ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

ลักษณะทั่วไปของวิชารัฐศาสตร์ หน้า 4

“การเมืองการปกครองเป็นเรื่องใกล้ตัว”
            อาณาจักรกรีซ (Greece) สมัยโบราณ สถานที่ซึ่งผู้คนอยู่รวมกันเรียกกว่า ‘polis’ แต่ polis เป็นมากกว่าดินแดนหรืออาณาบริเวณ แต่เป็นแนวคิดที่ว่าทั้งชุมชนหรือทั้งสังคมใน polis นั้น ไม่อาจแยกสังคม การเมือง เศรษฐกิจออกจากกัน อีกทั้งยังร่วมรับรู้ในประวัติศาสตร์และแสวงหาอนาคตร่วมกัน
            o กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ทั้งหมดผูกพันกันเกี่ยวข้องกันทั้งสังคม การเมือง เศรษฐกิจ ทั้งอดีต ปัจจุบันและอนาคต
            o ตัวอย่าง เช่น Sparta กับ Athens อย่างเป็นหนึ่ง polis ที่แยกออกจากกัน และเป็นตัวของตัวเอง
• ทุกคนอยู่ภายใต้รัฐ ภายใต้การเมืองการปกครอง
            ทุกวันนี้ ทุกตารางนิ้วที่มนุษย์คนหนึ่งอาศัยในโลก ล้วนเป็นพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การปกครองของรัฐใดรัฐหนึ่ง เราจะเห็นว่าตั้งแต่แรกเกิดเราก็อาศัยอยู่ในรัฐแล้ว เป็นประชากรของรัฐ รัฐเข้ามาเกี่ยวข้องกับเราตั้งแต่เป็นทารก มีกฎหมายที่ต้องปฏิบัติ เราจะหนีไปอยู่ใต้น้ำไม่ได้
            อภิปราย สมมุติว่า เรามีความสามารถสร้างสังคมที่แยกตัวออกจากรัฐ ถามว่าเราควรทำเช่นนั้นหรือไม่

• การเมืองการปกครองหรือรัฐนั้นเกี่ยวข้องกับเราตั้งแต่เกิดจนตาย
            และความสัมพันธ์ระหว่างเราก็รัฐก็ดำเนินไปเรื่อยๆ เช่น เมื่อเราสมรสแต่งงานก็ต้องไปจดทะเบียนสมรสเพื่อการให้การแต่งงานถูกต้องตามกฎหมาย คือรัฐเห็นดีเห็นงามด้วย รัฐยอมรับรู้การแต่งงานนั้น และเมื่อเราเสียชีวิตก็ต้องมีผู้ไปแจ้งตายให้กับเรา เพื่อรัฐจะบันทึกว่าคนผู้นี้ได้เสียชีวิต ได้สูญหายไปจากรัฐแล้ว

• การเมืองการปกครองมีอิทธิพลต่อชีวิตเรา
            รัฐที่เราอยู่อาศัยไม่ได้อยู่เฉยๆ แต่ได้ออกกฎหมาย นโยบายต่างๆ ที่มีผลต่อชีวิตเรา เราสามารถเข้าใจง่ายๆ ด้วยการคิดว่า ปัจจุบัน ประเทศที่เราอาศัยอยู่ในมีกี่กระทรวง กระทรวงต่างๆเหล่านั้นแหละที่จะมีผลต่อชีวิตของเราในด้านต่างๆ ทั้งที่เรารู้และไม่รู้ ที่เราเข้าใจและยังไม่เข้าใจ
            มีคนกล่าวว่าอาหารเช้าที่เราทานทุกวันเกี่ยวข้องกับกฎหมายหรือนโยบายที่ออกมาจากรัฐ เช่น กฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมยาฆ่าแมลง นโยบายส่งเสริมปลูกพืชปลอดสารพิษ การควบคุมหรือการปล่อยลอยตัวราคาพืชผลต่างๆ

• ทุกแวดวงมักมีการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ
            o แม้วงการกีฬาก็มีการเมืองมาเกี่ยวข้อง
            o สมาคมกีฬาที่มีการเมืองมาก มักเป็นสมาคมที่มีงบประมาณจำนวนมหาศาล สมาคมบางแห่งของไทยมีงบประมาณปีละพันล้านบาทไทย
• การมีความรู้ความเข้าใจเรื่องการเมืองการปกครองจึงสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของเรา
            และประเด็นจึงไม่อยู่ที่ว่า เราเกี่ยวข้องกับการเมืองหรือไม่ แต่ควรถามว่าเราควรเกี่ยวข้องด้วยอย่างไร
เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120
ชาญชัย คุ้มปัญญา
--------------------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

กำเนิด “รัฐสมัยใหม่” ตัวแสดงเอกของโลก

ในโลกปัจจุบัน ในบรรดาตัวแสดงทุกประเภท “รัฐ” เป็นตัวละครหลัก/ ตัวแสดงเอก (primary actor) ของระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ไม่แปลกที่รัฐจะปรากฏอยู่ในหน้าข่าวต่างประเทศทุกวันและมากที่สุด
บทความนี้จะนำเสนอประวัติกำเนิด “รัฐสมัยใหม่” และข้อวิพากษ์ ประวัติที่มา :
            เมื่อจักรวรรดิโรมันเสื่อมสลาย ดินแดนในทวีปยุโรปแยกออกเป็นแว่นแคว้นต่างๆ ที่เป็นอิสระต่อกัน เช่น อิตาลีแบ่งออกเป็นรัฐลอมบาร์ดี โรมานญา ทัสคานี เนเปิล ซีซีลี รัฐสันตะปาปา ฯลฯ เยอรมนีแยกออกเป็นรัฐแซกซอน ฟรังโกเนีย บาวาเรีย ชวาเบน ไมเซน ฯลฯ ฝรั่งเศสแยกออกเป็นรัฐบูร์กอญ กาสกอญ ตูลูส โพรวองส์ ฯลฯ เช่นเดียวกับสเปนและยุโรปตะวันออก เป็นสภาพที่อำนาจการเมืองกระจัดกระจายไม่รวมศูนย์ดังสมัยจักรวรรดิโรมัน             จากนั้นการปกครองค่อยๆ พัฒนาเป็นระบบฟิลดัล (Feudal system) กับศาสนจักรโรมันคาทอลิก
            ศาสนจักรโรมันคาทอลิกเป็นองค์กรเดียวที่มีโครงสร้างทางอำนาจเข้มแข็ง บาทหลวงกระจายอยู่ทุกหนแห่ง ทุกแว่นแคว้น เป็นที่พึ่งของประชาชนท่ามกลางสภาวะสงคราม ความทุกข์ยากลำบากต่างๆ             ในปี ค.ศ.800 เกิดเหตุการณ์สำคัญคือ หลังจากพระเจ้าช…

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเป็นแง่ลบคือ หมายถึง ความหย่อนยานในทางศีลธรรมจรรยา การไม่คำนึงถึงระเบียบวินัยทางเพศและศาสนา (เช่นพวกฮิปปี้ในอเมริกา) หลักสำค…