ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “ข้อพิพาททะเลจีนใต้”

สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 1 ก.ค. 16.30 น.)ในขณะที่สถานการณ์ทะเลจีนใต้หรือทะเลฟิลิปปินส์ยังมีเหตุระหองระแหงระหว่างจีนกับชาติสมาชิกอาเซียนบางประเทศ ในที่ประชุมรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอาเซียน (AMM) ครั้งที่ 46 ระหว่างวันที่ 29-30 มิถุนายน 2013 ที่ประเทศบรูไน จีนได้มีส่วนร่วมและถือโอกาสประกาศนโยบายที่สำคัญ
คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 1 ก.ค. 16.30 น.)
            แถลงการณ์ที่ประชุมรมต.ต่างประเทศอาเซียน+3 ทางการจีนตกลงจะเจรจากับอาเซียนในเดือนกันยายน เพื่อจัดทำแนวปฏิบัติในทะเลจีนใต้ (COC) ป้องกันความขัดแย้งในทะเลจีนใต้
            นายหวังอี้ (Wang Yi) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศจีนกล่าวว่า “จีนกับประเทศในอาเซียนเป็นบ้านใกล้เรือนเคียง และเราเหมือนสมาชิกในครอบครัวใหญ่เดียวกัน” “เราเชื่อว่าอาเซียนที่รวมเป็นหนึ่ง มีความมั่งคั่งและ มีพลวัตรนั้นเป็นประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์แก่จีน” และเรียกร้องให้จีนกับอาเซียนเจรจาทำความตกลงพันธมิตรทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (Regional Comprehensive Economic Partnership) ต่อไป
            รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศจีนกล่าวว่า 13 ประเทศ (อาเซียน+3) ควรร่วมมือกันเพื่อทำให้ปกป้องความสงบสุข ความมั่งคั่งและเกื้อหนุนการพัฒนาของภูมิภาค และหวังจะใช้กรอบความร่วมมือดังกล่าวเป็นช่องทางร่วมกับกับภูมิภาคเอเชียตะวันออก (หมายถึง ญี่ปุ่นกับเกาหลีใต้) เร่งสร้างประชาคมเศรษฐกิจเอเชียตะวันออก ร่วมมือด้านการเงิน ด้านการงบประมาณ ให้กลายเป็นกลุ่มความร่วมมือทางการเงินแห่งภูมิภาค ด้านความมั่นคงทางอาหาร จัดตั้งองค์กรสำรองฉุกเฉิน (ASEAN Plus Three Emergency Rice Reserve หรือ APTERR)
            นายอัลเบิร์ต เดล โรซาริโอ (Albert del Rosario) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ กล่าวว่า จีน “เพิ่มสิ่งปลูกสร้างทางทหาร” บนเกาะปะการังสองแห่งในทะเลฟิลิปปินส์ (ทะเลจีนใต้) ซึ่งเป็นการละเมิดปฏิญญาว่าด้วยการปฏิบัติของภาคีในทะเลจีนใต้ (Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea หรือ DOC) เพราะเป็นการเพิ่มความตึงเครียด และเห็นว่าจีนยังคงแสดงพฤติกรรมบั่นทอนเสถียรภาพของภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง        
            บทวิเคราะห์ของ Lu Yu ในสื่อ Xinhua ของทางการจีนพูดอย่างชัดเจนว่า “รัฐบาลฟิลิปปินส์ชุดปัจจุบันเป็นตัวสร้างปัญหาของภูมิภาค” และโจมตีรัฐบาลฟิลิปปินส์ว่าได้โจมตีเรือประมง จับตัวลูกเรือจีนที่อยู่ในเขตน่านน้ำของจีน

วิเคราะห์: (อัพเดท 1 ก.ค. 16.30 น.)
            1.รัฐบาลจีนเปิดความสัมพันธ์เชิงรุกกับอาเซียนและญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ต้องการสร้างเขตเศรษฐกิจระดับภูมิภาคที่ประกอบด้วยจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้บวกชาติสมาชิกอาเซียน 10 ประเทศ โดยใช้กรอบความร่วมมืออาเซียน+3 เป็นกลไกขับดันสู่เป้าหมาย นายหวังอี้ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศจีน พูดเป็นนัยว่าเป้าหมายยุทธศาสตร์คือการจัดตั้งเขตความร่วมมือทางเศรษฐกิจของ 13 ประเทศ ซึ่งสามารถเทียบเคียงกับความร่วมมือของสหภาพยุโรปหรือยูโรโซน ที่เชื่อมระบบการเงินการคลังให้มีความผูกพันอย่างใกล้ชิด
            2.หากพิจารณาตามระดับความสำคัญต้องถือว่ายุทธศาสตร์ดังกล่าวเป็นยุทธศาสตร์ระดับแม่บท (Grand Strategy) เป็นวิสัยทัศน์ระดับภูมิภาคของจีน แน่นอนว่าต้องอาศัยเวลาอีกยาวนานกว่าจะไปถึงเป้าหมาย แต่เป็นประกาศวิสัยทัศน์ของจีน
            3. เป็นไปได้ว่าจีนจะใช้การจัดทำความตกลงพันธมิตรทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) เป็นเครื่องมือต่อรองจัดทำแนวปฏิบัติในทะเลจีนใต้ (COC) ที่ผ่านมาอาเซียนได้ประกาศว่าสนับสนุนให้มีการทำงานร่วมกันอย่างเต็มที่เพื่อให้กระบวนการเจรจาจัดทำ RCEP ดำเนินไปอย่างราบรื่นและบรรลุผลในปี 2015 (หรือปีเดียวกับการเป็นประชาคมอาเซียน)
            4.ทั้งเรื่องการจัดทำ COC กับ RCEP คงต้องเจรจากันอีกมาก เนื้อหาจะเป็นอย่างไรเป็นเรื่องที่ต้องติดตาม ประเด็นสำคัญยังอยู่ที่อาเซียนจะต้องตกลงเนื้อหา COC ให้ได้ก่อน เพราะตลอดเวลาที่ผ่านมาชาติสมาชิกอาเซียนบางประเทศแสดงท่าทีแข็งกร้าว บางประเทศแสดงท่าทีประนีประนอม หากเก็บเรื่องอธิปไตยความเป็นเจ้าของพื้นที่ข้อพิพาทไว้ก่อน โอกาสที่จะบรรลุข้อตกลงจะมีมากขึ้น
            5. ส่วนปัญหาของปฏิญญาว่าด้วยแนวปฏิบัติของภาคีในทะเลจีนใต้ (Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea หรือ DOC) ยังคงวนเวียนอยู่กับเรื่องเดิมๆ คือไม่มีอำนาจบังคับใช้ ดังนั้น การจะปฏิบัติตามหรือไม่เป็นเรื่องของความสมัครใจ เนื้อหา DOC บางข้อเป็นหลักการกว้างๆ จึงเกิดการตีความแตกต่างกัน อาเซียนอยู่ระหว่างการจัดทำแนวทางปฏิบัติ DOC (Guidelines for the implementation of the DOC) และหวังว่าที่จะสุดแล้วจะกลายเป็น COC ซึ่งอยู่ระหว่างประชุมของเจ้าหน้าที่
            เรื่องที่ยังต้องกระทำอยู่เสมอคือการสร้างความไว้วางใจ ความเชื่อถือต่อกัน ส่วนทิศทางความสัมพันธ์ทางการค้าการลงทุนระหว่างจีนกับอาเซียนจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
1 กรกฎาคม 2013

ชาญชัย คุ้มปัญญา
-------------------
บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
ข้อพิพาททะเลจีนใต้ (ฟิลิปปินส์) เป็นปัญหาที่แก้ไม่ตกยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ ในมุมหนึ่งอาจมองว่าไม่ค่อยมีความคืบหน้า เป็นการเจรจาที่ไร้ที่สุดสิ้น แต่ภายใต้สภาพดังกล่าวชาติสมาชิกอาเซียนอยู่ด้วยกันอย่างสันติ อยู่กับจีนอย่างสงบสุข เป็นการบริการจัดการข้อพิพาททั้งภายในอาเซียนด้วยกันและระหว่างอาเซียนกับจีน
บรรณานุกรม:
1. China Agrees to Asean Talks on Sea Spat Amid Philippine Warning, Bloomberg, 30 June 2013, http://www.bloomberg.com/news/2013-06-30/china-agrees-to-asean-talks-on-sea-spat-amid-philippine-warning.html
2. “China urges more cooperation between ASEAN, China, Japan, S. Korea”, Xinhua, 30 June 2013, http://news.xinhuanet.com/english/china/2013-06/30/c_132499195.htm
3. PH rebukes China for militarizing sea, Philippine Daily Inquirer, 1 July 2013, http://globalnation.inquirer.net/79215/ph-rebukes-china-for-militarizing-sea
4. “ข่าวเด่น : รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเป็นประธานร่วม การประชุม.รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน – จีน”, ศูนย์ข่าว, กระทรวงการต่างประเทศ, http://www.mfa.go.th/main/th/media-center/28/36516-%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80.html, accessed 1 July 2013.
5. “Plan of Action to Implement the Joint Declaration on the ASEAN-China Strategic Partnership for Peace and Prosperity (2011-2015)”, ASEAN Secretariat, http://www.asean.org/asean/external-relations/china/item/plan-of-action-to-implement-the-joint-declaration-on-asean-china-strategic-partnership-for-peace-and-prosperity-2011-2015
6. “Joint Communiqué 46th ASEAN Foreign Ministers’ Meeting Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam 29 – 30 June 2013”, ASEAN Secretariat, http://www.asean.org/images/2013/news/joint%20communique%20of%20the%2046th%20asean%20foreign%20ministers%20meeting%2046th%20amm%20-%20final%20-%2030%20june%202013.pdf, accessed 1 July 2013.
7. Lu Yu, Commentary: Territorial disputes should not overshadow China-ASEAN cooperation, Xinhua, 1 July 2013, http://news.xinhuanet.com/english/indepth/2013-07/01/c_132501554.htm.
---------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ศึกเลือกตั้งกลางเทอม 2018: ถอดบทเรียนที่ได้ ชัยชนะของทรัมป์

กระแสต่อต้านทรัมป์มีจริงแต่ไม่แรงอย่างที่หลายฝ่ายนำเสนอ รัฐบาลสามารถบริหารประเทศตามแนวทางของตนต่อไป ถือเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์

ไม่กี่วันก่อนเลือกตั้ง ผลโพลรายงานว่าพรรคเดโมแครทจะได้ ส.ส. เพิ่ม 23 ที่นั่ง ครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนฯ ในขณะที่รีพับลิกันยังครองเสียงข้างมากในวุฒิสภา ในช่วงสุดท้ายของการหาเสียงประธานาธิบดีทรัมป์กับพรรครีพับลิกันของท่านเน้นหาเสียงให้กับวุฒิสมาชิก ไม่ว่าจะเป็นแผนหรือเป็นการคาดการณ์ตามผลโพล ช่วงสัปดาห์สุดท้ายก่อนเลือกตั้งทรัมป์เอ่ยเรื่องที่ต้องการได้ ส.ว.เพิ่มขึ้น ส.ส.ลดลง “คลื่นน้ำเงิน” (Blue Wave): ถ้าใช้ข้อมูลที่พูดแง่ลบต่อทรัมป์ 3 สัปดาห์ก่อนเลือกตั้งทรัมป์ประกาศว่าหากรีพับลิกันแพ้ไม่ใช่ความผิดของตน ผลโพลหลายสำนักชี้ว่าคนจำนวนมากออกไปใช้สิทธิ์เพราะต้องการแสดงตนต่อต้านประธานาธิบดี ยกตัวอย่างผลโพลของ CNN ชี้ว่าร้อยละ 42 ของผู้ที่จะไปใช้สิทธิจะลงคะแนนเพื่อส่งสารแสดงตนบอกว่าผลงานรัฐบาลไม่เข้าตา ร้อยละ 28 ตั้งใจไปเลือกตั้งเพื่อสนับสนุนประธานาธิบดี และอีกร้อยละ 28 เช่นกันพูดว่าไม่ได้เลือกเพราะทรัมป์ นักวิชาการบางคนเห็นว่าเป็นไปตามทิศทางเล…

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเป็นแง่ลบคือ หมายถึง ความหย่อนยานในทางศีลธรรมจรรยา การไม่คำนึงถึงระเบียบวินัยทางเพศและศาสนา (เช่นพวกฮิปปี้ในอเมริกา) หลักสำค…