ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดประเด็นร้อน “ความขัดแย้งในประเทศซีเรีย” (6)

23 สิงหาคม 2013
ชาญชัย คุ้มปัญญา
สรุปสถานการณ์: (อัพเดท 23 ส.ค. 20.50 น.)
            หนึ่งเดือนก่อนพลเอก Martin Dempsey ผู้บัญชาการทหารสูงสุดสหรัฐฯ เสนอทางเลือกแผนการทางทหารต่อรัฐบาลสภาในแนวทางต่างๆ และชี้ว่าจากประสบการณ์รอบ 10 ปีที่ผ่านมากำลังทหารเพียงอย่างเดียวไม่อาจช่วยจัดตั้งรัฐบาลใหม่ที่มีเสถียรภาพ และสหรัฐฯ ต้องพร้อมรับผลที่จะตามมาหากเข้าแทรกแซง เช่น อาจเป็นการกระตุ้นเร้าพวกสุดโต่ง ทำให้อาวุธเคมีแพร่กระจายออกไป มีโอกาสที่สถานการณ์จะดึงให้ประเทศต้องเข้าพัวพันมากขึ้น และควรดำเนินการร่วมกับมิตรประเทศ
            ที่ผ่านมารัฐบาลโอบามามีจุดยืนชัดเจนว่าต้องการให้ประธานาธิบดีประธานาธิบดีบาชาร์ อัล อัสซาด แต่ตลอดสองปีครึ่งกลับแสดงอาการลังเลใจอยู่ตลอดเวลา ไม่ได้สนับสนุนทางการทหารอย่างชัดเจน แม้มีข่าวว่ากองทัพของรัฐบาลอัสซาดใช้อาวุธเคมี
            เช่นเดียวกับอังกฤษกับฝรั่งเศสแสดง ที่แสดงท่าทีต้องการช่วยเหลือฝ่ายต่อต้าน ท่าทีเรียกร้องให้สหรัฐฯ เข้าแทรกแซงด้วยกำลังทหาร แต่ทั้งหมดยังเป็นเพียงความคิดเท่านั้น

คืบหน้าล่าสุด: (อัพเดท 23 ส.ค. 20.50 น.)
            ประธานาธิบดีบารัก โอบามากล่าวว่ารัฐบาลอเมริกันให้ความสำคัญอย่างมากกับเหตุข่าวการใช้อาวุธเคมีครั้งล่าสุดใกล้กรุงดามัสกัส ประเทศซีเรีย สหรัฐฯ อยู่ระหว่างการตรวจสอบยืนยันว่าเหตุการณ์เป็นอย่างไร “ผลประโยชน์หลัก” ของสหรัฐฯ ต่อเรื่องความขัดแย้งในซีเรีย “คือทำให้มั่นใจว่าอาวุธอำนาจทำลายร้ายแรง (weapons of mass destruction) จะไม่แพร่กระจายออกไป และปกป้องพันธมิตร ฐานทัพของเราในภูมิภาค” และ “ความเชื่อที่ว่าสหรัฐฯสามารถช่วยแก้ปัญหาอันซับซ้อนในซีเรียนั้นเป็นความเชื่อเกินจริง”

            นาย William Hague รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอังกฤษ เชื่อว่าเป็นฝีมือของฝ่ายรัฐบาลอัสซาด ส่วนนาย Laurent Fabius รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศสเตือนว่าฝรั่งเศสอาจตอบโต้ “ด้วยกำลัง” อาจได้รับการยืนยันว่ารัฐบาลซีเรียใช้อาวุธเคมีจริง
            หลายประเทศเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่สหประชาชาติเข้าตรวจสอบทันที แม้กระทั่งกระทรวงการต่างประเทศรัสเซียยัง “เรียกร้องให้ให้รัฐบาลซีเรียให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่สหประชาชาติ” แต่ยังไม่มีการตอบรับจากรัฐบาลซีเรีย

วิเคราะห์: (อัพเดท 23 ส.ค. 20.50 น.)
            ข่าวการใช้อาวุธเคมีเกิดขึ้นราวหนึ่งปีแล้ว มีการใช้หลายครั้ง หลายจุด ที่ผ่านมาต่างฝ่ายต่างอ้างว่าอีกฝ่ายเป็นผู้ใช้
            ความสนใจล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อเจ้าหน้าที่สหประชาชาติเข้าไปตรวจสอบการใช้อาวุธเคมีในซีเรียอย่างเป็นทางการ เพื่อหาข้อสรุปว่ามีการใช้จริงหรือไม่ ประจวบเหมาะกับข่าวการใช้อาวุธเคมีใกล้กรุงดามัสกัส ทำให้มีผลเสียชีวิตหลายร้อยราย (หรือกว่าพันราย) จำนวนไม่น้อยเป็นเด็กและผู้หญิง เป็นการเสียชีวิตจำนวนมากที่สุดนับจากรายงานการใช้อาวุธเคมีทั้งหมดสิบกว่าครั้ง

            ข้อมูลที่ปรากฏจากสื่อหลายสำนัก วิเคราะห์ได้ว่า
            ประการแรก มุ่งชี้ว่าฝ่ายรัฐบาลอัสซาดเป็นผู้ใช้ เนื่องจากกองทหารฝ่ายรัฐบาลเปิดฉากโจมตีพื้นที่ดังกล่าว ผู้อยู่ในเหตุการณ์บางคนเล่าว่าได้ยินเสียงปืนใหญ่ บางคนเล่าว่าได้ยินเสียงเครื่องบิน การเปิดฉากโจมตีและอาวุธที่ใช้มุ่งชี้ให้เห็นว่าน่าจะเป็นฝีมือฝ่ายรัฐบาล
            การออกมาให้ความเห็นของรัฐบาลอังกฤษกับฝรั่งเศส เป็นแรงเสริมอีกแรงที่ช่วยกันประกาศว่าเป็นฝีมือของรัฐบาลอัสซาด ทั้งๆ ที่ยังไม่มีการพิสูจน์

            ประการที่สอง ฝ่ายต่อต้านแสดงหลักฐานผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ทั้งภาพถ่ายวีดีโอหลายชุด สภาพศพของผู้เสียชีวิต ข้อมูลเรื่องนี้แสดงให้เห็นว่าฝ่ายต่อต้านอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว และเข้าถึงพื้นที่ก่อนจึงสามารถเก็บภาพดังกล่าวได้เป็นจำนวนมาก เก็บได้อย่างสมบูรณ์ครบถ้วน
            ประการที่สาม จากข้อมูลที่ปรากฏทั้งหมด ผู้เสียชีวิตจำนวนมากไม่ปรากฏบาดแผลตามร่างกาย แพทย์ที่ทำตรวจรายงานว่าหลายคนอยู่ในสภาพน้ำลายฟูมปาก มือเท้าเย็น น่าจะเสียชีวิตเพราะอาวุธเคมี อย่างก็ตามข้อสรุปเรื่องนี้ต้องรอการพิสูจน์ก่อน

            ประการที่สี่ ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า การที่ทีมเจ้าหน้าที่จากสหประชาชาติสามารถเข้าไปตรวจ เป็นผลจากการตกลงของคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติ และได้รับการยินยอมจากซีเรีย เป็นเรื่องของอธิปไตย เจ้าหน้าที่สหประชาชาติไม่สามารถตรวจหรือเดินทางไปมาตามอำเภอใจ
            ประการที่ห้า ตามแผนเดิมที่ประกาศไว้คือจะเข้าตรวจในพื้นที่ 3 จุด คาดว่าพื้นที่ดังกล่าวคือจุดที่เคยมีการกล่าวหาว่าใช้อาวุธเคมี เป้าหมายของการตรวจรอบนี้คือเพื่อหาข้อสรุปตามข้อกล่าวหา ไม่มีเป้าหมายหาข้อสรุปว่าใครหรือฝ่ายใดเป็นผู้ใช้อาวุธ นี่คือข้อตกลงที่ประเทศที่เกี่ยวข้องได้ตกลงกันไว้
            แต่จากเหตุการณ์ล่าสุด กลายเป็นว่านานาชาติกดดันให้รัฐบาลซีเรียยอมให้เจ้าหน้าที่สหประชาชาติเข้าไปตรวจสอบพื้นที่ดังกล่าว ซึ่งไม่อยู่ภายใต้ข้อตกลงแต่แรก ขณะนี้เหลือแต่ว่ารัฐบาลซีเรียจะตอบรับหรือไม่

            ประการที่หก ที่ผ่านมาอังกฤษกับฝรั่งเศสพยายามเรียกร้องให้รัฐบาลโอบามาเข้าแทรกแซงด้วยกำลังทหารเพื่อโค่นล้มระบอบอัสซาด วันนี้ประธานาธิบดีโอบามาได้กล่าวผ่านสื่ออย่างชัดถ้อยชัดคำว่า รัฐบาลอเมริกันไม่ต้องการเช่นนั้น ที่อเมริกาเป็นห่วงคือการที่อาวุธเคมีจะตกอยู่ในมือของผู้ก่อการร้าย

            ข่าวการเสียชีวิตหลายร้อยคนจากการใช้อาวุธเคมีทำให้นานาชาติกลับมาให้ความสนใจสถานการณ์ความขัดแย้งในซีเรียอีกครั้ง แต่ต้องไม่ลืมว่าตลอดสองปีครึ่งที่ผ่านมา ประชาชนซีเรียกว่า 1 แสนคนต้องการจบชีวิตจากเหตุความขัดแย้งดังกล่าว
            ที่ผ่านมามีความพยายามที่จะเจรจา และ/หรือได้เจรจาทางลับหลายรอบ แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ ส่วนความพยายามจัดการเจรจารอบล่าสุดหรือที่เรียกว่าประชุมเจรจาสันติภาพเจนีวา 2 ก็เลื่อนแล้วเลื่อนอีก (ล่าสุดมีข่าวว่าจะเลื่อนไปถึงเดือนกันยายน)
            การแก้ไขความขัดแย้งในซีเรียจึงดูมืดมน ไม่ว่าจะด้วยการแทรกแซงด้วยกำลังทหารหรือด้วยการเจรจา
----------------------

บทวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง:
ข่าวการใช้อาวุธเคมีซารินในซีเรียกลายเป็นเรื่องจริง แต่ยังสับสนว่าฝ่ายใดเป็นผู้ใช้ ที่ผ่านมาซารินทำให้ผู้คนเสียชีวิตบาดเจ็บไม่มาก แต่กลับมีผลทางการเมืองระหว่างประเทศอย่างมากทั้งต่อซีเรียและชาติมหาอำนาจอย่างอเมริกา
สมาชิกสหภาพยุโรปมีทั้งประเทศที่เห็นด้วยกับไม่เห็นด้วยกับการเสริมเขี้ยวเล็บแก่ฝ่ายต่อต้าน และมติยกเลิกคว่ำบาตรขายอาวุธแก่ฝ่ายต่อต้านไม่น่าจะมีผลใดๆ ทั้งด้านการรบกับการเมืองของซีเรีย เพราะมีปัจจัยอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องและอาจไม่ตรงความต้องการของฝ่ายต่อต้าน
(อัพเดท 14 มิ.ย. 13.30 น.) สถานการณ์ความขัดแย้งในซีเรียเริ่มเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญแล้ว เนื่องจากประธานาธิบดีบารัก โอบามาอนุมัติสนับสนุนอาวุธแก่ฝ่ายต่อต้าน หลังจากมีข้อสรุปแล้วว่ารัฐบาลอัสซาดได้ใช้อาวุธเคมีโจมตีฝ่ายต่อต้าน
(อัพเดท 24 ก.ค. 8.30 น.) กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เปิดเผยแผนช่วยเหลือฝ่ายต่อต้านอย่างชัดเจนเป็นครั้งแรก เพื่อให้ฝ่ายบริหาร สมาชิกสภาครองเกรสใช้ประกอบการตัดสินใจ แต่ดูเหมือนว่าไม่ช่วยแก้ปัญหาความขัดแย้งในซีเรียแต่อย่างไร

บรรณานุกรม:
1. UN demands full access to check for Syria chemical weapons, The Australian/AFP, 20 August 2013, http://www.theaustralian.com.au/in-depth/middle-east-in-turmoil/un-demands-full-access-to-check-for-syria-chemical-weapons/story-fn7ycml4-1226700419842
2. Syria opposition group claims 1,300 killed in chemical attack in Damascus suburbs, CBS, 21 August 2013, http://www.cbsnews.com/8301-202_162-57599467/syria-opposition-group-claims-1300-killed-in-chemical-attack-in-damascus-suburbs/
3. Obama: Syria chemicals grave concern, BBC, 23 August 2013, http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23809409
------


ความคิดเห็น

บทความได้รับความนิยม

ความสัมพันธ์เวียดนาม-สหรัฐ ในบริบทโลกยุคโลกาภิวัตน์

ตลอดกว่า 20 ปีนับจากปรับความสัมพันธ์เมื่อกรกฎาคม 1995 ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นตามลำดับ ประธานาธิบดีสหรัฐเดินทางมาเยือนเวียดนามแล้ว 3 คน ท่านแรกคือบิล คลินตันเมื่อปี 2000 ท่านที่ 2 คือ จอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชเมื่อปี 2006 และประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นคนที่ 3

วิสัยทัศน์ร่วมสหรัฐ-เวียดนาม 2015 : ย้อนหลังเมื่อกรกฎาคมปีที่แล้ว (2015) รัฐบาลสหรัฐกับเวียดนามประกาศวิสัยทัศน์ร่วม (United States–Vietnam Joint Vision Statement) สรุปสาระสำคัญว่านับจากสหรัฐกับเวียดนามยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนรอบด้าน (United States–Vietnam Comprehensive Partnership) ความสัมพันธ์ทวิภาคีดีขึ้นทุกด้าน รวมถึงการที่สหรัฐคลายมาตรการคว่ำบาตรซื้อขายอาวุธ และได้ร่วมลงนามใน Joint Vision Statement on Defense Relations รัฐบาลของทั้ง 2 ประเทศต้องการลงลึกในความสัมพันธ์รอบด้านโดยยึดกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศและระบอบการเมือง เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระต่อกัน เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน เพื่อผลประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือและความมั่งคั่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและโล…

อุดมการณ์ทางการเมือง (2) อุดมการณ์เสรีนิยม

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553
ชาญชัย คุ้มปัญญา
“อุดมการณ์เสรีนิยม”
·เกริ่นนำ oเสรีนิยม (Liberalism) เป็นอุดมการณ์ทางการเมืองที่เป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมในปัจจุบัน oก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 17 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบบฟิวดัลในยุโรปกำลังล่มสลาย และสังคมสมัยใหม่ที่ทุนเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตเริ่มก่อตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม อุดมการณ์เสรีนิยมในยุคแรกเริ่มแตกต่างจากยุคสมัยใหม่ จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งต่อต้านอำนาจที่สมบูรณ์เด็ดขาดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และอภิสิทธิ์ของเหล่าขุนนางในระบบฟิวดัล สนับสนุนอำนาจของประชาชนผ่านการมีรัฐบาลที่มาจากตัวแทนของประชาชน มาสู่ยุคสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐเหนือสังคมในทุกรูปแบบ สนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจเสรีในระบบทุนนิยม ·นิยาม คำว่าเสรีนิยม (Liberalism) ถูกใช้ในหลายความหมาย เช่น หมายถึงการศึกษาของสุภาพบุรุษหรือเสรีชน ซึ่งในปัจจุบัน เมื่อพูดถึงการศึกษาแบบลิเบอรัล (liberal education) หมายถึง การศึกษาในแนวมนุษยศาสตร์ (humanities) หรือ การศึกษาแบบศิลปศาสตร์ (liberal arts) ในอีกความหมายซึ่งเ…

รูปแบบการปกครอง (1) รูปบการปกครองแบบกรีก

เอกสารประกอบคำบรรยาย รหัสวิชา2551120 อุดมการณ์ทางการเมือง ฉบับเดือนมีนาคม 2553 ชาญชัย  รูปแบบการปกครอง การจะบอกว่ามีกี่รูปแบบการปกครอง (Forms of Government) และแต่ละรูปแบบเป็นอย่างไร ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัด ซึ่งพอจะมีวิธีแบ่งได้หลายแบบ เช่น เกณฑ์จำนวนผู้มีอำนาจปกครอง เกณฑ์สิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นต้น
“รูปแบบการปกครองที่ใช้เกณฑ์จำนวนผู้ปกครองและเป้าหมายของการปกครอง”             รูปแบบนี้นักวิชาการบางท่านเรียกว่า รูปแบบการปกครองแบบกรีก (Greek Typology of Governments) โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบที่รัฐบาลมีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อความดีงามของรัฐ (polis) กับรูปแบบตรงกันข้ามที่รัฐบาลไม่มีเหตุผลและดำรงอยู่เพื่อผลประโยชน์ของผู้ปกครองเท่านั้น ในแต่ละรูปแบบหลักแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบย่อยตามจำนวนผู้ปกครอง คือ 1 คน (one) จำนวนเล็กน้อย (few) และ หลายคน (many)
Government Pure Form Impure Form คนเดียว (of One) ราชาธิปไตย (Monarchy) ทรราชย์ (Tyranny) จำนวนน้อย (of the Few) อภิชนาธิปไตย (Aristocracy) คณาธิปไตย (Oligarchy) จำนวนมาก (of the Many) มัชฌิมวิถีอธิปไตย (Polity) ประชาธิปไตย (Democracy)
รูปแบ…