ความวุ่นวายของประเทศยูเครนที่กำลังดำเนินอยู่ในขณะนี้ สามารถแบ่งเหตุการณ์ออกเป็น 3 ช่วง ช่วงแรกคือ การโค่นล้มรัฐบาลของประธานาธิบดี วิคเตอร์ ยานูโควิช (Viktor Yanukovych) ที่เริ่มต้นในเดือนพฤศจิกายน 2013 เมื่อกลุ่มผู้ประท้วงไม่พอใจที่รัฐบาลไม่ยอมทำข้อตกลงการค้ากับสหภาพยุโรป (Association Agreement) เนื่องจากรัฐบาลต้องการทำการค้ากับรัสเซียมากกว่า ผลสุดท้ายรัฐบาลของยานูโควิชที่อิงฝ่ายรัสเซียถูกโค่นล้ม กลุ่มการเมืองฝ่ายขวาที่อิงชาติตะวันตกขึ้นมาเป็นรัฐบาลรักษาการ             ช่วงที่ 2 คือ กองกำลังรัสเซียเข้าควบคุมไครเมีย เกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ไครเมียเป็นเขตกึ่งปกครองตนเองของยูเครน มีความสำคัญต่อรัสเซียเป็นพิเศษในเรื่องความมั่นคงทางทหาร เป็นจุดยุทธศาสตร์ทางทหารที่สำคัญ เพราะเป็นที่ตั้งของฐานทัพเรือขนาดใหญ่ของกองเรือทะเลดำ ( Black Sea Fleet ) ที่เซวาสโตโพล ( Sevastopol) ในเขตไครเมีย เป็นสิ่งที่รัสเซียไม่ยอมสูญเสีย             วิกฤตไครเมียลงเอยด้วยการที่ประธานาธ...

ในช่วงเดือนสองเดือนที่ผ่านมา นายวลาดีมีร์ ปูติน (Vladimir Putin) ประธานาธิบดีรัสเซีย ได้แสดงสุนทรพจน์สำคัญทั้งในงานประชุมเอเปกเมื่อเดือนพฤศจิกายนและการประชุมประจำปีของรัฐสภาแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย (Federal Assembly) ประจำปี 2014 เมื่อวันที่ 4 ธันวาคมที่ผ่านมา ทั้ง 2 สุนทรพจน์และในที่อื่นๆ สะท้อนปัญหาสำคัญและแนวทางแก้ไขของรัฐบาล บทความนี้จะหยิบยกบางประเด็นที่เกี่ยวข้องนโยบายต่างประเทศ เริ่มจากปัญหายูเครนไครเมีย ค่าเงินรูเบิล และความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก ทั้ง 3 ประเด็นสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่น ปัญหายูเครนไครเมียที่ยังค้างคา :             2-3 เดือนที่ผ่านมาความขัดแย้งในยูเครนฝั่งตะวันออกค่อยบรรเทาลง ในขณะนี้เหลือเพียงการปะทะเพียงประปราย สถานการณ์โดยทั่วไปสงบเรียบร้อย ประชาชนยูเครนตะวันออกที่ต้องการแยกตัวสามารถตกลงกับรัฐบาลได้ระดับหนึ่ง พร้อมกับที่รัสเซีย ยูเครนและอียูลงนามข้อตกลงซื้อขายก๊าซฉบับใหม่เป็นที่เรียบร้อย เป็นสัญญาณที่ดีว่ายูเครนกำลังเข้าสู่สถานการณ์ปกติ           ...

ประเทศยูเครนเริ่มต้นเมื่อปี 1991 จากการแยกตัวออกจากอดีตสหภาพยุโรปพร้อมกับการล่มสลายของระบอบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์อย่างไม่มีใครคาดคิดมาก่อน บรรดารัฐที่แยกตัวออกไป รวมทั้งยูเครน จึงปราศจากการเตรียมตัวใดๆ เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว หน่วยงานรัฐไม่พร้อมที่จะบริหารประเทศในฐานะรัฐอธิปไตย ขาดกฎหมายหลายเรื่อง การบริหารจัดการขาดระบบควบคุมที่มีประสิทธิภาพ ฝ่ายบริหารกับรัฐสภาเป็นผู้ทำหน้าที่ตัดสินใจนโยบายสำคัญๆ โดยปราศจากระบบหรือกลไกควบคุม กลายเป็นผู้ปกครองประเทศอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด             การบริหารด้วยอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดในระยะแรกอาจมองได้ว่าเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่ฝ่ายบริหาร ผู้นำการเมืองจำต้องให้ความสำคัญกับการบริหารประเทศในภาวะฉุกเฉิน แต่ในขณะเดียวกันกลายเป็นเหตุให้ละเลยการวางรากฐานประชาธิปไตยแก่สังคม การเมืองแบบ 2 ขั้ว เพื่อใคร :             ในช่วงแรกที่ได้รับเอกราชใหม่ๆ การเมืองยังไม่เป็น 2 ขั้วอย่างชัดเจน แต่จาก ความไม่พร้อมในการบริหารประเทศจึงไม่สามารถขับเค...

การบรรยายและแลกเปลี่ยน   หัวข้อ “ ถอดบทเรียนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากวิกฤตยูเครน ” วันพฤหัสบดีที่ 27  มีนาคม 2557 เวลา 9.30 น. โดย สำนักงานคลังสมอง วปอ.เพื่อสังคม นำเสนอโดย นายชาญชัย คุ้มปัญญา ข้อมูลเบื้องต้น ยูเครน             1991 ยูเครนเพิ่งแยกตัวออกจากอดีตสหภาพโซเวียตเมื่อสิ้นสงครามเย็น หรือราว 23 ปี             มีพรมแดนติดรัสเซีย (ภาพแบ่งยูเครนตามภาษา) ประชากร เชื้อชาติ             ยูเครนมีประชากรราว 40 ล้านคน ส่วนใหญ่เป็นพวกเชื้อสายยูเครน กับเชื้อสายรัสเซีย             ภาษา ยูเครน กับรัสเซีย             สามารถแบ่งออกเป็น ยูเครนตะวันตก กับ ยูเครนตะวันออก สภาพการเมือง        ...

วิกฤตยูเครนในขณะนี้ หากพูดตามเรื่องราวที่ปรากฏทางสื่อ เมื่อเริ่มต้นเป็นการชุมนุมประท้วงรัฐบาลยานูโควิช เนื่องจากรัฐบาลไม่ยอมลงนามข้อตกลงการค้ากับสหภาพยุโรป ( Association Agreement ) ฝ่ายต่อต้านกดดันอย่างรุนแรง ถึงขั้นเรียกร้องให้รัฐบาลลาออก การชุมนุมลงเอยด้วยมีการยิงต่อสู้ มีมือที่ 3 ปรากฏกาย ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายสิบคน             ความวุ่นวายในยูเครนทำท่าเหมือนจะจบ เมื่อรัฐบาลยานูโควิชบรรลุข้อตกลงกับขั้วฝ่ายค้าน เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ แต่ปรากฏว่านายยานูโควิชหนีเข้ามาในรัสเซีย พร้อมกับมีกองกำลังไร้สังกัด ซึ่งขณะนี้เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่าคือกองกำลังรัสเซีย เข้าควบคุมเขตกึ่งปกครองตนไครเมีย และรวมเป็นส่วนหนึ่งของประเทศรัสเซีย รากปัญหา :             เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีปูตินกล่าวหลังไครเมียประกาศแยกตัวออกจากยูเครนว่า ในอดีตที่ผ่านมาชาติตะวันตกคดโกงรัสเซียหลายครั้ง ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อพวกเขาโดยไม่สนใจว่าถูกกฎหมายหรือไม่ มาบัดนี้ ถึงเวลาแล้วที่ชา...