ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “เลือกตั้งประธานาธิบดีอิหร่าน 2013”

12 มิถุนายน 2013
ชาญชัย
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 12 มิ.ย. 17.20 น.)
            วันนี้เป็นวันสุดท้ายของการหาเสียงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ผู้มีสิทธิจะได้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งที่ 11 ในวันศุกร์ที่ 14 มิถุนายนนี้ การเลือกตั้งรอบนี้จะไม่มีชื่อนายมาห์มุด อาห์มาดิเนจาด เนื่องจากดำรงตำแหน่งติดต่อกัน 2 สมัยหรือ 8 ปีแล้ว
            สัปดาห์ที่แล้ว อยาตุลเลาะห์ อาลี โฮไซนี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุด เรียกร้องให้ชาวอิหร่านออกมาลงคะแนนเลือกตั้งให้มากที่สุด เพราะทุกคะแนนเสียงมีผลต่อประเทศ
            ประเด็นที่ชาติตะวันตกให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกคือนโยบายพัฒนานิวเคลียร์ของอิหร่าน ประธานาธิบดีคนใหม่จะคงเดิมหรือเปลี่ยนแปลง เพราะ 8 ปีที่ผ่านมาประธานาธิบดีอาห์มาดิเนจาดเดินหน้าพัฒนาโครงการอย่างต่อเนื่อง โครงการมีความก้าวหน้าแม้ถูกคณะมนตรีความมั่นสหประชาชาติประกาศคว่ำบาตรก็ตาม ทำให้ประเทศอย่างอิสราเอลร้อนใจเกรงว่าอิหร่านจะมีอาวุธนิวเคลียร์ในไม่ช้า ส่วนรัฐบาลโอบามาแม้ไม่แสดงอาการตื่นตระหนก แต่ได้เพิ่มแรงกดดัน ดำเนินมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง
            ด้านผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีหลายคนชูประเด็นแก้ปัญหาเศรษฐกิจ เพราะประเทศประสบปัญหาหลายอย่าง คนว่างงาน 3 ล้านคน อัตราเงินเฟ้อร้อยละ 30 ค่าครองชีพเพิ่มสูงขึ้นมาก ในขณะเดียวกันผู้สมัครสายอนุรักษ์นิยมบางคนยังคงชูประเด็นต่อต้านตะวันตก

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 12 มิ.ย. 21.00 น.)
          อดีตประธานาธิบดีอิหร่านสองท่านคือ Ali Akbar Hashemi Rafsanjani กับ Mohammad Khatami ประกาศสนับสนุนผู้สมัคร Hassan Rohani พร้อมกับเรียกร้องให้ชาวอิหร่านช่วยกันทำให้การเมือง วัฒนธรรม เศรษฐกิจและนโยบายต่างประเทศดำเนินไปในทิศทางดีกว่าเดิม
            คาดว่าจะมีผู้ลงคะแนนให้นาย Rohani ผู้สมัครสายปฏิรูปเพิ่มขึ้นเนื่องจากก่อนหน้านาย Mohammad Reza Aref ผู้สมัครอีกคนหนึ่งขอถอนตัวจากการเลือกตั้งเพื่อหวังเทคะแนนให้นาย Rohani ผู้มีนโยบายปรับความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก
(Ex-President Rafsanjani Joins Khatami to Back Rohani in Iran, Bloomberg)
            ในขณะที่มีกระแสข่าวว่าผู้ที่น่าจะชนะการเลือกตั้งมากที่สุดคือ นาย Saeed Jalili ผู้มีท่าทีแข็งกร้าวต่อตะวันตก และมีความคิดเคร่งครัดต่อหลักศาสนามาก
(Nuclear negotiator Jalili edges ahead in Iranian election race, Reuters)
            สำนักข่าว BBC รายงานสถานการณ์ล่าสุดเป็นการขับเคี่ยวระหว่าง Hassan Rowhani ผู้สมัครสายปฏิรูปกับ Saeed Jalili ผู้สมัครสายอนุรักษ์นิยม ด้าน Ayatollah Ali Khamenei ผู้นำสูงสุดประกาศว่ายอมรับผู้สมัครทุกคนที่ชนะการเลือกตั้ง
(Iran elections: Presidential candidates in final day of campaign, BBC)

วิเคราะห์: (อัพเดท 12 มิ.ย. 21.00 น.)
          ประธานาธิบดีอาห์มาดิเนจาดชนะการเลือกตั้งเมื่อปี 2005 ในลักษณะที่เป็นม้านอกสายตา เพราะก่อนหน้านั้นไม่มีใครเชื่อว่าเขาจะชนะ มีผู้แนะนำให้เขาถอนตัวก่อนวันเลือกตั้งด้วยซ้ำ และด้วยการชูนโยบายแข็งกร้าวต่อตะวันตก ชูนโยบายสร้างเกียรติภูมิแห่งชาติด้วยการพัฒนานิวเคลียร์ ทำให้โครงการนิวเคลียร์อิหร่านในยุคของท่านมีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก แต่เนื่องจากมีเหตุสงสัยและเกรงว่าโครงการฯ มีวัตถุประสงค์ด้านการทหารรวมอยู่ด้วย รัฐบาลโอบามาร่วมกับมิตรประเทศจึงดำเนินมาตรการคว่ำบาตร หนึ่งในมาตรการสำคัญคือไม่นำเข้าน้ำมันจากอิหร่าน กลุ่มประเทศสหภาพยุโรประงับการนำเข้าทั้งหมด ส่วนเกาหลีใต้กับญี่ปุ่นลดการนำเข้าบางส่วน ทำให้รายได้จากการขายน้ำมันซึ่งเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่งตกฮวบ
            นโยบายประกาศห้ามทำธุรกรรมการเงินกับอิหร่านเป็นอีกเหตุที่กระทบต่อเศรษฐกิจอิหร่าน ทำให้ค่าเงินอ่อนค่าอย่างมาก เกิดภาวะเงินเฟ้อระดับร้อยละ 30 ต่อปี ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้นเป็นเงาตามตัว ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจอิหร่านอย่างมาก
            หากประธานาธิบดีคนใหม่ยังคงยึดมั่นกับนโยบายเดิมของประธานาธิบดีอาห์มาดิเนจาด การคว่ำบาตรจะดำเนินต่อไป
            แต่หากประธานาธิบดีคนใหม่ปรับเปลี่ยนนโยบายนิวเคลียร์ให้โปร่งใส ตรวจสอบได้ เป็นมิตรกับชาติตะวันตก ข้อเรียกร้องขออิหร่านย่อมต้องเป็นเรื่องขอให้เลิกคว่ำบาตรซื้อขายน้ำมันกับอิหร่าน คาดว่าน้ำมันจากอิหร่านจะเข้าสู่ตลาดอย่างน้อย 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน ส่งผลให้อุปทานน้ำมันในตลาดเพิ่มขึ้นหากกลุ่มประเทศโอเปกไม่ปรับลดกำลังการผลิต
            ในช่วงหาเสียงผู้สมัครแต่ละคนมีจุดยืนเรื่องโครงการนิวเคลียร์ค่อนข้างชัดเจน ดังนั้น ในวันศุกร์นี้ประชาคมโลกจะทราบทิศทางโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน ทิศทางความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก
            หากอ้างอิงข้อมูลของสำนักข่าว BBC ผู้สมัครสองรายที่มีโอกาสมากที่สุด คนแรก Hassan Rowhani ประกาศว่าจะดำเนินนโยบายสายกลางไม่สุดโต่ง ส่วน Saeed Jalili ยืนยันว่าจะไม่ยอมละทิ้งสิทธิอันชอบธรรมในการพัฒนาใช้นิวเคลียร์ในทางสันติ และไม่ยอมพ่ายแพ้ต่อแรงกดดันและการคว่ำบาตร
            การเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งนี้อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของอิหร่านก็เป็นได้
----------------------
บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
8 ปีของการพัฒนานิวเคลียร์ภายใต้สมัยประธานาธิบดีอาห์มาดิเนจาด เป็นช่วงเวลาที่โครงการนิวเคลียร์มีความก้าวหน้ามาก ก่อทั้งผลดีผลเสียต่ออิหร่านชัดเจน แม้จะยังไม่สามารถสร้างโรงไฟฟ้าพลังนิวเคลียร์สำเร็จตามเป้า แต่ได้บรรลุเป้าหมายบางอย่างแล้ว

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

มุกตาดา อัล-ซาดาร์ ผู้สร้างความเปลี่ยนครั้งใหญ่แก่อิรัก ?

ตั้งแต่รัฐบาลสหรัฐส่งมอบอธิปไตยคืนแก่อิรัก นายกรัฐมนตรีที่ผ่านมามีสัมพันธ์ใกล้ชิดกับรัฐบาลสหรัฐทั้งสิ้น อัล-ซาดาร์กำลังจะเป็นนายกฯ คนแรกที่พยายามปลดแอกอิรักจากการครอบงำของต่างชาติ
เมื่อกองทัพสหรัฐกับพันธมิตรโค่นล้มระบอบซัดดัม ฮุสเซน รัฐบาลสหรัฐเป็นผู้ปกครองอิรัก จนถึงปี 2006 ส่งมอบอธิปไตยคืนแก่อิรัก จัดเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยหลายครั้ง แต่ผู้เป็นนายกฯ เป็นคนที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของสหรัฐ ดังนั้น แม้จะบอกว่าเป็นการเลือกตั้งเสรี ความจริงแล้วเป็นเพียงวิธีการ ทุกอย่างอยู่ภายใต้การจัดวางล่วงหน้า
เลือกตั้งครั้งล่าสุดเมื่อกลางเดือนที่ผ่าน มุกตาดา อัล-ซาดาร์ (Moqtada al-Sadr) ได้ที่นั่งในสภาสูงสุด มีสิทธิ์จัดตั้งรัฐบาลและเป็นนายกฯ และอาจสร้างความเปลี่ยนแปลงแก่อิรักต่างจากนายกฯ คนก่อนๆ
แนวทางของอัลซาดาร์ : มุกตาดา อัล-ซาดาร์ เป็นนักบวช เป็นผู้นำจิตวิญญาณของมุสลิมชีอะห์กลุ่มใหญ่กลุ่มหนึ่งในอิรัก นอกจากแสดงบทบาทในฐานะผู้นำทางศาสนา ยังทำหน้าที่อีกหลายอย่างเช่น เป็นผู้ปกครองของกลุ่ม ผู้วางนโยบายกำหนดทิศทาง และเป็นผู้นำกองกำลัง Mahdi Army อันเลื่องชื่อ ปะทะกับกองทัพสหรัฐนับครั้งไม่ถ้วน อัล-ซาดาร์ต่อต…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเป็นแง่ลบคือ หมายถึง ความหย่อนยานในทางศีลธรรมจรรยา การไม่คำนึงถึงระเบียบวินัยทางเพศและศาสนา (เช่นพวกฮิปปี้ในอเมริกา) หลักสำค…