังยึดพื้นที่จำนวนมากทั้งในซีเรียกับอิรักก็ประกาศสถาปนารัฐอิสลาม (Islamic State)
ดังที่วิเคราะห์แล้วว่า ในแง่มุมหนึ่ง ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ สิ่งที่ IS ทำนั้นส่งผลดีต่อ GCC อย่างชัดเจน ไม่ต่างจากอัลกออิดะห์ในสมัยบินลาเดน ทั้งอัลกออิดะห์กับ IS ต่างช่วยกำจัด/บั่นทอนภัยคุกคามของ GCC

            บินลาเดนมาแล้วและจากไป ทิ้งไว้คือระเบียบตะวันออกกลางที่เปลี่ยนแปลง รัฐบาลบุชกระชับอำนาจในตะวันออกกลาง รวมทั้งระเบียบโลก เพราะรัฐบาลบุชถือว่าประเทศที่สนับสนุน ให้ที่พักพิงผู้ก่อการร้าย ประเทศนั้นเป็นศัตรู
แต่อิรักภายใต้ประชาธิปไตยที่รัฐบาลอเมริกันมอบให้นั้น ชนชั้นปกครองชีอะห์อิรักคือผู้ถือครองอำนาจ การปรากฏตัวของบักดาดี (ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่) มีส่วนช่วยจัดระเบียบภูมิภาคอีกรอบ ที่อิรักนั้นราวกับมาเพื่อแก้ไขปัญหาที่บินลาเดนทิ้งค้างไว้ ส่วนที่ซีเรียราวกับเป็นแรงสนับสนุนฝ่ายต่อต้านที่อ่อนแรง ไร้ประสิทธิภาพ ต้องการตัวช่วย
ภายใต้แง่มุมที่นำเสนอ คงไม่ผิดนักถ้าจะสรุปสั้นๆ ว่า “บักดาดีคือบินลาเดน 2”

            ประการที่ 3 “GCCVS “อิหร่าน”
            ในวันข้างหน้า GCC อาจเผชิญหน้าอิหร่านโดยตรงมากขึ้น อิง “เครื่องมือนอกภูมิภาค” น้อยลง ปัจจัยสำคัญคือความเข้มแข็งของ GCC กับสันนิบาตอาหรับ
            3-4 ปีที่ผ่านทั้ง 2 องค์กรแสดงบทบาทเด่นในภูมิภาคอย่างเหลือเชื่อ มากกว่าคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติ ยกตัวอย่างกรณีซีเรีย ประกาศให้ประธานาธิบดีอัสซาดก้าวลงจากอำนาจ สนับสนุนฝ่ายต่อต้านอย่างเปิดเผย
            ความเป็นเอกภาพ ความเข้มแข็งของ GCC กับสันนิบาตอาหรับจะเป็นดัชนีชี้วัดว่ากำลังจะไปสู่ทิศทางดังกล่าวมากน้อยเพียงไร อันที่จริงการจัดการอิหร่านคือส่วนหนึ่งของการสร้างเอกภาพและความเข้มแข็ง
            ในอนาคต GCC กับหลายประเทศในสันนิบาตอาหรับคงเลือกที่จะเดินบนอนาคตที่ตนเลือก ลดการพึ่งพาสหรัฐ ระเบียบภูมิภาคตะวันออกกลางกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างร้อนแรง
เมษายน 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6724 วันอาทิตย์ที่ 5 เมษายน พ.ศ.2558)
(ปรับปรุง 19 เมษายน 2015)

----------------------------
บทความที่เกี่ยวข้อง :
คณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับเป็นตัวแสดงหนึ่งที่เกี่ยวข้อง ความเป็นไปของ IS หรือแม้กระทั่งสถานการณ์ภายในอิรักส่งผลต่อ GCC โดยตรง เป็นเรื่องซับซ้อนวิเคราะห์ได้หลายแง่มุม ในแง่ผลบวก IS เป็นภัยคุกคามที่เด่นชัดทั้งต่อราชอาณาจักรและปัจเจกบุคคล การต่อต้าน IS จึงเท่ากับช่วยเหลือประเทศตนเอง ทั้งยังชูบทบาทของ GCC การเป็นผู้พิทักษ์อิสลาม 
เนื่องจากรัฐบาลอิรักเห็นว่า GCC มีส่วนสนับสนุน IS ส่วน GCC มองว่ารัฐบาลอิรักในปัจจุบันคือพวกชีอะห์ ดังนั้นหาก IS พ่ายแพ้เท่ากับทำให้อิรักเข้มแข็งขึ้น ยิ่งใกล้ชิดกับอิหร่าน ส่งผลให้อิหร่านซึ่งเป็นเป้าหมายใหญ่แข็งแกร่งกว่าเดิม 
3.ใครได้ใครเสีย หากอิรักชนะ IS (Ookbee)
สมรภูมิทิกริตไม่ใช่่เรื่องการปราบปรามผู้ก่อการร้าย IS ในอิรักเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับหลายฝ่ายหลายประเทศ ที่ควรเอ่ยถึงได้แก่ 1.ชีอะห์อิรัก 2.อิหร่าน 3.ซุนนีอิรัก 4.พวกเคิร์ด 5.ซีเรีย 6.IS/ISIL/ISIS 7.รัฐบาลสหรัฐฯ 8.GCC ผลลัพธ์ที่ตามมาไม่ได้มีต่อการเมืองอิรักเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับการจัดระเบียบภูมิภาคตะวันออกกลาง เกี่ยวข้องกับชาติมหาอำนาจ
สนใจอีบุ๊ค คลิกที่รูป
บรรณานุกรม:
1. Arab League leaders agree joint military force. (2015, March 29). Al Arabiya News. Retrieved from http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/29/Arab-League-Summit-.html
2. Boucek, Christopher., &  Sadjadpour, Karim. (2011, September 20). Rivals - Iran vs. Saudi Arabia. Carnegie Endowment. Retrieved from. http://carnegieendowment.org/2011/09/20/rivals-iran-vs.-saudi-arabia/68jg
3. GCC to form unified military command. (2013, December 11).  Al Arabiya News. Retrieved from http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2013/12/11/Gulf-states-focus-on-Iran-Syria-at-summit.html
4. Goldschmidt, Arthur Jr. & Davidson, Lawrence. (2010). A Concise History of the Middle East (9th Ed.). USA: Westview Press.
5. Knopf, Alfred A. (2012). On Saudi Arabia: Its People, Past, Religion, Fault Lines – and Future. New York: Karen Elliott House.
6. Mamouri, Ali. (2015, March 25). Is the Shiite revival here? Al Monitor. Retrieved from http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/03/iran-shiite-sunni-middle-east.html
7. Masters, Jonathan. (2013, September 11). Syria's Crisis and the Global Response. Council on Foreign Relations. Retrieved from http://www.cfr.org/syria/syrias-crisis-global-response/p28402
8. Premier calls for peaceful transition of power in Syria. (2012, July 23). Gulf Times. Retrieved from http://www.gulf-times.com/site/topics/article.asp?cu_no=2&item_no=520678&version=1&template_id=57&parent_id=56
---------------------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป