ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “หลังการโค่นล้มโมฮัมเหม็ด มอร์ซีแห่งอียิปต์ และรัฐบาลเฉพาะกาลของอัดลี มานซูร์” (7)

สรุปสถานการณ์(อัพเดท 21 ส.ค.23.50 น.) หลังถูกทางการสลายการชุมนุมเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม กลุ่มภราดรภาพมุสลิมประกาศชุมนุมประท้วงทั่วประเทศต่อเนื่องเป็นเวลา 1 สัปดาห์ ด้วยจุดยืนว่า “เราต่อต้านรัฐบาลจากการรัฐประหารเพราะเป็นหลักการของอิสลาม เป็นหลักการอันชอบธรรมที่เราไม่อาจถอนตัวจากจุดยืนดังกล่าว”
            การชุมนุมต่อเนื่อง ทำให้วันที่ 16 มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 173 ราย ในจำนวนนี้เป็นตำรวจ 10 ราย แต่แล้ววันที่ 18 สิงหาคมแกนนำผู้จัดชุมนุมต่อต้านรัฐประการ ยกเลิกการชุมนุม โดยให้เหตุผลว่าหวั่นเกรงความปลอดภัยของผู้ชุมนุม
            ด้านกระทรวงมหาดไทยรายงานว่าปัจจุบันมีผู้ถูกกุมกัง 1,004 คน เนื่องจากมีอาวุธผิดกฎหมาย
คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 21 ส.ค. 23.50 น.)
            ผลจากจากการสลายการชุมนุมและความรุนแรงที่ตามมาสองสามวัน รายงานของทางการอียิปต์มีจำนวนราว 900 ราย ในจำนวนนี้ 100 รายเป็นตำรวจกับทหาร ส่วนกลุ่มภราดรภาพมุสลิมกล่าวว่าผู้สนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซีเสียชีวิตราว 1,400 ราย
            กลุ่มภราดรภาพมุสลิมประกาศว่าจะไม่ก่อความรุนแรงแม้นาย Mohammed Badie ผู้นำฝ่ายวิญญาณจะถูกรัฐบาลจับกุม นาย Khaled Hanafi, secretary-general of the Freedom and Justice Party กล่าวว่า “เราใช้สันติวิธีเท่านั้น ... เราเสียใจที่ดร. Badie ถูกจับกุม แต่เป็นทางที่เราเลือกแม้ว่าจะต้องเสียสละ เราจะเดินหน้าต่อไป”

            นาย Recep Tayyip Erdogan นายกรัฐมนตรีตุรกี กล่าวอย่างชัดเจนว่าอิสราเอลอยู่เบื้องหลังการโค่นล้มอดีตประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซี พร้อมกับกล่าวว่าตนมีหลักฐาน
            สำนักข่าว The Jerusalem Post อ้างว่าหลักฐานดังกล่าวคือวีดีโอที่ถ่ายในงานสัมมนาเมื่อเดือนมิถุนายน 2011 ที่มหาวิทยาลัย Tel Aviv University ที่มีนาย Tzipi Livni รัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมและเป็นหัวหน้าพรรคฝ่ายค้านอิสราเอล และนาย Bernard-Henri Lévy นักวิชาการชาวยิวเชื้อสายฝรั่งเศส นาย Lévy กล่าวตอนหนึ่งว่าตน “จะพยายามกีดกันไม้ให้ [กลุ่มภราดรภาพมุสลิมไปที่อียิปต์] ได้อำนาจ [บริหารประเทศ] ด้วยทุกวิถีทาง”
            นายกรัฐมนตรี Erdogan ตีความว่า “กลุ่มภราดรภาพมุสลิมจะไม่มีวันบริหารประเทศแม้ชนะเลือกตั้ง เพราะประชาธิปไตยไม่ใช่เพียงการลงคะแนนเลือกตั้ง”
            นาย Yigal Palmor โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอลกล่าวว่าไม่มีค่าพอที่จะให้คำตอบใดๆ ส่วนนาย Josh Earnest โฆษกทำเนียบขาวไม่เห็นด้วยกับการที่นายกรัฐมนตรีตุรกีแสดงความเห็นดังกล่าวและมาจากข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง

วิเคราะห์(อัพเดท 21 ส.ค.23.50 น.)
            เหตุการณ์สำคัญๆ ที่เกิดขึ้นในสองสามวันที่ผ่านมามีประเด็นวิเคราะห์ ดังนี้
            1. เป้าหมายกับกลวิธีของของฝ่ายต่อต้านมอร์ซี (ผู้นำเหล่าทัพ รัฐบาลมานซูร์ กลุ่มประชาชน) คือ ให้กลุ่มผู้สนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซียุติการชุมนุม การเข้าสู่กระบวนทางการเมืองกระแสหลัก พวกที่ยังชุมนุมต่อไปจะถูกสลายการชุมนุม แกนนำผู้ชุมนุมจะถูกกักตัว ผู้ใดใช้อาวุธจะถูกจัดการอย่างรุนแรงและถูกตีตราว่าเป็นผู้ก่อการร้าย
            กระทั่งผู้ชุมนุมของกลุ่ม National Salvation Front ซึ่งสนับสนุนการโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี ประกาศท่าทีดังกล่าวเช่นกันว่า “กลุ่มก่อการร้าย” กำลังโจมตีประเทศและประชาชนอียิปต์ รวมทั้งฐานที่ตั้ง จุดตรวจของทหารอียิปต์ในคาบสมุทรซีนาย แถลงการณ์ตอนหนึ่งกล่าวว่า กลุ่มภราดรภาพมุสลิมกำลังใช้ความรุนแรงและพยายามโค่นล้มรัฐบาล” อียิปต์กำลังเผชิญความรุนแรง

            2. เป็นที่ชัดเจนแล้วว่ากลุ่มภราดรภาพมุสลิมได้ยุติการชุมนุมต่อเนื่อง เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ แม้กระทั่งการจับที่นาย Mohammed Badie ผู้นำฝ่ายวิญญาณจะถูกรัฐบาลจับกุม กลุ่มฯ ก็ไม่แสดงการตอบโต้ ย้ำว่าจะใช้สันติวิธี
            ถ้าจะวิเคราะห์แบบซับซ้อน การที่นาย Badie ถูกจับกุม ไม่ได้หมายความว่าทางการหมายจะเอาชีวิต ในทางตรงข้ามเป็นโอกาสให้นาย Badie เข้าสู่กระบวนการเจรจาลับ
            เป็นเหตุผลว่าทำไมกลุ่มภราดรภาพมุสลิมยุติการชุมนุมตามที่ประกาศก่อนหน้า

            3. หากคำกล่าวของนายกรัฐมนตรีตุรกีถูกต้องก็จะเป็นเรื่องใหญ่มาก เพราะชี้ว่าอิสราเอลอยู่เบื้องหลังหรือสนับสนุนการทำรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี
            หากมองในภาพกว้างๆ การที่ผู้นำเหล่าทัพอียิปต์มีความสัมพันธ์อันดีกับอิสราเอลนั้นมีความเป็นไปได้ เพราะตั้งแต่ที่อิสราเอลกับอียิปต์ได้ลงนามข้อตกลงแคมป์เดวิด (Camp David Accords) เมื่อวันที่ 17 กันยายน 1978 เป็นจุดเริ่มต้นของการเจรจาเพื่อสนธิสัญญาสันติภาพระหว่างสองประเทศ สองประเทศก็เริ่มมีความสัมพันธ์ด้านความมั่นคงทางทหารที่ดีต่อกัน

            แต่เรื่องไม่จบเพียงเท่านี้ เพราะหากมองว่าต่างชาติอยู่เบื้องหลังการโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี จะต้องโยงอย่างน้อยอีก 3 ประเทศที่ให้การสนับสนุนรัฐบาลเฉพาะกาลปัจจุบันด้วย นั่นคือ ซาอุดิอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และคูเวตที่สัญญาว่าจะให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจรวมกันราว 12 พันล้านดอลลาร์
            และอาจรวมถึงรัฐบาลโอบามา ที่อิสราเอลอาจได้ปรึกษาเป็นการลับมาก่อนแล้ว หากย้อนดูอียิปต์สปริงตั้งแต่การโค่นล้มระบอบฮอสนี่ มูบารัค มีหลักฐานชัดเชนว่ารัฐบาลโอบามาอยู่เบื้องหลังการเคลื่อนไหวของกองทัพอียิปต์ ทำให้นายมูบารัคที่ครองอำนาจ 3 ทศวรรษถูกโค่นล้มอย่างรวดเร็ว
            ดังนั้น หากวิเคราะห์ในแนวนี้จะได้ข้อสรุปว่า หลายประเทศได้ร่วมมือกันโค่นล้มรัฐบาลมอร์ซี กลุ่มภราดรภาพมุสลิม
            ไม่ว่าหลักฐานที่นายกรัฐมนตรีตุรกีอ้างถึงคืออะไร คำพูดของผู้เป็นนายกรัฐมนตรีที่กล่าวอย่างชัดถ้อยชัดคำ ในประเด็นที่อ่อนไหวเช่นนี้ ย่อมไม่ใช่เรื่องธรรมดา หรือละเลยไม่ให้ความสำคัญ

            เกือบสองเดือนแล้วที่ทหารยึดอำนาจประธานาธิบดีมอร์ซี แต่เรื่องราวยังไม่จบ รัฐบาลมานซูร์ยังคงวุ่นวายกับการยุติความขัดแย้ง นำประเทศสู่การปรองดองสมานฉันท์ ท่ามกลางแรงกดดันของนานาชาติที่เรียกร้องให้รัฐบาลยุติใช้ความรุนแรง หลายประเทศกำลังพิจารณาแขวนความช่วยเหลือชั่วคราว ในขณะที่กลุ่มภราดรภาพมุสลิมยุติการชุมนุมต่อเนื่อง นี่เป็นอาจสัญญาณที่ดี อาจชี้ชะตาของประเทศในอนาคต
21 สิงหาคม 2013

ชาญชัย คุ้มปัญญา
-------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง:
(อัพเดท 15 ส.ค. 13.00 น.) หลังจากรัฐบาลเฉพาะกาลของนายอัดลี มานซูร์มีคำสั่งให้ทหารตำรวจสลายการชุมนุมของกลุ่มผู้ชุมนุมที่ยังปักหลักชุมนุมยืดเยื้อ วันนี้เจ้าหน้าที่ได้เริ่มปฏิบัติการสลายการชุมนุมแล้ว ด้านภราดรภาพมุสลิม กับกลุ่มผู้สนับสนุนอดีตประธานาธิบดีมอร์ซี ประกาศเรียกร้องให้ประชาชนอียิปต์ทั่วประเทศออกจากบ้านเพื่อชุมนุมต่อต้านโดยด่วน
(อัพเดท 16 ส.ค. 16.20 น.) แม้ถูกทางการสลายการชุมนุม แต่กลุ่มผู้สนับสนุนอดีตประธานาธิบดีโมฮัมเหม็ด มอร์ซีไม่ยอมถอย ประกาศชุมนุมใหญ่ในวันศุกร์ (16 ส.ค.) หลังจากมีคนเสียชีวิตบาดเจ็บจากการสลายการชุมนุมจำนวนมาก ในขณะเดียวกันฝ่ายต่อต้านมอร์ซีก็เรียกร้องให้ประชาชนออกมาชุมนุมใหญ่เช่นกัน

บรรณานุกรม:
1. Egyptian security forces storm mosque filled with protesters, Fox News/AP/Reuters, 17 August 2013, http://www.foxnews.com/world/2013/08/17/egypt-muslim-brotherhood-calls-for-week-rallies-to-protest-killings/
2. Defiant protesters march in Egypt capital, Al Jazeera, 19 August 2013, http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2013/08/2013818123034533733.html
3. Morsi supporters show weak mobilisation amid calls for solution to Egypt crisis, Ahram Online, 20 August 2013, http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/79485/Egypt/Politics-/Morsi-supporters-show-weak-mobilisation-amid-calls.aspx
4. Egypt arrests Muslim Brotherhood's leader, Reuters, 20 August 2013, http://www.reuters.com/article/2013/08/20/us-egypt-protests-idUSBRE97C09A20130820
5. Egypt’s Brotherhood says struggle will remain nonviolent, The Washington Post, 20 August 2013, http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/egypts-brotherhood-says-struggle-will-remain-nonviolent/2013/08/20/dd95747a-0991-11e3-8974-f97ab3b3c677_story.html
6. “Erdogan blames Israel for Morsi’s downfall, Egypt unrest”, The Jerusalem Post, 20 August 2013, http://www.jpost.com/Diplomacy-and-Politics/Erdogan-Israel-orchestrated-Morsi-overthrow-Egypt-unrest-323679
-------------------

ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations
รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

มุกตาดา อัล-ซาดาร์ ผู้สร้างความเปลี่ยนครั้งใหญ่แก่อิรัก ?

ตั้งแต่รัฐบาลสหรัฐส่งมอบอธิปไตยคืนแก่อิรัก นายกรัฐมนตรีที่ผ่านมามีสัมพันธ์ใกล้ชิดกับรัฐบาลสหรัฐทั้งสิ้น อัล-ซาดาร์กำลังจะเป็นนายกฯ คนแรกที่พยายามปลดแอกอิรักจากการครอบงำของต่างชาติ
เมื่อกองทัพสหรัฐกับพันธมิตรโค่นล้มระบอบซัดดัม ฮุสเซน รัฐบาลสหรัฐเป็นผู้ปกครองอิรัก จนถึงปี 2006 ส่งมอบอธิปไตยคืนแก่อิรัก จัดเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยหลายครั้ง แต่ผู้เป็นนายกฯ เป็นคนที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของสหรัฐ ดังนั้น แม้จะบอกว่าเป็นการเลือกตั้งเสรี ความจริงแล้วเป็นเพียงวิธีการ ทุกอย่างอยู่ภายใต้การจัดวางล่วงหน้า
เลือกตั้งครั้งล่าสุดเมื่อกลางเดือนที่ผ่าน มุกตาดา อัล-ซาดาร์ (Moqtada al-Sadr) ได้ที่นั่งในสภาสูงสุด มีสิทธิ์จัดตั้งรัฐบาลและเป็นนายกฯ และอาจสร้างความเปลี่ยนแปลงแก่อิรักต่างจากนายกฯ คนก่อนๆ
แนวทางของอัลซาดาร์ : มุกตาดา อัล-ซาดาร์ เป็นนักบวช เป็นผู้นำจิตวิญญาณของมุสลิมชีอะห์กลุ่มใหญ่กลุ่มหนึ่งในอิรัก นอกจากแสดงบทบาทในฐานะผู้นำทางศาสนา ยังทำหน้าที่อีกหลายอย่างเช่น เป็นผู้ปกครองของกลุ่ม ผู้วางนโยบายกำหนดทิศทาง และเป็นผู้นำกองกำลัง Mahdi Army อันเลื่องชื่อ ปะทะกับกองทัพสหรัฐนับครั้งไม่ถ้วน อัล-ซาดาร์ต่อต…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเป็นแง่ลบคือ หมายถึง ความหย่อนยานในทางศีลธรรมจรรยา การไม่คำนึงถึงระเบียบวินัยทางเพศและศาสนา (เช่นพวกฮิปปี้ในอเมริกา) หลักสำค…