H7N9 สายพันธุ์ภัยคุกคามรูปแบบใหม่

ทั่วโลกให้ความสนใจต่อข่าวเชื้อไข้หวัดนกอีกครั้ง และครั้งนี้พิเศษกว่าทั่วไปเพราะเป็นการติดเชื้อสายพันธุ์ใหม่ H7N9 ที่เพิ่งพบครั้งแรกว่าติดเชื้อในมนุษย์ แม้จนบัดนี้รายงานจำนวนผู้ติดเชื้อมีไม่มาก ทางการจีนประกาศว่าสามารถควบคุมการแพร่ระบาดได้แล้ว ยังมีประเด็นที่น่าเป็นห่วงหลายเรื่อง เช่น ยังไม่ทราบพาหะนำเชื้อว่ามาจากสิ่งใด บางคนเชื่อว่ามาจากนกป่าที่อพยพย้ายถิ่นแต่ยังพิสูจน์ไม่ได้ อีกทั้งยังไม่มีหลักฐานสรุปได้ว่าเชื้อแพร่จากคนสู่คนได้หรือไม่ เท่าที่ทางการจีนทำได้คือประสานงานกับองค์การอนามัยโลกและหน่วยงานสาธารณสุขของประเทศเพื่อนบ้าน เช่น มองโกเลีย ไต้หวัน รวมทั้งประเทศอื่นๆ อย่างสหรัฐอเมริกาเพื่อร่วมมือกันป้องกัน ศึกษาค้นคว้าโดยเร่งด่วน
            หากมองย้อนอดีตข่าวไข้หวัดนกซึ่งอันที่จริงคือโรคไข้หวัดใหญ่ชนิดหนึ่ง เคยปรากฏเป็นข่าวดังหลายรอบแล้ว เริ่มจากเมื่อ 10 ปีที่แล้วเกิดการระบาดไปทั่วโลกของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรงหรือโรคซาร์ส (SARS) มีผู้ติดเชื้อ 8 พันคน เสียชีวิตเกือบ 800 คน เขตเศรษฐกิจฮ่องกงที่ผู้คนอาศัยอยู่อย่างหนาแน่นต้องผวากับเชื้อดังกล่าวอย่างมากเพราะสามารถแพร่จากคนสู่คน
            หลังโรคซาร์สระบาดไม่นาน ในปี พ.ศ. 2547 (2004) ประเทศไทยประสบปัญหาไข้หวัดนกระบาดหนักพร้อมกับอีกหลายประเทศ ครั้งนี้เป็นเชื้อชนิด H5N1 เฉพาะประเทศไทยมีรายงานผู้เสียชีวิตสิบกว่าราย และเกิดเหตุติดเชื้อต่อเนื่องอีกหลายปีแต่ไม่รุนแรงเท่า ในปีแรกที่ระบาดหนักนั้น โรงเรียนหลายแห่งต้องปิดเรียน คนไม่กล้ากินไก่ ไม่กล้าแม้กระทั่งไปเดินห้างเกรงว่าอาจมีผู้ติดเชื้อปะปนอยู่เพราะเป็นสถานที่มีผู้คนจำนวนมาก การแพร่ระบาดครั้งล่าสุดคือเมื่อสี่ปีก่อนเกิดโรคระบาดไข้หวัดหมูที่เริ่มต้นจากอีกซีกโลกหนึ่งคือประเทศเม็กซิโกแล้วลามไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว (ความจริงเชื้อชนิดนี้คือไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ H1N1 เดิมกลุ่มสายพันธุ์นี้พบในสุกร)
            จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นให้ข้อสรุปที่ชัดเจนว่าการแพร่ระบาดไข้หวัดใหญ่เกิดขึ้นได้เสมอ มีข่าวรายงานพบผู้ติดเชื้อเรื่อยมา การติดเชื้อครั้งใหญ่เกิดขึ้นเป็นรอบๆ มาแล้วก็จากไป และพร้อมจะกลับมาใหม่อีก สังคมควรมีความรู้ความเข้าใจดังนี้
            ประการแรก ต้องไม่ตื่นตระหนกจนเกินควร
            การตื่นตระหนกส่วนหนึ่งมาจากการเทียบกับเหตุการณ์ร้ายในอดีต เทียบกับไข้หวัดใหญ่ระบาดในปี ค.ศ.1918 ที่คร่าชีวิตถึง 40 ล้านคน อีกส่วนเกิดจากการเป็นเชื้อสายพันธุ์ใหม่ มนุษย์ไม่มีความรู้เกี่ยวกับเชื้อชนิดใหม่นี้ ไม่รู้หนทางรักษาที่ถูกต้อง ยังไม่มีวัคซีนหรือยาที่ใช้ป้องกันรักษา เหล่านี้ล้วนเป็นเหตุให้ผู้คนกังวลใจไม่รู้จะปฏิบัติตัวอย่างไร ไม่แน่ใจในอนาคต
            การนำเสนอการคาดการณ์ในกรณี “เลวร้ายที่สุด” เป็นอีกสาเหตุที่ก่อให้เกิดความตื่นตระหนก เช่นการระบาดไข้หวัดหมูเมื่อปี 2009 เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอังกฤษคนหนึ่งออกมาให้ข่าวว่ามีโอกาสที่คนอังกฤษจะต้องเสียชีวิตถึง 6 หมื่น 5 พันคน ซึ่งพิสูจน์ได้ในภายหลังว่าเป็นตัวเลขที่เกินจากความจริงอย่างมาก ต้องเข้าใจว่าการคาดคะเนสถานการณ์จะสร้างฉากทัศน์ (scenario) ออกมาแตกต่างกันหลายอย่าง ตั้งแต่กรณีที่ดีที่สุดจนถึงที่เลวร้ายที่สุด แต่ละฉากมีโอกาสเกิดมากน้อยแตกต่างกัน ไม่จำต้องเท่ากันเสมอไป กรณีที่เลวร้ายที่สุดอาจมีโอกาสเกิดขึ้นน้อยมาก แต่เมื่อเป็นข่าวแล้วมักจะทำให้สังคมตื่นเต้นตกใจ
            สิบปีก่อนที่โรคซาร์สระบาดกลายเป็นข่าวดังทั่วโลก มีผู้เสียชีวิต 800 คน จำนวนนี้นับว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับโรคติดต่ออื่นๆ อย่างเช่น โรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล (ชนิดทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับไข้หวัดนก) ได้คร่าชีวิตผู้คนไปกว่าครึ่งล้านคนแล้วในปีเดียวกันนั้น หรือผู้เสียชีวิตจากโรคมาเลเรีย วัณโรค หรือโรคเอดส์ที่ตกปีละหลายแสนคน จึงเป็นคำถามว่าสังคมตื่นตระหนกเกินไปหรือไม่
            ประการที่สอง ยังต้องศึกษาวิจัยอีกมาก
            โลกปัจจุบันมีวิทยาการก้าวล้ำกว่าอดีตมาก การศึกษาวิจัยก็มีมาก แต่ยังพบอยู่เสมอว่ามนุษย์ยังขาดความรู้ความเข้าใจโดยเฉพาะเมื่อต้องเผชิญกับเชื้อสายพันธุ์ใหม่ที่ไม่รู้จักมาก่อน ต้องศึกษาทุกอย่างตั้งแต่เข้าใจลักษณะเชื้อโรค ระบาดวิทยา การพัฒนาวัคซีนที่ได้ผลดี วิธีการรักษาที่เหมาะสม รวมทั้งแนวปฏิบัติตอบสนองต่อการระบาด อย่างไรคือตอบสนองน้อยเกินไป อย่างไรคือตอบสนองมากเกินเหตุ เช่น บางประเทศเคยใช้วิธีกักกันชาวต่างชาติทุกคนที่มาจากประเทศที่มีผู้ติดเชื้อจำนวนมากโดยไม่เลือกหน้า ก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ว่าทำเกินกว่าเหตุ ในขณะที่ผู้ที่เห็นด้วยอ้างว่าเนื่องจากบริบทแต่ละประเทศแตกต่างกัน บางประเทศขาดแคลนวัคซีนป้องกันและยาที่ใช้รักษาโรคจึงต้องกักตัวไว้ก่อน ไม่ว่าข้อสรุปจะเป็นอย่างไรล้วนชี้ว่ามนุษย์ยังไม่เข้าใจอย่างเพียงพอ ไม่มีข้อสรุปเพื่อการจัดการภัยคุกคามที่เหมาะสม ยังมีคำถามอีกหลายข้อรอการค้นหาคำตอบ
            ประการที่สาม ไข้หวัดนกเป็นมากกว่าโรคระบาดชนิดหนึ่ง เพราะเป็นภัยคุกคามรูปแบบใหม่ชนิดหนึ่ง
            คนทั่วไปมองไข้หวัดนกว่าเป็นโรคระบาดชนิดหนึ่งซึ่งเป็นความเข้าใจที่ไม่ผิดแต่ไม่ครบถ้วน ความจริงแล้วไข้หวัดนกเป็นมากกว่าโรคระบาดเพราะในแวดวงวิชาการจัดว่าเป็น “ภัยคุกคามรูปแบบใหม่” (non traditional security หรือ NTS) ชนิดหนึ่งที่กระทบต่อความมั่นคงของรัฐ ในอดีตเราอาจคุ้นกับภัยคุกคามความมั่นคงจากคอมมิวนิสต์ การเกิดสงครามรบพุ่งกัน ปัจจุบันบริบทโลกเปลี่ยนเกิดภัยคุกคามชนิดใหม่ เรียกรวมๆ ว่า “ภัยคุกคามรูปแบบใหม่” ภัยคุกคามหลายชนิดจัดอยู่กลุ่มนี้ ที่สำคัญๆ เช่น การก่อการร้าย ภาวะโลกร้อน การขาดแคลนน้ำ การลักลอบค้ายาเสพติด หรือการย้ายถิ่นของคนจำนวนมาก รวมถึงโรคระบาดร้ายแรงอย่างไข้หวัดนก
            ภัยคุกคามรูปแบบใหม่มีลักษณะสำคัญประการหนึ่งคือ ลำพังการทำงานของรัฐหรือหน่วยงานรัฐไม่เพียงพอที่จะต่อต้านป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพ จำต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศ ถ้าจำกัดกรอบเฉพาะประเทศไทย จะอาศัยความร่วมมือจากคนไทยทั้งประเทศ ดังนั้น ประชาชนทุกคนจึงต้องตระหนักว่าตนมีบทบาท มีภาระหน้าที่รับผิดชอบร่วมมือกับภาครัฐ ภาคส่วนอื่นๆ
            การแพร่ระบาดโรคซาร์สในปี 2003 มีผู้ติดเชื้อทั้งสิ้นราว 8 พันคน เสียชีวิตราวร้อยละ 10 เฉพาะที่จีนมีรายงานตัวเลขผู้ติดเชื้อกว่า 5 พันคน เสียชีวิตราว 3 ร้อยคน ทำให้เศรษฐกิจจีนเสียหายเกือบหนึ่งหมื่นแปดพันล้านดอลลาร์ ตัวเลขสูญเสียเหล่านี้จะลดลงถ้าประชาชนมีความรู้ รัฐบาลให้ความสำคัญ เจ้าหน้าที่ดำเนินการโดยรีบด่วน มียุทธศาสตร์จัดการที่ดี
            นอกจากนี้ การขาดความรับผิดชอบของบางประเทศไม่เพียงสร้างความเสียหายแก่ประเทศตนเท่านั้น แต่ยังสร้างความเสียหายแก่ประเทศอื่นๆ ทั่วโลก นี่คือความร้ายแรงของภัยคุกคามรูปแบบใหม่
            ประการที่สี่ ไข้หวัดนกจะอยู่กับเราต่อไป
            เช่นเดียวกับการระบาดทุกครั้ง อีกไม่นานจีนจะสามารถควบคุมการแพร่ระบาดและเรื่องจะเงียบไป แต่การเงียบไปมิได้หมายความว่าโลกปลอดภัยจากเชื้อไข้หวัดนกตลอดกาล ยังเป็นภัยคุกคามที่อยู่กับเรา อาจปะทุแพร่ระบาดได้อีก
            การอุบัติขึ้นของเชื้อ H7N9 เป็นอุทาหรณ์อีกครั้งว่า ในขณะที่โลกมีความก้าวหน้าทางการแพทย์มากขึ้น เชื้อโรคมีการพัฒนาปรับตัวเหมือนกัน จากที่มนุษย์ไม่เคยติดเชื้อนี้มาก่อนมาบัดนี้สามารถติดเชื้อได้แล้ว เชื้อโรคปรับตัวอยู่ตลอดเวลา ในวันข้างหน้าอาจกลายเป็นเชื้อที่มนุษย์ไม่ต้องกังวลเพราะไม่ก่อให้เกิดโรคร้ายหรือในทางกลับกันอาจเป็นเชื้อชนิดร้ายแรงที่โลกต้องผวาก็เป็นได้
            สังคมไม่ควรเพียงตื่นเต้นกับข่าวเชื้อไข้หวัดนกสายพันธุ์ใหม่ที่มาแล้วและจะจางหายไปในที่สุด แต่ควรเข้าใจว่าไข้หวัดนกเป็น “ภัยคุกคามรูปแบบใหม่” ชนิดหนึ่งที่ยังอยู่กับเรา สังคมต้องเรียนรู้ต้องตื่นตัวอยู่เสมอ การตื่นตัวนอกจากจะช่วยป้องกันดูแลตัวเองและชุนชนแล้ว ยังเป็นแรงผลักสำคัญให้ภาครัฐ ภาคเอกชนทั้งหมดต้องให้ความสำคัญ การป้องกันการจัดการอย่างทันท่วงทีด้วยความร่วมมือร่วมใจทั้งระดับนานาชาติกับทุกภาคส่วนของสังคมคือแนวทางที่จะลดความสูญเสียได้มากที่สุด เป็นวิธีการรับมือภัยคุกคามรูปแบบใหม่นี้
14 เมษายน 2013
ชาญชัย คุัมปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 17 ฉบับที่ 6005 วันอาทิตย์ที่ 14 เมษายน พ.ศ.2556)
------------------------
บรรณานุกรม:
1. Dead sparrows in Nanjing not infected withH7N9, People’s Daily Online, 7 April 2013, http://english.peopledaily.com.cn/90882/8197486.html
2. Migratory birds may have carried H7N9 into China: expert, Xinhua, 7 April 2013, http://news.xinhuanet.com/english/china/2013-04/07/c_124548686.htm
3. China reinforces H7N9 detection, prevention, China Daily, 7 April 2013, http://www.chinadaily.com.cn/china/2013-04/07/content_16381295.htm
4. Efforts promised to monitor H7N9 bird flu, People’s Daily Online, 8 April 2013, http://english.peopledaily.com.cn/90882/8199322.html
5. M Fitzpatrick, Pandemic flu: Public health and the culture of fear, S. Rajaratnam School of International Studies (RSIS), http://www.rsis.edu.sg/NTS/resources/research_papers/NTS%20Working%20Paper2.pdf
6. K.U. Menon, “Pigs, People and a Pandemic: Communicating Risk in a City-state”, S. Rajaratnam School of International Studies (RSIS), http://www.rsis.edu.sg/NTS/resources/research_papers/NTS_Working_Paper6.pdf
7. วิเคราะห์ความมั่นคงแบบ non-traditional, http://news.thaieurope.net/content/view/980/141/
8. เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์, บทเรียนจากซาร์ส (SARS), วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์ (Section T) ปีที่ 3 ฉบับที่ 1 (2547/2004): 49 – 60, research.sc.chula.ac.th/ปี3เล่ม1/ซาร์ส.pdf
9. Li Hongyan and Ong Suan Ee, Examining Pandemic Responses in Asia, NTS Insight October 2010, http://www.rsis.edu.sg/nts/HTML-Newsletter/Insight/NTS-Insight-oct-1001.html
-----------------------

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง

ประกันสุขภาพ ไข้หวัดใหญ่ มือเท้าเปื่อย และ 5 โรคจากยุง
เบี้ยหลักร้อย คุ้มครองหลักหมื่นครับ สนใจคลิกดูก่อนครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อประกันออนไลน์สะดวก รวดเร็ว ติดต่อ 24 ชม.

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อ ไลน์ ck09105

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือโทร 091-0597905

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19

รวมทุกบริษัทประกันไวรัสโคโรนา โควิด-19
สนใจคลิกที่รูป